2026ko abuztuan beste urrats bat egin da Europako Adimen Artifizialaren Erregelamenduaren (AI Act) ezarpenean. Testuinguru horretan, Ramón Besoníasek hezkuntzarako izan ditzakeen ondorio nagusiak azaldu ditu blog-sarrera batean, infografia eskainiz gainera; hiru alderdi nagusi jorratu ditu: adimen artifizialaz sortutako materialak, ebaluazioa eta ikasleek AA tresnak erabiltzeagatik sor litezkteen arazo batzuk. Gai berari lotuta, Sustatun argitaratutako albiste batean AAz sortutako edukien identifikazioari eta etiketatzeari buruzko ondorio praktikoak azaldu dituzte.

Ikerketek erakutsi dute hizketa-ekoizpenean eta bigarren hizkuntzaren ikaskuntzan keinuek funtzio garrantzitsua dutela. Hizketan, hitzak berreskuratzen eta diskurtsoaren jarioa errazten laguntzen dute, bereziki keinu lexikalek (ikonikoek eta metaforikoek), informazio bisual-espaziala aktibo mantenduz hitz egokiak aurkitzea errazten baitute. Keinuak lau multzotan sailkatu ohi dira: enblemak, deiktikoak, erritmikoak eta lexikalak. Hizkuntzen Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu Osagarriak, gainera, keinuak gaitasun eleaniztunaren eta kulturaniztunaren osagai gisa ikusten ditu

Testu honek feedback ekingarriak hizkuntzen ikaskuntzan duen garrantzia aztertzen du, Kristina Pla Fernández adituari egindako elkarrizketa baten bidez. Ohiko zuzenketa soilen ordez, ikasleari urrats zehatzak eta baliagarriak eskaintzea proposatzen da, bere kabuz hobetzeko gai izan dadin. Ikuspegi honen arabera, iruzkinek aurrera bideratuta egon behar dute, ikasleak jasotako aholkuak berehala aplikatu ditzan ekoizpen berrietan. Irakaslearen lana errazteko, funtsezko akatsak lehenestea eta mezu pertsonalizatuak une egokian ematea gomendatzen da. Azken finean, metodo honek ikaslearen autonomia eta motibazioa sustatzea du helburu nagusi, ikaskuntza-prozesuaren jabe bihurtuz. Modu honetan, ebaluazioa ez da amaierako puntu bat, baizik eta etengabeko hobekuntzarako tresna dinamiko bat.

Sarrerak aztertzen du ikasleen lehen hizkuntzark (H1) zer leku duen hizkuntzen irakaskuntzan, azken urteotan indarra hartu duen ikuspegi eleaniztunaren argitan. Watkinsen eta Berryren ekarpenek erakusten dute H1a baliabide pedagogiko erabilgarria izan daitekeela, ikaskuntza errazteko eta ikasleen hizkuntza-baliabideak aktibatzeko.

HEOCaren eta, bereziki, EEMB LOaren ikuspegitik, hiztunen hizkuntza- eta kultura-errepertorioa osotasun gisa ulertzen da, gaitasun eleaniztun eta kulturaniztunaren kontzeptuaren baitan. Ikerketek eta ekarpenenek, Antónen eta Duñabeitiarenak esaterako, iradokitzen dute hizkuntzen arteko loturak eta transferentziak ez direla oztopo, hizkuntza gehigarriak ikasteko eta erabiltzeko baliabide baliotsuak baizik. Ondorioz, gakoa ez da lehen hizkuntza baztertzea edo onartzea, baizik eta ikasleen hizkuntza- eta kultura-esperientzia osoa euskararen ikaskuntzaren mesedetan nola baliatu aztertzea.

2026ko ekainaren 25eko Aginduak HABEren egiaztatze-sistema egokitu du Euskal Sektore Publikoan euskararen erabilera normalizatzeko 19/2024 Dekretura, eta bi berrikuntza nagusi txertatu ditu: hizkuntza-eskakizun asimetrikoak eta hizkuntza-eskakizun partzialak balio osoz.

Ohiko hizkuntza-eskakizun simetrikoez gain, azterketariek trebetasun hartzaileetan eta ekoizpen-trebetasunetan maila desberdinak egiaztatu ahal izango dituzte Dekretuak aurreikusitako kasuetan (A2/B1, B1/B2, B2/C1 eta C2/C1), hizkuntza-gaitasunaren benetako profila eta lanpostuen komunikazio-beharrak hobeto islatuz.

