"Un cerebro lleno de palabras" liburuan, modu argi eta ulergarrian azaltzen du Mamen Horno Chéliz irakasleak hitzak nola antolatzen, aktibatzen eta eskuratzen diren gure buruan, eta nola baldintzatzen duten sare semantikoek ikaskuntza, berreskuratzea eta komunikazioa. Egileak erakusten du hiztegia ez dela elementu solteen bilduma, lotura kognitibo eta afektibo konplexuen sare bat baizik; horregatik, testuinguru esanguratsuetan oinarritutako ikaskuntza, elkarketak eta lotura semantikoak lantzea funtsezkoak dira, bai lexiko berria finkatzeko, bai galdua berreskuratzeko. Landutako alderdi askok badute interesik helduen euskalduntzean dihardutenentzat.

Autoestimua sendotuz gero, ikaslea hobeto sentitu eta ikasteko jarrera hobea izateaz gain, emaitza hobeak lortuko ditu. Eta autoestimua apala bada, ezin duela aurrera egin uste izango du eta, ondorioz, ez da behar beste ahaleginduko hizkuntza ikasteko garaian.

Sarrera honetan, irakaslearen roletik autoestimu hori lantzeko eta indartzeko zenbait iradokizun azaltzen dira.

2026ko otsailean Madrilen izan ziren GIELEren VII. Jardunaldian egokitzapenak eta egiaztatzea izen zen tailer bateko gaia. Bertan aurkeztu eta landu zirenak webgune batean jaso zuten irakasleek; infografia bat ere prestatu zuten eta euskaratzeko baimena eman ziguten.

Dislexiak hizkuntzaren prozesamenduan eragiten du, bereziki irakurketan eta idazketan, eta horrek irakaskuntza- eta ebaluazio-praktiken egokitzapena eskatzen du. Lan honek dislexia duten ikasleen ohiko ezaugarri linguistiko, kognitibo eta emozionalak kontuan hartuta, jardunbide didaktiko egokiak laburbiltzen ditu: denboraren eta ebaluazioaren malgutasuna, testu eta materialen irisgarritasuna, argibide argi eta egituratuak, laguntza-estrategia espezifikoak, ahozko ekoizpenerako egokitzapenak, baliabide teknologikoen erabilera eta alderdi afektiboen zaintza. Proposatutako neurriek hizkuntza-ikaskuntza irisgarriagoa eta eraginkorragoa sustatzen dute, eta, ikuspegi inklusibo batetik, ikasle guztien errendimendua hobetzen laguntzen dute.

"Aditua" izatea eraikitzen den zerbait dela idatzi du ezagun dugun Juan Fernandezek. Hala, irakasle gisa hobetzeko prozesu hori bideratzeko gako batzuk azaldu ditu.

Hizkuntza bat ikasteak emozio askoren atea irekitzen du, eta horien artean antsietatea da ohikoenetako bat. Beldurrak, frustrazioak edo segurtasun faltak ikaslearen komunikatzeko gogoa murriztu dezakete, batez ere ikasgela giro seguruan oinarritzen ez bada. Horregatik, ezinbestekoa da irakasleek eta ikasleek elkarrekin lantzea antsietatea arintzeko estrategiak, bai maila fisiologikoan, bai psikologikoan, ikasprozesua atseginagoa eta eraginkorragoa izan dadin.

Cervantes Institutuko Antonia Liberal Trinidadek "El español en el mundo" urtekarian argitaratutako “Entender la dislexia para diseñar pruebas de idiomas adaptadas” artikuluak oinarri sendoa eskaintzen du, dislexia duten ikasleen hizkuntza-ebaluazioa ikuspegi inklusibotik aztertzeko. Artikulu horren ideia nagusiak laburbildu ditugu eta HABEren egokitzapenak adierazi. Testuingurua euskaltegietara egokituko hurrengo sarrera batean, irakasleentzako orientabideak emanez.

Testuak hiztegiaren irakaskuntzaren garrantzia azpimarratzen du ikuspegi lexikotik abiatuta. "Lexical aproach" delakoan, kolokazioek, bloke lexikoek eta esamolde finkoek funtsezko rola jokatzen dute hizkuntzaren erabileran. Irakatsi beharreko lexikoaren hautaketan hitzen erabileraren maiztasuna, erregistroa eta ikasleen interesak kontuan hartu behar dira.