"Kontuz kalkoekin" ohartarazi zuen lehengoan Euskaltzaindiak txio batean. Horren ondoren, Irakasbilen bila hasi gara eta bestelako bilaketei ere ekin diegu, gaia argitzeko eta interesa duenari material osagarria eskaintzeko asmoz.

Andoni Egaña harrituta dago (eta, bestela bezala egin arren, kexu da) kalean bi gaztek "bihar gaude" esanaz agurtu dutelako elkar. Egia da gaztelaniaren kalko bat dela, baina, nork ez du "bihar goaz" esaten? Zein da, bada, arazoa?

Kalkoen behatokiak akastzat jotzen du baldintza-perpausaren eta ondoren-perpausaren arteko komunztadura-mota hau: Goiz iritsiko balitz, ikusiko du*.

Esaldi hobetuaren adibideak honako hauek dira: Goiz iristen (baldin) bada, ikusiko du. Goiz iritsiko (baldin) balitz, ikusiko luke.

Aurrekoan, “suposatu” aditzaren gehiegizko erabilera aipatzen genuen, eta, oraingoan, euskaldun askok egiten dituzten kalko batzuk bildu ditugu.

Gehiegitan erabiltzen da “Suposatu” aditza —batez ere, Hegoaldean—, kontuan hartu gabe tradizio urria duela euskaraz. Dena dela, kalko honek baditu ordain egokiak, euskal hiztun jatorrek beti erabili izan dituztenak.

Aurrekoan, bota aditzaren erabilera desegokiaz jardun genuen, eta, oraingoan, berriz, euskaldun askok egin ohi dituzten kalko batzuk bildu ditugu.

Gaztelaniazko despedirse aditzaren eraginez, gero eta gehiagotan entzuten edo irakurtzen dugu agurtzen naiz kalkoa, agurtzen zaitut edo agur esan moldeak erabili beharrean, esate baterako.

Gaurko euskara, kalean korriente erabiltzen den euskara ahozkoa eta, agian neurri handiagoan, idatzita ikusten dena, gero eta arlote eta mottelagoa dela esango genuke. Bestalde, gure hizkuntza zaharra sukalde-txokotik atera beharrak eta nahiak erdaraz jaso, mamitu eta gogoetatutako eta adimenaren lapikoan maizegi erdararen lurrunaz maniatutako pentsamendua euskaraz ematea eskatzen digu. Eta sarriegi erdarazko formulen kalkotan bilduta ematen ditugu pentsamenduak, nahiz eta euskarazko hitzak erabili.