Uztailaren 1etik 3ra burutu da HABEren lankidetzarekin antolatutako "Menos corregir y más feedback en la era de la IA" UIK udako ikastaroa.

Eskuliburu honek hizkuntzen irakaskuntza, curriculuma eta ebaluazioa Europako Erreferentzia Marko Bateratuarekin (EEMB) modu koherentean lerrokatzeko funtsezko gida eskaintzen du. Testuak azpimarratzen du irakaskuntza-sistema integral baten arrakasta elementu guztien arteko lotura sendoan oinarritzen dela, azterketetatik harago material didaktikoak eta irakasleen prestakuntza barne hartuz.

2026ko eguneratzeak bitartekotza, inklusibitatea eta gaitasun eleaniztuna kontzeptu berrituak txertatzen ditu, baita Adimen Artifizialak eta teknologia berriek dakartzaten erronkak ere.

HABEren 2026ko prestakuntza-plana, 2026ko ekainaren 23ko HABEren zuzendariaren Ebazpenez onartua.

Liburu honetan erakusten da hizkuntzen ikaskuntzan gaitasun emozionala giltzarria dela, motibazioan, harremanetan eta ikaskuntzaren eraginkortasunean eragin zuzena baitu. Testuan zenbait dimentsio lantzen dira —identitatea, enpatia, autoestimua edo emozioen adierazpena—, eta alderdi emozionala irakaskuntzan modu integralean txertatzeko ikuspegi zein estrategia didaktikoak eskaintzen dira..

2026ko urtarrila-ekaina

https://doi.org/10.54512/FXZY7502

BESTELAKO LANKIDETZAK

- Ebaluazio formatiboaren zeregina euskararen irakaskuntzan: erregulazioaren eta ikaskuntza autonomoaren artean (Juan G. Fernández Fernández)

- Hezkuntza-erakundeak hobetzea. Etengabe ikasten duten profesionalak eta erakundeak (Joaquín Gairín Sallán)

- Entzumen-desgaitasuna duten ikasleei irakastea: ikerketatik hezkuntza-praktikara (Diego Paniagua Martín)

- Desgaitasun intelektuala duten pertsonek euskara ikasteko garapen informatikoa (Entzi Zubiri Ibarrondo eta Ana Alkain Arakama)

IKERKETAK

- "Zurekin hizketan": filosofia audioak grabatuz zuzentzea (Consuelo Allué Villanueva eta Daniel Cassany Comas)

EUSKARAREN KUTXA

- Euskarazko komunikazio egokia: euskara idatziaren zuzentasuna (Ander Altuna Gabiola)

Ekaina heldu da, eta, horrekin batera, helduen euskalduntze-sistemako ikastaro gehienen amaiera. Irakasleontzat intentsitate handiko egunak izaten dira hauek: aktak itxi, txostenak osatu, ikasleekin bilerak egin eta ikasleak agurtu, klaustroaren bilerak… Sarritan, ekaina lasterketa administratibo gisa bizi dugu, dena prest uzteko premiak bultzatuta. Alabaina, itxiera hori ez litzateke izapide administratibo soil bat izatera mugatu behar; aitzitik, bizi izandakoaren ulermenerako eta hobekuntzarako aukera paregabea da.

"Gente al día" metodoak berriro aldarrikatzen du 1990eko hamarkadan ELE arloan berritzailea izan zen atazen bidezko ikuspegia, baina gaur egungo testuinguru pedagogiko eta sozialera egokituta. Metodoaren helburua ikaslea komunikazio-jardueraren erdigunean kokatzea da, beraz, hizkuntza erabileraren bidez ikas dezan.

"Aditzera eman" esapideak erabilera zabal eta finkatua du, bereziki erregistro zainduan. Aditz-predikatu konplexu honen izaera semantikoa, egitura morfosintaktikoa eta erabilera-esparru nagusiak aztertu ditugu, baita haren baliokideekin duen harremana argitzekoa ere.

ALTEk Hizkuntza-probak eraikitzeko eta aplikatzeko eskuliburuaren bertsio berritua argitaratu du. Helburu nagusia da Hizkuntzen Europako Erreferentzia Marko Bateratuarekin bat datozen ebaluazioak diseinatzeko jarraibide zehatzak eskaintzea.

Adimen artifizialaren hedapenak ikas‑irakas prozesuen oinarriak kolokan jarri ditu eta, aldi berean, jardueren azpian dauden usteak azaleratzen ditu. Beraz, eztabaida ez da soilik haren erabilerari buruzkoa; alegia, teknologiatik harago doa. Testuinguru horretan, erantzuna ezin da banakakoa izan: euskaltegietan, ikuspegi partekatua eraiki eta ECPan islatu beharko litzateke.

