Aitzol Astigarraga adituak "Adimen artifiziala euskararen irakaskuntza inklusiboan" web-mintegia eskainiko du, HABEk antolatuta, martxoaren 18an.

Dislexiak hizkuntzaren prozesamenduan eragiten du, bereziki irakurketan eta idazketan, eta horrek irakaskuntza- eta ebaluazio-praktiken egokitzapena eskatzen du. Lan honek dislexia duten ikasleen ohiko ezaugarri linguistiko, kognitibo eta emozionalak kontuan hartuta, jardunbide didaktiko egokiak laburbiltzen ditu: denboraren eta ebaluazioaren malgutasuna, testu eta materialen irisgarritasuna, argibide argi eta egituratuak, laguntza-estrategia espezifikoak, ahozko ekoizpenerako egokitzapenak, baliabide teknologikoen erabilera eta alderdi afektiboen zaintza. Proposatutako neurriek hizkuntza-ikaskuntza irisgarriagoa eta eraginkorragoa sustatzen dute, eta, ikuspegi inklusibo batetik, ikasle guztien errendimendua hobetzen laguntzen dute.

Liburuan aztertzen da helduen bigarren hizkuntzaren eskurapena ikuspegi soziolinguistiko eta aldakorraren bitartez, ikasleek hizkuntza‑aldaerak nola erabiltzen eta bereganatzen dituzten azalduz. Austriako testuinguru naturalean egindako azterlan kuantitatibo eta kualitatiboek erakusten dute garapena ez dela lineala, eta faktore sozial, afektibo zein kognitiboek eragin zuzena dutela. Ondorioz, defendatzen da gaitasuna, esposizioa eta motibazioa jarraitutasunean ulertu behar direla, eta helduek ere errepertorio soziolinguistiko malgua gara dezaketela baldintza egokietan.

"Aditua" izatea eraikitzen den zerbait dela idatzi du ezagun dugun Juan Fernandezek. Hala, irakasle gisa hobetzeko prozesu hori bideratzeko gako batzuk azaldu ditu.

Hizkuntza bat ikasteak emozio askoren atea irekitzen du, eta horien artean antsietatea da ohikoenetako bat. Beldurrak, frustrazioak edo segurtasun faltak ikaslearen komunikatzeko gogoa murriztu dezakete, batez ere ikasgela giro seguruan oinarritzen ez bada. Horregatik, ezinbestekoa da irakasleek eta ikasleek elkarrekin lantzea antsietatea arintzeko estrategiak, bai maila fisiologikoan, bai psikologikoan, ikasprozesua atseginagoa eta eraginkorragoa izan dadin.

"Campamento Norte" webgunean Lola Torresek hizkuntzen ikasgelan pentsamendu kritikoa eta adeitasun linguistikoa lantzeko proposamen bat aurkeztu du. Egileak azaldu du hizkuntzak pentsamenduan eta harremanetan eragina duela, eta ikasleek diskurtsoaren ondorioak ulertzen eta hizkuntza modu kontziente, kritiko eta errespetuzkoan erabiltzen ikasteko estrategiak proposatu ditu. Sarreran adierazitakoak badu lotura e-Hizpiden argitara emandako Encarna Atienzaren artikulu batekin.

Cervantes Institutuko Antonia Liberal Trinidadek "El español en el mundo" urtekarian argitaratutako “Entender la dislexia para diseñar pruebas de idiomas adaptadas” artikuluak oinarri sendoa eskaintzen du, dislexia duten ikasleen hizkuntza-ebaluazioa ikuspegi inklusibotik aztertzeko. Artikulu horren ideia nagusiak laburbildu ditugu eta HABEren egokitzapenak adierazi. Testuingurua euskaltegietara egokituko hurrengo sarrera batean, irakasleentzako orientabideak emanez.

Aldaketa eta hobekuntza etengabeko erronkak dira egungo gizartean, baita aukerak ere hezkuntza-arloko profesional eta erakundeentzat, prestakuntza-emaitzak eta jardueren kalitatea hobetu nahi dituztenean. Hori lortzeko, beharrezkoa da honako hauen garapena kontuan hartzea, betiere elkarrekin lotuta: curriculum, erakunde, arlo profesional eta komunitarioarena.

Ondorioz eratortzen diren berrikuntza-prozesuak sustatuz eta babestuz erdiesten dugu erakunde-garapeneko faseetan aurrera egitea eta ikasten duten eta ezagutza pedagogiko berria sortzen duten erakundeak lortzea. Prozesu hori ez da berez gertatzen eta aldaketa-eragile gisa jardungo duten eta testuinguruaren araberako beharretarako eta premia profesionaletarako estrategia egokienak erabiliko dituzten profesionalak eta zuzendariak behar ditu.

https://doi.org/10.54512/EJEU5118

Testu honek "iraun" aditzaren ezaugarri gramatikal bereziak aztertzen ditu, batez ere komunztadura singularrean egiteko duen joera nabarmenduz. Nahiz eta denbora-unitateak pluralak izan, aditzak singularrean jarraitzen du, osagarri horiek balio adberbiala dutela eta objektu zuzenak ez direla argudiatuta. Aditz estatiboa da, eta horrek ekintza progresiboak adierazteko ezintasuna dakar berekin. Gainera, "eman" aditzak antzeko portaera izan dezakeela aipatzen da, nahiz eta tradizio literarioan joera ezberdinak egon. Azken finean, euskararen barne-logikak iraupena unitate bakar gisa hartzen duela azaltzen da, kopuru hutsetik haratago.

