HABEk bosgarrenez eskaini nahi du "Jardun bikoa helduen euskalduntzean" prestakuntza-egitasmoa, helduen euskalduntzean eskolak ematen ari diren irakasleak jardun biko irakastereduan berariaz prestatzeko. Helburua da gaitasun digitala areagotzea eta garapen profesionalerako baliagarri izatea.

Bi ikastarok osatzen dute 2026ko urritik 2027ko martxora bitartean gauzatuko den prestakuntza-eskaintza. Ikastaroak online egingo dira; betiere, praktika tutorizatuaren balio erantsia bermatuta. Lehen ikastaroaren matrikulazio-epea 2026ko ekainaren 8tik 22ra bitartean izango da.

ALTEk Hizkuntza-probak eraikitzeko eta aplikatzeko eskuliburuaren bertsio berritua argitaratu du. Helburu nagusia da Hizkuntzen Europako Erreferentzia Marko Bateratuarekin bat datozen ebaluazioak diseinatzeko jarraibide zehatzak eskaintzea.

Adimen artifizialaren hedapenak ikas‑irakas prozesuen oinarriak kolokan jarri ditu eta, aldi berean, jardueren azpian dauden usteak azaleratzen ditu. Beraz, eztabaida ez da soilik haren erabilerari buruzkoa; alegia, teknologiatik harago doa. Testuinguru horretan, erantzuna ezin da banakakoa izan: euskaltegietan, ikuspegi partekatua eraiki eta ECPan islatu beharko litzateke.

Artikulu honetan, desgaitasun intelektuala duten pertsonek euskara ikasteko aukera izan dezaten bai&by Fundazioak garatu duen online aplikazio adimendunaren berri emango da. Urteetako ikerketa-lana eta DDK System teknologiaren egokigarritasuna eta pertsonalizazio-gaitasuna oinarri hartuta, xede-talde horren behar espezifikoei erantzuteko moldaketak egin dira, hala nola ikastaldietan, ariketetan eta irakas-estrategietan.

Artikuluan proiektuaren aurrekariak, pilotuaren garapena, 2024an proba pilotuan lortutako emaitzak eta etorkizunerako asmo eta erronka nagusiak aurkeztuko dira.

https://doi.org/10.54512/ZJLM8704

Iruñeko egoera soziolinguistikoa gazteen euskararen erabilera apalean islatzen da, eta gazteek batere adierazkorra ez den euskara darabilte. Testuinguru horretan, Bigarren Hezkuntzan lantzeko proposamen didaktiko bat eratu da. Horretarako, alde batetik, kontzientzia metalinguistikoaren ekarpenak aintzat hartu dira, hizkuntza manipulatzeko gaitasuna garatzeko, eta, bestetik, antzerkia izango da erregistroen ezaugarrietan murgiltzeko oinarria.

"Euskarari buruzko 2025eko bibliografia hautatua" dokumentua prestatu dute HABE liburutegian. Euskararen didaktikari, euskararen psikolinguistikari eta Euskal Herriko egoera soziolinguistikoari buruzko bibliografiaren hautaketa bat da, duela urte batzuk hasitako bideari jarraikiz.

Diseinu didaktikorako David Merrill-en printzipioei erreparatu die Juan Fernándezek "Investiagación docente" webgunean; irakaslearen eguneroko praktikarako erabilgarritasuna izan du xede. Aktibazioa da lehenengo printzipioa.

Azken urteotan, adimen artifizialak (AA) hizkuntzaren ikerketan eta irakaskuntzan izan duen eragina nabarmen handitu da, eta La intersección entre la IA y el análisis lingüístico liburuxkak Filologiako Gradu Amaierako Lanetan oinarritutako hiru esperientziaren bidez aztertzen du nola aplikatzen den AA bi ardatz nagusitan: ikasleek sortutako testuen zuzenketa automatikoan (katalanez eta ingelesez) eta ironiaren detekzioan

Joan-Tomàs Pujolà eta Olivia Espejel Nonell-ek "Tecnologies per a la didàctica de la llengua" liburuaren azken kapituluan portfolio digitalaren gaia landu dute. Sarrera honetan azaldutakoaren laburpena jasoko dugu.

Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala ulertzeko metafora proposatu du Miguel Arizak berriki argitara emandako bi blog-sarreratan, sukaldaritza-errezeta gisa ulertzea hain zuzen. Gainera, doan deskarga daitekeen fanzine bat prestatu dute Conecta13 taldekoek gaiaz.

Lekua adierazteko zenbait (gune, alde, eremu, barruti/esparru, alor/soro…) ez dira guztiak sinonimoak, baizik eta eremu semantiko bereko unitate lexikalak, bakoitza bere ñabardura eta erabilera-testuinguru zehatzarekin.

International House erakundearen LdeLengua podcastaren 168. zenbakian,  Francisco Herrerak elkarrizketa interesgarri bat egin dio Zeina Alhmoud irakasleari bigarren hizkuntzen irakaskuntzari aplikatutako hizkuntzalaritza kognitiboaz; nagusiki, gramatikaren irakaskuntzaz eta irudia tresna pedagogiko gisa erabiltzeaz.

Sarrera honetan, gramatika kognitiboa zer den eta nola aplikatu eskoletan ikuspegi komunikatiboaren baitan jaso dugu.

Entzumen-desgaitasunak hizkuntza-gaitasunaren garapena baldintzatzen du, eta erronka espezifikoak dakartza bigarren hizkuntza bat irakasteko eta ikasteko prozesuan. Ikerketa honek ebidentzia zientifikoan oinarritutako ikuspegi inklusiboan du abiapuntua, eta bi helburu nagusi ditu: (1) esparru argi eta eguneratu bat eskaintzea entzumen-desgaitasuna duten ikasleentzako bigarren hizkuntzen irakaskuntzari buruz, haien hizkuntza-premien karakterizazio zehatz eta zehaztutik abiatuta; eta (2) jarraibide eta estrategia didaktikoak proposatzea, irakasleei praktika inklusiboak eta eraginkorrak diseinatzeko aukera emango dietenak, hizkuntza-ikaskuntza esanguratsua errazteaz gain, ikasle horien hezkuntza-ekitatea ere sustatzeko.

https://doi.org/10.54512/UNZB9797

"Un cerebro lleno de palabras" liburuan, modu argi eta ulergarrian azaltzen du Mamen Horno Chéliz irakasleak hitzak nola antolatzen, aktibatzen eta eskuratzen diren gure buruan, eta nola baldintzatzen duten sare semantikoek ikaskuntza, berreskuratzea eta komunikazioa. Egileak erakusten du hiztegia ez dela elementu solteen bilduma, lotura kognitibo eta afektibo konplexuen sare bat baizik; horregatik, testuinguru esanguratsuetan oinarritutako ikaskuntza, elkarketak eta lotura semantikoak lantzea funtsezkoak dira, bai lexiko berria finkatzeko, bai galdua berreskuratzeko. Landutako alderdi askok badute interesik helduen euskalduntzean dihardutenentzat.

Autoestimua sendotuz gero, ikaslea hobeto sentitu eta ikasteko jarrera hobea izateaz gain, emaitza hobeak lortuko ditu. Eta autoestimua apala bada, ezin duela aurrera egin uste izango du eta, ondorioz, ez da behar beste ahaleginduko hizkuntza ikasteko garaian.

Sarrera honetan, irakaslearen roletik autoestimu hori lantzeko eta indartzeko zenbait iradokizun azaltzen dira.

2026ko otsailean Madrilen izan ziren GIELEren VII. Jardunaldian egokitzapenak eta egiaztatzea izen zen tailer bateko gaia. Bertan aurkeztu eta landu zirenak webgune batean jaso zuten irakasleek; infografia bat ere prestatu zuten eta euskaratzeko baimena eman ziguten.