Iruñeko egoera soziolinguistikoa gazteen euskararen erabilera apalean islatzen da, eta gazteek batere adierazkorra ez den euskara darabilte. Testuinguru horretan, Bigarren Hezkuntzan lantzeko proposamen didaktiko bat eratu da. Horretarako, alde batetik, kontzientzia metalinguistikoaren ekarpenak aintzat hartu dira, hizkuntza manipulatzeko gaitasuna garatzeko, eta, bestetik, antzerkia izango da erregistroen ezaugarrietan murgiltzeko oinarria.

"Euskarari buruzko 2025eko bibliografia hautatua" dokumentua prestatu dute HABE liburutegian. Euskararen didaktikari, euskararen psikolinguistikari eta Euskal Herriko egoera soziolinguistikoari buruzko bibliografiaren hautaketa bat da, duela urte batzuk hasitako bideari jarraikiz.

Diseinu didaktikorako David Merrill-en printzipioei erreparatu die Juan Fernándezek "Investiagación docente" webgunean; irakaslearen eguneroko praktikarako erabilgarritasuna izan du xede. Aktibazioa da lehenengo printzipioa.

Azken urteotan, adimen artifizialak (AA) hizkuntzaren ikerketan eta irakaskuntzan izan duen eragina nabarmen handitu da, eta La intersección entre la IA y el análisis lingüístico liburuxkak Filologiako Gradu Amaierako Lanetan oinarritutako hiru esperientziaren bidez aztertzen du nola aplikatzen den AA bi ardatz nagusitan: ikasleek sortutako testuen zuzenketa automatikoan (katalanez eta ingelesez) eta ironiaren detekzioan

Joan-Tomàs Pujolà eta Olivia Espejel Nonell-ek "Tecnologies per a la didàctica de la llengua" liburuaren azken kapituluan portfolio digitalaren gaia landu dute. Sarrera honetan azaldutakoaren laburpena jasoko dugu.

"Un cerebro lleno de palabras" liburuan, modu argi eta ulergarrian azaltzen du Mamen Horno Chéliz irakasleak hitzak nola antolatzen, aktibatzen eta eskuratzen diren gure buruan, eta nola baldintzatzen duten sare semantikoek ikaskuntza, berreskuratzea eta komunikazioa. Egileak erakusten du hiztegia ez dela elementu solteen bilduma, lotura kognitibo eta afektibo konplexuen sare bat baizik; horregatik, testuinguru esanguratsuetan oinarritutako ikaskuntza, elkarketak eta lotura semantikoak lantzea funtsezkoak dira, bai lexiko berria finkatzeko, bai galdua berreskuratzeko. Landutako alderdi askok badute interesik helduen euskalduntzean dihardutenentzat.

Zer egin behar duzu Irakasbil webgunean erabiltzaile gisa aritzeko eta parte-hartze aktiboagoa izateko? Grafiko eta irudi bidez azaltzen saiatuko gara sarrera honetan.

e-HIZPIDE. Artikulugileentzako irizpideak

Lan akademiko bat egitean erabilitako iturriak aipatu behar izaten dira horrelakoak aurkezteko dauden arau jakinen bitartez. Jarraibide hori egokia da, oro har, sortzen dugun edozein testutarako. Gaur egun, aipuak eta erreferentzia bibliografikoak egiteko arau-mota ugari badaude ere, APA estiloa da erabilienetako bat erakunde akademikoetan, aldizkari zientifikoetan eta argitaldarietan. Horri erreparatzen diogu, besteak beste, e-Hizpiden eta Irakasbilen oro har.

"HABEren Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako II. Plana" dokumenturen bidez, HABEk emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna lortzeko orduan duen konpromiso politikoa berresten da, erakundeak arlo honetan izango dituen helburu estrategikoak finkatuz eta horiek betetzeko behar diren baliabideak jarriz. Bat dator Legegintzaldirako gobernu-programan jasotako konpromisoekin eta Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VII. Planarekin, eta aintzat hartzen du I. Planean egindako ibilbidea.

Ez da berria e-Hizpide aldizkarian argitaratzen diren artikuluen erreferentzietan DOI identifikadoreak ikustea. Orain, aldiz, e-Hizpideko artikuluek eurek ere badute DOIa. Baina, zer da hori eta zertarako balio du?