Desirazko esanahia duen testu bat idaztean, ahozkoan "al" esan ohi dena idazteko zalantza izan genezake. Nola idatzi: "al" edo "ahal"?

Omen/ei eta bide partikulak sinonimo gisa erabiltzen ditugu sarri askotan, baina, antzekoak izan arren, badago aldea.

Aurreko batean, hitz-elkarte ilunei buruz jardun genuen, eta, oraingoan, gehiago sakonduko dugu hitz elkartuak idazteko moduan.

Atal honetan, lexikoaren ñabardurei erreparatuko diegu, eta, horretarako, Joxe Ramon Zubimendik eta Pello Esnalek idatzitako Idazkera-liburuko pasarte bat ekarriko dugu gogora: hitz markadunak eta markagabeak ezin daitezke nolanahi erabili bata bestearen ordez. Markarik gabeko hitzak adiera zabalekoak dira, eta markadunak, aldiz,zehatzago erabili beharrekoak.

Batez ere, izenlagunak sortu izan dira –ekiko atzizkiaren bidez: -ekin soziatiboa du oinarrian eta, hari atxikia, -ko atzizkia. Horrezaz gain, nahiz eta murritzago, adizlagun-erabilera ere izan du.

Zabalduena -ekiko bada ere, euskaraz badira beste aldaera batzuk; batez ere, -ekilako (ipar-ekialdeko euskalkian) eta -gazkoa (bizkaierazkoa).

Sarri erabiltzen da -ekiko atzizki konposatua gaur egun. Dena dela, zenbaitetan, oker erabiltzen da –ekiko atzizkia. Adizlagun gisa erabili baino lehen, beste aukerarik ote den begiratzea komeni da, eta, ahal izanez gero, hura erabiltzea. Izenlagun denean ere, -ekiko erabiltzeaz gain beste aukeraren bat dagoen pentsatzea komeni da.

Azkenik, ez da komeni -ekiko desberdin egitura erabiltzea.

Lekua eta denbora adierazten duten erlatiboetan, -(e)n loturari –ko eransten zaio batzuetan. Zehaztasunaren izenean baliatu liteke; bestela, ez da zertan erabili egitura hori.

Instrumental mugatu plurala adierazteko, “-EZ” kasu-marka erabili. *arazoetaz forma eta gisakoak ez dira egokiak batasunerako, nahiz eta hiztunek sarri erabili. Halaber, "batzuk" zenbatzailearen plurala "batzuez" da, ez *batzuetaz.

Mugagabean -(e)z egiten badu ere, erakusleen eta izenordainen kasuan –etaz ageri da; berdin pluralean ere. Gainerako izenkien kasuan, euskara idatzian ez dira forma horiek onartzen, euskara bizian erabiliak diren arren.

Izenburuko galderaren inguruan, artikulu interesgarria argitaratu du Alfontso Mujikak 31 eskutik blogean. Analisia egiteko, zenbait hiztegitako hitz-kopuruak hartu ditu oinarri: Orotariko Euskal Hiztegikoa, Hiztegi Batukoa, Dictionnaire de l’Académie française-ekoa, Espainiako akademiaren DRAE hiztegikoa edota Oxford English Dictionary-koa, esate baterako.