Ikerketa-proiektu bateko landa-lanean ezagutu genuen Miren, ikasleen bideo edo podcasterako ahozko grabazioak erabiltzeak duen eragina aztertzen ari ginela 1. Batxilergoko filosofia-irakaslea zen, eta ikasleei hots-mezuak bidaltzea erabaki zuen, idazlanak zuzentzea eragozten zion gertakari baten ondorioz. Ikasle bakoitzarentzako mezu bat grabatu zuen telefono mugikorrean ohiko moduan jardun beharrean, hau da, testuak ikastetxeko chromebookean grafikoki zuzendu ordez.

Hala, irakasteko modu berritzaile bat ezarri zuen Mirenek egoerak behartuta, literaturan aldez aurretik aipatu izan den eran eta ezusteko batez baliatuz, ahots-mezularitzarekin zuen trebetasunari, hezkuntzarekiko konpromisoari esker. Idazlanen zuzenketa audio-grabazioen bidez egiteak dakarren hobekuntzari buruzko zenbait azterlanek aipatzen dituzten gomendioetako askori jarraitu zien, agian konturatu gabe eta intuizio hutsez (Cann, 2014).

https://doi.org/10.54512/KYGC8226

Euskaltzaindiaren irizpideei jarraituz, e mailegu zaharrak eta errotuak (hala nola erradio edo errugbi) bokal protetikoarekin idatzi eta ahoskatu behar dira Arau bera aplikatzen zaie euskal toponimoei eta pertsona-izenei. Aldiz, mailegu berrietan, termino zientifikoetan edota nazioarteko hitzetan (adibidez robot edo rock), bokala ez da gehitzen beti.

Hemendik aurrera, e-Berrikaria ez da foroko mezu baten bidez iritsiko harpidedunen helbide elektronikora, banaketarako sistema baten bidez baizik. Orain arte harpidetuta egon direnek ez dute ezer egin behar. Harpidedun izan nahi dutenentzat, berriz, izena emateko prozesua erraztu egin da.

GOI institutuak doktoregaientzat antolatutako formazioen barruan, “Euskarazko komunikazio egokia: euskara idatziaren zuzentasuna” izeneko online ikastaroa antolatu zen 2025eko ekainaren 5etik 18ra. Izan ere, komunikazio akademikoan testu espezializatuak sortzen dira eta horrelakoek badituzte berezitasun batzuk; besteak beste, hizkuntzaren kode estandarra eta estilo zaindua erabili ohi dute. Gurean, euskara batuak ekarri du estandarra, eta, beraz, komunikazio zientifikoan sortzen diren testuen zuzentasuna bermatzeko Euskaltzaindiak eman dituen arauak, gomendioak eta irizpenak (morfologikoak, sintaktikoak, ortografikoak, onomastikoak, hiztegikoak) aplikatu behar dira.

Ikastaroaren helburu nagusiak hauek izan ziren: esparru akademikoan kalitatezko testuak sortzea; lan akademikoen ezaugarriak aintzat hartuta euskarazko komunikazio akademikoan euskara idatziaren zuzentasuna bermatzea eta sortzen diren testuak zuzenak, egokiak eta ulergarriak izatea.

https://doi.org/10.54512/BONO8562

Dislexiak hizkuntzaren prozesamenduan eragiten du, bereziki irakurketan eta idazketan, eta horrek irakaskuntza- eta ebaluazio-praktiken egokitzapena eskatzen du. Lan honek dislexia duten ikasleen ohiko ezaugarri linguistiko, kognitibo eta emozionalak kontuan hartuta, jardunbide didaktiko egokiak laburbiltzen ditu: denboraren eta ebaluazioaren malgutasuna, testu eta materialen irisgarritasuna, argibide argi eta egituratuak, laguntza-estrategia espezifikoak, ahozko ekoizpenerako egokitzapenak, baliabide teknologikoen erabilera eta alderdi afektiboen zaintza. Proposatutako neurriek hizkuntza-ikaskuntza irisgarriagoa eta eraginkorragoa sustatzen dute, eta, ikuspegi inklusibo batetik, ikasle guztien errendimendua hobetzen laguntzen dute.

