Marcela Fritzler adituak "Nagusiei eskolak emateko ikuspegi didaktikoa" web-mintegia eskainiko du gaztelaniaz, HABEk antolatuta, 2026ko urtarrilaren 28an.

Testuak hiztegiaren irakaskuntzaren garrantzia azpimarratzen du ikuspegi lexikotik abiatuta. "Lexical aproach" delakoan, kolokazioek, bloke lexikoek eta esamolde finkoek funtsezko rola jokatzen dute hizkuntzaren erabileran. Irakatsi beharreko lexikoaren hautaketan hitzen erabileraren maiztasuna, erregistroa eta ikasleen interesak kontuan hartu behar dira.

Ohitura gutxi dago ahoskera lantzeko (gramatika, esaterako, gehiago), eta, lantzen denean, era isolatuan, idatziari lotuegi eta ekintza komunikatiboetatik at egin ohi da.

Sarrera honetan, Ikaskuntza-desberdintasun espezifikoak dituzten ikasleei hizkuntzak irakastea Itzulpen Saila bildumako 60. zenbakiaren 5. kapituluko ideia nagusien laburpena eskaintzen da. Aipatu kapituluan, honako gai hauek lantzen dira: komunikazioa eta harremanak, ikasgela fisikoa, ikasgela birtuala, ikasgelaren kudeaketa, curriculuma, desberdintzea eta pertsonalizatzea eta ikasteko trebetasunak garatzea. Eta, kapituluaren amaieran, funtsezko ideien laburpena, jarduerak eta irakurgai osagarriak.

2025eko uztaila-abendua

https://doi.org/10.54512/DFUJ3097

BESTE ITURRIETATIK

- Adimen artifiziala hizkuntzen ikaskuntzan eta irakaskuntzan. Promesetatik ebidentzietan oinarritutako aurrerapenetara (Fernando Trujillo Sáez)

- Adimen artifizial sortzailea hizkuntzen irakaskuntzan. Irakasleen aukera eta gaitasun berriak (Joan-Tomàs Pujolà Font eta Vicenta González Argüello)

BESTELAKO LANKIDETZAK

- Nola kudeatu hizkuntzen eskola anitza, inklusiboa eta maila askotarikoa (Lola Torres Ríos)

GELA IREKIA

- “Getxon euskaraz?” Proiektuetan Oinarritutako Hizkuntzen Irakaskuntzako esperientzia bat (Amaia Goiri Arkaute)

- Proiektuen bidezko metodologia: ikasleen parte-hartze aktiboa (Marisa Mentxaka Herrán)

SOLASEAN

- Adimen artifiziala: hiru euskara-irakasleren esperientzia eta iritzia (Itziar Larzabal Bengoetxea eta Iñaki Murua Anzola)

"Ikaskuntza-desberdintasun espezifikoak dituzten ikasleei hizkuntzak irakastea" da Itzulpen Saila bildumako 60. zenbakiaren izenburua. Judit Kormos eta Anne Margaret Smith dira egileak. 2024koa da bigarren argitalpena ("Teaching Languages to Students with Specific Learning Differences") eta Multilingual Matters argitaletxea. Bakun izan da itzultzailea.

Ebaluazioa du gai Espiral elkarteak argitara ematen duen enTERA2.0 aldizkari digitalaren azken zenbakiak; "Evaluación como acción para el aprendizaje" izenburua jarri diote. Ebaluazioari ikuspegi askotatik heltzen dioten ahots eta esperientzia ugari bildu dituzte. Doan deskarga daiteke aldizkari osoa.

"Conecta 13" taldeak Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala dela-eta egindako zenbait ekarpen aipatuko ditugu sarrera honetan. Tartean, infografia bat ere badago, haien baimenaz itzulia.

Euskaraz sarritan erabiltzen dugun osagai bat da "auto", bai izen arrunt gisa, bai hitz elkartuetako lehen osagai moduan. Bi erabilerek ñabardura interesgarriak dituzte, eta irakasgelan argi azaltzeko modukoak dira.

International House erakundearen LdeLengua podcastaren 165. zenbakian, Francisco Herrerak elkarrizketa interesgarri bat egin dio Cadizeko CLIC International House eskolako Charlie Cranmer irakasleari, nerabeei ingelesa bigarren hizkuntza moduan irakastearen gakoei buruz: pazientzia eta enpatia izan behar dela dio elkarrizketatuak, lotura egin behar dela gazteekin, negoziatu, zenbait aplikazio digital erabiltzen dituela parte-hartzea sustatzeko...

