Elebidunen lehen hizkuntzak (H1) idatzizko gaitasunean izan dezakeen eragina aztertu dute Paula Elosuak eta David Lasabagasterrek artikulu honetan, 'An analysis of the impact of the L1 on bilinguals’ writing competence', Journal of Second Language Writing aldizkarian argitaratua. Orain arte, bigarren hizkuntzaren (H2) jabetzearen eta, bereziki, H2ren idazmenaren ikerketa-eremuetan ingelesa izan da gehienetan aztergai. Hala ere, ikertzaile ugariren iritziz, bada garaia ingelesaz bestelako hizkuntzak kontuan hartzeko, eleaniztasuna baita ohikoena eta ez salbuespena, mundu osoan. Zehazki, hizkuntza gutxituak ez dira aintzat hartuak izan H2ren idazmenari buruzko bibliografian, eta ikerlan honek hutsune hori bete nahi du.

Antonio Jesus Tinedo Rodriguez irakaslea da honako izenburu hau duen liburuaren egilea: "Autoras que desafían el canon: subtitulación didáctica, su efecto en el aprendizaje de lenguas y en la conciencia de género". Liburu honetan, ikus-entzunezko itzulpen didaktikoa ardatz gisa planteatzen da, hainbat testuren bidez, emakumezko autore ezagunen bizitzak eta obrak hizkuntzen ikasgelara eramateko. Itzulpen pedagogikoa bitarteko gisa erabiliz, eta ez helburu gisa, hizkuntza-gaitasunak hobetzen direla azpimarratzen du. Itzulpen pedagogikoa, gainera, EEMBaren Liburu osagarrian bitartekotzaren barruan jasotzen da, bitartekotza-gaitasuna hobetzeko itzulpen-jarduera gisa, hala nola idatzizko testu bat ahoz itzultzea.

Atzerriko hizkuntzen eta bigarren hizkuntzen didaktikaren garrantzia nabarmen areagotu da azken hamarkadetan. Bigarren hizkuntzak menderatzea funtsezkoa da XXI. mendeko herritarren garapen profesional eta pertsonalerako. Hori dela eta, hizkuntza-irakasleek, filologian, hizkuntzalaritzan edo itzulpengintzan adituak izateaz gain, bereziki prestatuta egon behar dute gai pedagogiko zehatzetan, hala nola metodologian, teknologia berrien bidezko irakaskuntzan, irakaskuntzaren berrikuntzan edo ebaluazio-sistemetan.

Liburuaren helburua da atzerriko hizkuntzen irakaskuntzara hurbiltzea, gaur egungo ikuspegitik. Bederatzi kapituluren inguruan eraikitzen da lana, eta horietan hizkuntzen ikaskuntzaren funtsezko hainbat gai jorratzen dira; adibidez, irakaskuntza- eta ebaluazio-metodoak, gaitasun eta trebetasun espezifikoen didaktika, ikasleen profil desberdinak edo informazioaren eta komunikazioaren teknologiak (IKT).

Jane Arnold eta José Manuel Foncubiertak idatzitako "La atención a los factores afectivos en la enseñanza de ELE" liburuaren erreseina egin genuen Irakasbilen 2024ko abenduan, alderdi afektiboak lantzeko jarduera praktiko eta eraginkorrak aurkezten baitituzte egileek. Guztira, 45 jarduera eskaintzen dituzte liburuan eta, horietatik guztietatik, '4.1.9.'a erantsi genuen adibide moduan. Oraingoan, euskararen ikas-irakas prozesuetan alderdi afektiboari erreparatzearen garrantzia aintzat hartuta, '4.1.1.' Es mío izeneko jarduera dakargu hona, zenbait ohar eta irizpiderekin batera.

Teknologiak gure bizitzako alderdi guztietan duen eraginak hizkuntzen irakaskuntza ulertzeko eta praktikan jartzeko modua ere eraldatu egin du; online-irakaskuntzan aldaketa eragin duenez, eremu digitaletan ikaslearen autonomia sustatzeko beharra nabarmendu egin da. Gaur gomendatzen dugun liburua ekarpen egokia izan liteke. Izan ere, material asko eskaintzen baitu ikaslearen autonomiaren harreman dinamikoari, hizkuntzen irakaskuntzari eta teknologiari buruzko hausnarketarako; gainera, ikuspegi pedagogikoki aplikagarri eta teorikoki aberatsak ematen dizkie hartzaileei, hau da, hizkuntza-irakasleei, ikertzaileei, irakasle-prestatzaileei, materialen/curriculumen diseinatzaileei eta ikasleei.

“La alfabetización afectiva en la enseñanza de lenguas: la voz de los adultos migrantes” artikulua Mª Carmen Fonseca Mora Huelvako Unibertsitateko irakasleak argitaratu du ‘Bellaterra: journal of teaching and learning language and literature’ aldizkari espezializatuaren 2024ko 17. zenbakian. Artikulu horretan, harrera-herriaren hizkuntzan irakurtzeak pertsona heldu migratzaileen bizitzetan duen eragina aztertzen da. Helburu nagusia da irakurketa-prozesuaren gainean hausnartzea, hezkuntza eraldatzeko funtsezko elementu gisa. Gure gizarte multikultural eta multimodalean, bertako migratzaile helduei hizkuntza hobeto irakatsi dakieke alderdi afektiboei erantzunez, alfabetatze afektiboa ikasgeletan aplikatzeari buruzko ikerketek erakusten dutenez. Horrez gain, hizkuntzen irakaskuntzan txerta daitezkeen zenbait jarraibide eta praktika on ere ematen ditu.

Irakasle, ikertzaile eta profesionalei zuzendutako liburua da 2024ko hasieran argitara emandako honako hau; izan ere, hezkuntzaren munduan ere badu eraginik adimen artifizialak eta AAk ikasi eta irakasten dugun modua eralda dezake.

Zortzi atal ditu liburuak. Funtsezko gaiei erreparatzen zaie, bakoitzean arlo bati helduta, baina, aldi berean, garapen bati jarraikiz. Atalek, gainera, badute ezaugarri komuna: galdera gisa planteatu dira, eta halakoxea dute izenburua. Are, galdera gehiago sortaraztea ere badago liburuaren xede gisa. Oinarrizko erreferentziak eskaintzen dira testuan zehar, era askotakoak eta ez soilik bibliografia.

Nola sortu hizkuntza-azterketa inklusiboagoak eta fidagarriagoak? Azken urteotan, gero eta gehiago hitz egiten da hizkuntza-ebaluazioetan aniztasunari eta inklusibitateari erantzuteko beharrari buruz. Cadizko Hizkuntza Eskolan azaroaren 15ean eta 16an ospatu ziren GIELEren jardunaldietan, Antonia Liberalen "Atención a la diversidad / adaptaciones" tailerrean parte hartzeko aukera izan genuen. Bertan, hizkuntza-mailen egiaztapenean Azterketen Diseinu Unibertsala (Universal Test Design, UTD) aplikatzeko gako interesgarriak jorratu ziren.

Sarrera honetan, UTDk hizkuntza-ebaluazio bidezkoago bat lortzeko eskaintzen dituen printzipioak, HABEren eguneroko jardunarekin duen lotura, eta bere aplikazio praktiko nagusiak azalduko ditugu.