Liburuan aztertzen da helduen bigarren hizkuntzaren eskurapena ikuspegi soziolinguistiko eta aldakorraren bitartez, ikasleek hizkuntza‑aldaerak nola erabiltzen eta bereganatzen dituzten azalduz. Austriako testuinguru naturalean egindako azterlan kuantitatibo eta kualitatiboek erakusten dute garapena ez dela lineala, eta faktore sozial, afektibo zein kognitiboek eragin zuzena dutela. Ondorioz, defendatzen da gaitasuna, esposizioa eta motibazioa jarraitutasunean ulertu behar direla, eta helduek ere errepertorio soziolinguistiko malgua gara dezaketela baldintza egokietan.

"Aditua" izatea eraikitzen den zerbait dela idatzi du ezagun dugun Juan Fernandezek. Hala, irakasle gisa hobetzeko prozesu hori bideratzeko gako batzuk azaldu ditu.

Hizkuntza bat ikasteak emozio askoren atea irekitzen du, eta horien artean antsietatea da ohikoenetako bat. Beldurrak, frustrazioak edo segurtasun faltak ikaslearen komunikatzeko gogoa murriztu dezakete, batez ere ikasgela giro seguruan oinarritzen ez bada. Horregatik, ezinbestekoa da irakasleek eta ikasleek elkarrekin lantzea antsietatea arintzeko estrategiak, bai maila fisiologikoan, bai psikologikoan, ikasprozesua atseginagoa eta eraginkorragoa izan dadin.

"Campamento Norte" webgunean Lola Torresek hizkuntzen ikasgelan pentsamendu kritikoa eta adeitasun linguistikoa lantzeko proposamen bat aurkeztu du. Egileak azaldu du hizkuntzak pentsamenduan eta harremanetan eragina duela, eta ikasleek diskurtsoaren ondorioak ulertzen eta hizkuntza modu kontziente, kritiko eta errespetuzkoan erabiltzen ikasteko estrategiak proposatu ditu. Sarreran adierazitakoak badu lotura e-Hizpiden argitara emandako Encarna Atienzaren artikulu batekin.

Cervantes Institutuko Antonia Liberal Trinidadek "El español en el mundo" urtekarian argitaratutako “Entender la dislexia para diseñar pruebas de idiomas adaptadas” artikuluak oinarri sendoa eskaintzen du, dislexia duten ikasleen hizkuntza-ebaluazioa ikuspegi inklusibotik aztertzeko. Artikulu horren ideia nagusiak laburbildu ditugu eta HABEren egokitzapenak adierazi. Testuingurua euskaltegietara egokituko hurrengo sarrera batean, irakasleentzako orientabideak emanez.

Aldaketa eta hobekuntza etengabeko erronkak dira egungo gizartean, baita aukerak ere hezkuntza-arloko profesional eta erakundeentzat, prestakuntza-emaitzak eta jardueren kalitatea hobetu nahi dituztenean. Hori lortzeko, beharrezkoa da honako hauen garapena kontuan hartzea, betiere elkarrekin lotuta: curriculum, erakunde, arlo profesional eta komunitarioarena.

Ondorioz eratortzen diren berrikuntza-prozesuak sustatuz eta babestuz erdiesten dugu erakunde-garapeneko faseetan aurrera egitea eta ikasten duten eta ezagutza pedagogiko berria sortzen duten erakundeak lortzea. Prozesu hori ez da berez gertatzen eta aldaketa-eragile gisa jardungo duten eta testuinguruaren araberako beharretarako eta premia profesionaletarako estrategia egokienak erabiliko dituzten profesionalak eta zuzendariak behar ditu.

https://doi.org/10.54512/EJEU5118

Testu honek "iraun" aditzaren ezaugarri gramatikal bereziak aztertzen ditu, batez ere komunztadura singularrean egiteko duen joera nabarmenduz. Nahiz eta denbora-unitateak pluralak izan, aditzak singularrean jarraitzen du, osagarri horiek balio adberbiala dutela eta objektu zuzenak ez direla argudiatuta. Aditz estatiboa da, eta horrek ekintza progresiboak adierazteko ezintasuna dakar berekin. Gainera, "eman" aditzak antzeko portaera izan dezakeela aipatzen da, nahiz eta tradizio literarioan joera ezberdinak egon. Azken finean, euskararen barne-logikak iraupena unitate bakar gisa hartzen duela azaltzen da, kopuru hutsetik haratago.