Sarrera honetan, elkarrizketa horren ideia nagusiak laburbildu ditugu, aldeak alde, euskara-irakaslearentzat ere interesa izan dezakeelakoan.

Liburu honek ahozko feedback zuzentzaileari buruzko ikerketa eta praktika eskaintzen ditu, atzerriko hizkuntzen irakaskuntzan. Egileak aztertzen du noiz den eraginkorra erroreak zuzentzea, zein FZ mota diren egokienak, eta nola eragiten duten ikasleen ezberdintasunek. Liburua teoria, ebidentzia eta gomendio praktikoen inguruan dago antolatua.

LdeLengua podcastaren 169. saioan, aukera ederra dago Juan Fernández irakasleak dioena ezagutzeko. Ohikoa da entzutea irakasleei ikasleak ez datozela motibatuta ikastera, baina egoera konplexuagoa da —irakaslearen iritziz—, ikasleek ez baitute zertan etorri motibatuta eskoletara. Adituaren esanetan, erronka da ikasleak motibatzeko dinamikak eta egoerak eragitea ikas-irakas prozesuan.

Sarrera honen fokua hotsen artikulazioan dago, eta, bereziki, maileguzko hitzen ahoskera zainduan. Helburua da hiztunei hizkuntzaren soinuak kontzienteki hauteman eta ekoizteko baliabideak ematea, ahozkotasun eraginkorra eta jariotasun naturala sustatuz — ikuspegi komunikatibotik, ez zuzentasun hutsetik —. X fonema izango dugu aztergai.

Manual de formación para profesores de Ele irakasleentzako prestakuntza-liburuko zortzigarren kapituluak gramatikaren irakaskuntzari oratzen dio, eta, bertan, José Plácido Campillo eta Juan Manuel Real Espinosaren eskutitk, gramatikaren lanketaren alderdi ezberdinak aletzen dira. Hona kapitulu horren gako nagusienak.

Eskuliburu hau ELE —Espainiera Atzerriko Hizkuntza gisa— irakasleentzako prestakuntza-gida praktiko eta erabilerraza da. Hasiberrientzako bidelagun izateaz gain, eskarmentudun irakasleek ere balia dezakete, ikuspegi praktiko batean oinarrituta, ezagutza eguneratzeko eta sakontzeko aukera eskaintzen baitu.

Manual de Formación para profesores de ELE (Jiménez Calderón, F. eta Rufat Sámchez, A.)

Carol Ann Tomlisonek ikasle guztien beharrei erantzuteko estrategia ugari proposatzen ditu "El aula diversificada" liburuan. Irakasle honek hezkuntza-sistema formalaren markoan kokatutako jarraibideak eskaintzen ditu, eta horietako batzuk sarrera honetara ekarri ditugu, aldeak alde, lagungarri izan daitezkeelakoan baita helduen euskalduntzeko eskoletan ere.

ELE INTERNACIONAL blogean argitaratutako artikulu batek azaltzen du nola diren abestiak baliagarriak hizkuntzak ikasteko. Ez dira bakarrik entretenigarriak, baizik eta ikaskuntza sakona eta esanguratsua bultzatzen duten tresnak. Euskararen irakaskuntzan ere aplikagarriak izan daitezke.

"Changing teaching practices using curriculum differentiation to respond to students’ diversity" liburuak irakasleei tresnak eskaintzen dizkie ikasgelako ikasle guztiei nola erantzun jakiteko. Ikasleen jatorria, maila, ezaugarriak, gaitasunak edo ikas-estiloak ez dira oztopo izan behar, aukera baizik.

Iva Koutskak idatzitako “Teaching English as a foreign language to older adult learners: a qualitative exploration of four perspectives” artikulua eman zen argitara "Educational Gerontology" aldizkarian 2024an. Bertan, egindako ikerketa baten berri eman zuen. Ikasle heldu nagusien eremurako irakasle-jardunerako desiragarritzat jo daitezkeen zenbait alderdi baliozkotu ziren, parte hartu zuten heldu nagusiek era positiboan baloratuak zituztenak gainera. Ikerketaren mugak aintzat hartuta, beste testuinguru batzuetarako ere interesgarriak izan daitezke artikuluan jasotako emaitzak, iritziak eta proposamenak.