Testu bat irakurketa errazean aurkeztu ahal izateko, hiru aldagairi erreparatu behar zaie: 1) idazkerari, 2) diseinu-maketazioari eta 3) ekoizpenari. Sarrera honetan, idazkerari erreparatuko diogu.

"Hizkuntza-harrerarako ardatz batzuk" jardunaldia antolatu zuten 2025eko abenduan Euskaltzaindiak eta Sabino Arana fundazioak. Azken erakunde honek argitara ematen duen "Hermes" aldizkarian ere aztertu dute migrazioaren gaia.

2025eko Prestakuntza-planaren txostena

"Moto" eta "motor" hitzek euskaran duten erabilerak eta balio semantikoak hainbat esparrutan bereizten dira: "moto" nagusiki "motozikleta" edo "ziklomotor" adierazteko erabiltzen da, eta aurrizki gisa ere bai, motor bidez mugitzen diren gailuak izendatzeko. "Motor" ere "motor-zikleta" ere bada, baita makinak higiarazten dituen gailua ere, halaber, higidura eragiten duten ezaugarriak adierazten ditu adjektibo moduan. Eratorpenetan eta konposizioetan duten erabilera bereziak direla eta, bi formen arteko bereizketa eta funtzioak argitzea komeni da.

Helduen euskalduntzean, ebaluazioak funtzio bikoitza betetzen du: hizkuntza-egiaztatzea eta ikaskuntza-prozesuan laguntzea. Artikulu honetan, ebaluazio formatiboak testuinguru horretan duen zeregina aztertuko da; izan ere, badago curriculum-esparru komuna (HEOC), eta, aldi berean, aurrerapenaren ebaluazioa hezitzaile gisa definitzen duen araudia. Hezkuntza-ikerketaren eta hizkuntzen didaktikaren ekarpenetatik abiatuta, aztertuko da ebaluazio formatiboak nola erraztu dezakeen ikasle helduen autonomia, autorregulazioa eta gogoeta metalinguistikoa, irakaskuntza kontzienteagoa eta parte-hartzaileagoa izan dadin. Azkenik, ebaluazioaren kultura profesionala finkatzeko beharra planteatuko da, araudiaren eskakizunak eta hizkuntza ikasteko helburu pedagogikoak koherentziaz integratzeko.

https://doi.org/10.54512/PXQN8942

2026ko urtarrilaren 16ko EHAAn eman da argitara HABEko zuzendari nagusiaren 2025eko abenduaren 23ko Ebazpena. Horren bidez:ezartzen da HEOCaren zer maila egiaztatu ahal izango diren, 2025-2026 ikasturtean, euskaltegiko mailaren atalasearen gaineko ebaluazio-jardueretan oinarrituta eta 2026ko azterketa-deialdia egiten da, HABEren Erregistroan inskribatuta dauden euskaltegietako eta euskararen autoikaskuntzarako zentro homologatuetako ikasleentzat.

"Guía de trato adecuado a las personas con discapacidad" Irakurketa Errazeko argitalpena udal-langileek eta interesa duen edonork desgaitasuna duten pertsonei emandako arreta hobetzeko tresna praktikoa da, zerbitzu publikoetan egiazko inklusioa sustatzeko asmoz sortua. Hala, eguneroko arreta- eta komunikazio-egoeretarako gomendio baliagarriak proposatzen ditu.

Testuak hiztegiaren irakaskuntzaren garrantzia azpimarratzen du ikuspegi lexikotik abiatuta. "Lexical aproach" delakoan, kolokazioek, bloke lexikoek eta esamolde finkoek funtsezko rola jokatzen dute hizkuntzaren erabileran. Irakatsi beharreko lexikoaren hautaketan hitzen erabileraren maiztasuna, erregistroa eta ikasleen interesak kontuan hartu behar dira.

Ohitura gutxi dago ahoskera lantzeko (gramatika, esaterako, gehiago), eta, lantzen denean, era isolatuan, idatziari lotuegi eta ekintza komunikatiboetatik at egin ohi da.