Testu bat irakurketa errazean aurkeztu ahal izateko, hiru aldagairi erreparatu behar zaie: 1) idazkerari, 2) diseinu-maketazioari eta 3) ekoizpenari. Sarrera honetan, idazkerari erreparatuko diogu.

"Hizkuntza-harrerarako ardatz batzuk" jardunaldia antolatu zuten 2025eko abenduan Euskaltzaindiak eta Sabino Arana fundazioak. Azken erakunde honek argitara ematen duen "Hermes" aldizkarian ere aztertu dute migrazioaren gaia.

Helduen euskalduntzean, ebaluazioak funtzio bikoitza betetzen du: hizkuntza-egiaztatzea eta ikaskuntza-prozesuan laguntzea. Artikulu honetan, ebaluazio formatiboak testuinguru horretan duen zeregina aztertuko da; izan ere, badago curriculum-esparru komuna (HEOC), eta, aldi berean, aurrerapenaren ebaluazioa hezitzaile gisa definitzen duen araudia. Hezkuntza-ikerketaren eta hizkuntzen didaktikaren ekarpenetatik abiatuta, aztertuko da ebaluazio formatiboak nola erraztu dezakeen ikasle helduen autonomia, autorregulazioa eta gogoeta metalinguistikoa, irakaskuntza kontzienteagoa eta parte-hartzaileagoa izan dadin. Azkenik, ebaluazioaren kultura profesionala finkatzeko beharra planteatuko da, araudiaren eskakizunak eta hizkuntza ikasteko helburu pedagogikoak koherentziaz integratzeko.

https://doi.org/10.54512/PXQN8942

2026ko urtarrilaren 16ko EHAAn eman da argitara HABEko zuzendari nagusiaren 2025eko abenduaren 23ko Ebazpena. Horren bidez:ezartzen da HEOCaren zer maila egiaztatu ahal izango diren, 2025-2026 ikasturtean, euskaltegiko mailaren atalasearen gaineko ebaluazio-jardueretan oinarrituta eta 2026ko azterketa-deialdia egiten da, HABEren Erregistroan inskribatuta dauden euskaltegietako eta euskararen autoikaskuntzarako zentro homologatuetako ikasleentzat.

"Guía de trato adecuado a las personas con discapacidad" Irakurketa Errazeko argitalpena udal-langileek eta interesa duen edonork desgaitasuna duten pertsonei emandako arreta hobetzeko tresna praktikoa da, zerbitzu publikoetan egiazko inklusioa sustatzeko asmoz sortua. Hala, eguneroko arreta- eta komunikazio-egoeretarako gomendio baliagarriak proposatzen ditu.

Testuak hiztegiaren irakaskuntzaren garrantzia azpimarratzen du ikuspegi lexikotik abiatuta. "Lexical aproach" delakoan, kolokazioek, bloke lexikoek eta esamolde finkoek funtsezko rola jokatzen dute hizkuntzaren erabileran. Irakatsi beharreko lexikoaren hautaketan hitzen erabileraren maiztasuna, erregistroa eta ikasleen interesak kontuan hartu behar dira.

Ohitura gutxi dago ahoskera lantzeko (gramatika, esaterako, gehiago), eta, lantzen denean, era isolatuan, idatziari lotuegi eta ekintza komunikatiboetatik at egin ohi da.

Sarrera honetan, Ikaskuntza-desberdintasun espezifikoak dituzten ikasleei hizkuntzak irakastea Itzulpen Saila bildumako 60. zenbakiaren 5. kapituluko ideia nagusien laburpena eskaintzen da. Aipatu kapituluan, honako gai hauek lantzen dira: komunikazioa eta harremanak, ikasgela fisikoa, ikasgela birtuala, ikasgelaren kudeaketa, curriculuma, desberdintzea eta pertsonalizatzea eta ikasteko trebetasunak garatzea. Eta, kapituluaren amaieran, funtsezko ideien laburpena, jarduerak eta irakurgai osagarriak.