Manuela Menak eta Vicenta Gonzálezek “Adimen artifiziala helduen euskalduntzean” ikastaroan emandako saioaren laburpena eta bertan aurkeztutako zenbait material jaso dute sarrera honetan. Aipagarria da NotebookLM erreminta baliatu dutela, besteak beste, erantsita dauden podcastak egiteko.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak "Hezkuntza-eremuan adimen artifizialak erabiltzeko gida" argitaratu berri du Elhuyarrekin lankidetzan. Gida bera nagusiki hezkuntzako etapa eta arlo ezberdinetako irakasleei bideratuta badago ere, helduen euskalduntzean diharduten irakasleentzat baliagarriak izan litezkeen hainbat baliabide eta erabilera-irizpide eskaintzen ditu.

Hizkuntzen irakaskuntza nola egokitzen den migratzaile helduen testuingurura aztertzen da sarrera honetan. Kasu horietan, irakasleek malgutasunez eta sentiberatasun handiz jokatzea komeni da. Migratzaileekin bideratutako ikas-irakas prozesuetan, honako gako didaktiko hauek erabili behar dira: bost zentzumenak barne hartzen dituzten jarduerak, errealitateari loturiko ikaskuntza esanguratsua eta eguneroko hizkera erabiltzea. Aldi berean, ezinbestekoak dira osasun mentala zaintzea eta parte-hartzean presiorik ez jartzea.

Euskaltegietan ere, euskara-eskolak gero eta inklusiboagoak eta egokituagoak izan daitezen lanean dihardute eta, hala, sarrera honetan, irakasleentzako jarraibide orokor batzuk ematen dira praktika didaktikoa elikatzeko lagungarri izan daitezen.

HABE Liburutegiaren bildumatik eta Dialnet plataforma osagarritik hartutako lanen bidez, hizkuntzen didaktikaren alorrean bitartekotzaren inguruko ikuspegi zabala ematen du bibliografia honek. Helburua da hizkuntzen didaktikan dihardutenei eguneroko praktikan lagungarri izan daitekeen materiala eskaintzea.

"Uneven language profiles & differentiated language requirements" izeneko txostenak hizkuntzen ebaluazio bidezkoagoa bultzatzea du helburu, Carlsenek, Roccak eta Machettik idatzi eta ALTEren —Association of Language Testers in Europe—LAMI taldeak —Language Assesment for Migration and Integration— 2023an argitaratu du. Bereziki, migratzaile helduen hizkuntza-profil desorekatua —trebetasun batzuetan maila handiagoa beste batzuetan baino— ohikoa dela azpimarratzen du, eta horren araberako ebaluazio- eta eskakizun-ereduak proposatzen ditu. Gogoan izan dezagun, inoiz adierazi dugun bezala, Eusko Jaurlaritzaren izenean HABE dela ALTEko eskubide osoko kideetako bat.

Zer egin behar duzu Irakasbil webgunean erabiltzaile gisa aritzeko eta parte-hartze aktiboagoa izateko? Grafiko eta irudi bidez azaltzen saiatuko gara sarrera honetan.

e-HIZPIDE. Artikulugileentzako irizpideak

Lan akademiko bat egitean erabilitako iturriak aipatu behar izaten dira horrelakoak aurkezteko dauden arau jakinen bitartez. Jarraibide hori egokia da, oro har, sortzen dugun edozein testutarako. Gaur egun, aipuak eta erreferentzia bibliografikoak egiteko arau-mota ugari badaude ere, APA estiloa da erabilienetako bat erakunde akademikoetan, aldizkari zientifikoetan eta argitaldarietan. Horri erreparatzen diogu, besteak beste, e-Hizpiden eta Irakasbilen oro har.

"HABEren Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako II. Plana" dokumenturen bidez, HABEk emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna lortzeko orduan duen konpromiso politikoa berresten da, erakundeak arlo honetan izango dituen helburu estrategikoak finkatuz eta horiek betetzeko behar diren baliabideak jarriz. Bat dator Legegintzaldirako gobernu-programan jasotako konpromisoekin eta Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VII. Planarekin, eta aintzat hartzen du I. Planean egindako ibilbidea.

Ez da berria e-Hizpide aldizkarian argitaratzen diren artikuluen erreferentzietan DOI identifikadoreak ikustea. Orain, aldiz, e-Hizpideko artikuluek eurek ere badute DOIa. Baina, zer da hori eta zertarako balio du?