Sarrera honetan, Ikaskuntza-desberdintasun espezifikoak dituzten ikasleei hizkuntzak irakastea Itzulpen Saila bildumako 60. zenbakiaren 5. kapituluko ideia nagusien laburpena eskaintzen da. Aipatu kapituluan, honako gai hauek lantzen dira: komunikazioa eta harremanak, ikasgela fisikoa, ikasgela birtuala, ikasgelaren kudeaketa, curriculuma, desberdintzea eta pertsonalizatzea eta ikasteko trebetasunak garatzea. Eta, kapituluaren amaieran, funtsezko ideien laburpena, jarduerak eta irakurgai osagarriak.

2025eko uztaila-abendua

https://doi.org/10.54512/DFUJ3097

BESTE ITURRIETATIK

- Adimen artifiziala hizkuntzen ikaskuntzan eta irakaskuntzan. Promesetatik ebidentzietan oinarritutako aurrerapenetara (Fernando Trujillo Sáez)

- Adimen artifizial sortzailea hizkuntzen irakaskuntzan. Irakasleen aukera eta gaitasun berriak (Joan-Tomàs Pujolà Font eta Vicenta González Argüello)

BESTELAKO LANKIDETZAK

- Nola kudeatu hizkuntzen eskola anitza, inklusiboa eta maila askotarikoa (Lola Torres Ríos)

GELA IREKIA

- “Getxon euskaraz?” Proiektuetan Oinarritutako Hizkuntzen Irakaskuntzako esperientzia bat (Amaia Goiri Arkaute)

- Proiektuen bidezko metodologia: ikasleen parte-hartze aktiboa (Marisa Mentxaka Herrán)

SOLASEAN

- Adimen artifiziala: hiru euskara-irakasleren esperientzia eta iritzia (Itziar Larzabal Bengoetxea eta Iñaki Murua Anzola)

"Ikaskuntza-desberdintasun espezifikoak dituzten ikasleei hizkuntzak irakastea" da Itzulpen Saila bildumako 60. zenbakiaren izenburua. Judit Kormos eta Anne Margaret Smith dira egileak. 2024koa da bigarren argitalpena ("Teaching Languages to Students with Specific Learning Differences") eta Multilingual Matters argitaletxea. Bakun izan da itzultzailea.

Ebaluazioa du gai Espiral elkarteak argitara ematen duen enTERA2.0 aldizkari digitalaren azken zenbakiak; "Evaluación como acción para el aprendizaje" izenburua jarri diote. Ebaluazioari ikuspegi askotatik heltzen dioten ahots eta esperientzia ugari bildu dituzte. Doan deskarga daiteke aldizkari osoa.

"Conecta 13" taldeak Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala dela-eta egindako zenbait ekarpen aipatuko ditugu sarrera honetan. Tartean, infografia bat ere badago, haien baimenaz itzulia.

International House erakundearen LdeLengua podcastaren 165. zenbakian, Francisco Herrerak elkarrizketa interesgarri bat egin dio Cadizeko CLIC International House eskolako Charlie Cranmer irakasleari, nerabeei ingelesa bigarren hizkuntza moduan irakastearen gakoei buruz: pazientzia eta enpatia izan behar dela dio elkarrizketatuak, lotura egin behar dela gazteekin, negoziatu, zenbait aplikazio digital erabiltzen dituela parte-hartzea sustatzeko...

Sarrera honetan, elkarrizketa horren ideia nagusiak laburbildu ditugu, aldeak alde, euskara-irakaslearentzat ere interesa izan dezakeelakoan.

Zer egin behar duzu Irakasbil webgunean erabiltzaile gisa aritzeko eta parte-hartze aktiboagoa izateko? Grafiko eta irudi bidez azaltzen saiatuko gara sarrera honetan.

e-HIZPIDE. Artikulugileentzako irizpideak

Lan akademiko bat egitean erabilitako iturriak aipatu behar izaten dira horrelakoak aurkezteko dauden arau jakinen bitartez. Jarraibide hori egokia da, oro har, sortzen dugun edozein testutarako. Gaur egun, aipuak eta erreferentzia bibliografikoak egiteko arau-mota ugari badaude ere, APA estiloa da erabilienetako bat erakunde akademikoetan, aldizkari zientifikoetan eta argitaldarietan. Horri erreparatzen diogu, besteak beste, e-Hizpiden eta Irakasbilen oro har.

"HABEren Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako II. Plana" dokumenturen bidez, HABEk emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna lortzeko orduan duen konpromiso politikoa berresten da, erakundeak arlo honetan izango dituen helburu estrategikoak finkatuz eta horiek betetzeko behar diren baliabideak jarriz. Bat dator Legegintzaldirako gobernu-programan jasotako konpromisoekin eta Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VII. Planarekin, eta aintzat hartzen du I. Planean egindako ibilbidea.

Ez da berria e-Hizpide aldizkarian argitaratzen diren artikuluen erreferentzietan DOI identifikadoreak ikustea. Orain, aldiz, e-Hizpideko artikuluek eurek ere badute DOIa. Baina, zer da hori eta zertarako balio du?