2025eko uztaila-abendua

https://doi.org/10.54512/DFUJ3097

BESTE ITURRIETATIK

- Adimen artifiziala hizkuntzen ikaskuntzan eta irakaskuntzan. Promesetatik ebidentzietan oinarritutako aurrerapenetara (Fernando Trujillo Sáez)

- Adimen artifizial sortzailea hizkuntzen irakaskuntzan. Irakasleen aukera eta gaitasun berriak (Joan-Tomàs Pujolà Font eta Vicenta González Argüello)

BESTELAKO LANKIDETZAK

- Nola kudeatu hizkuntzen eskola anitza, inklusiboa eta maila askotarikoa (Lola Torres Ríos)

GELA IREKIA

- “Getxon euskaraz?” Proiektuetan Oinarritutako Hizkuntzen Irakaskuntzako esperientzia bat (Amaia Goiri Arkaute)

- Proiektuen bidezko metodologia: ikasleen parte-hartze aktiboa (Marisa Mentxaka Herrán)

SOLASEAN

- Adimen artifiziala: hiru euskara-irakasleren esperientzia eta iritzia (Itziar Larzabal Bengoetxea eta Iñaki Murua Anzola)

"Ikaskuntza-desberdintasun espezifikoak dituzten ikasleei hizkuntzak irakastea" da Itzulpen Saila bildumako 60. zenbakiaren izenburua. Judit Kormos eta Anne Margaret Smith dira egileak. 2024koa da bigarren argitalpena ("Teaching Languages to Students with Specific Learning Differences") eta Multilingual Matters argitaletxea. Bakun izan da itzultzailea.

Ebaluazioa du gai Espiral elkarteak argitara ematen duen enTERA2.0 aldizkari digitalaren azken zenbakiak; "Evaluación como acción para el aprendizaje" izenburua jarri diote. Ebaluazioari ikuspegi askotatik heltzen dioten ahots eta esperientzia ugari bildu dituzte. Doan deskarga daiteke aldizkari osoa.

"Conecta 13" taldeak Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala dela-eta egindako zenbait ekarpen aipatuko ditugu sarrera honetan. Tartean, infografia bat ere badago, haien baimenaz itzulia.

Zer egin behar duzu Irakasbil webgunean erabiltzaile gisa aritzeko eta parte-hartze aktiboagoa izateko? Grafiko eta irudi bidez azaltzen saiatuko gara sarrera honetan.

Revista e-HIZPIDE. Directrices para autores/as

Lan akademiko bat egitean erabilitako iturriak aipatu behar izaten dira horrelakoak aurkezteko dauden arau jakinen bitartez. Jarraibide hori egokia da, oro har, sortzen dugun edozein testutarako. Gaur egun, aipuak eta erreferentzia bibliografikoak egiteko arau-mota ugari badaude ere, APA estiloa da erabilienetako bat erakunde akademikoetan, aldizkari zientifikoetan eta argitaldarietan. Horri erreparatzen diogu, besteak beste, e-Hizpiden eta Irakasbilen oro har.

"HABEren Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako II. Plana" dokumenturen bidez, HABEk emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna lortzeko orduan duen konpromiso politikoa berresten da, erakundeak arlo honetan izango dituen helburu estrategikoak finkatuz eta horiek betetzeko behar diren baliabideak jarriz. Bat dator Legegintzaldirako gobernu-programan jasotako konpromisoekin eta Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VII. Planarekin, eta aintzat hartzen du I. Planean egindako ibilbidea.

Ez da berria e-Hizpide aldizkarian argitaratzen diren artikuluen erreferentzietan DOI identifikadoreak ikustea. Orain, aldiz, e-Hizpideko artikuluek eurek ere badute DOIa. Baina, zer da hori eta zertarako balio du?