Iva Koutskak idatzitako “Teaching English as a foreign language to older adult learners: a qualitative exploration of four perspectives” artikulua eman zen argitara Educational Gerontology aldizkarian 2024an. Bertan, egindako ikerketa baten berri eman zuen. Ikasle heldu nagusien eremurako irakasle-jardunerako desiragarritzat jo daitezkeen zenbait alderdi baliozkotu ziren, parte hartu zuten heldu nagusiek era positiboan baloratuak zituztenak, gainera. Ikerketaren mugak aintzat hartuta, beste testuinguru batzuetarako ere interesgarriak izan daitezke artikuluan jasotako emaitzak, iritziak eta proposamenak.

Koutskaren esanetan, nahiz eta mendebaldeko gizarteetan heldu nagusien kopurua handitzen joan eta talde horren aurreikuspenak aldatzen, esparru horretako irakaskuntzaren inguruko ikerketa gutxi dago, eta, gainera, ez da ohikoa eremu horretarako irakasleen prestakuntza espezifikoa, are gutxiago ingelesaren irakaskuntzari erreparatuz gero.

Horregatik ekin zion miaketa-ikerketa kualitatibo-konparatibo bati hirugarren adineko unibertsitate batean, aztertzeko nola ekin ahal zaion heldu nagusiei ingelesa atzerriko hizkuntza gisa irakasteari. Hala, 64 eta 75 urte bitarteko ikaslez osatutako ingeles-ikastaro batean bi irakasle-motaren jarduna alderatu zuen: lanean ari ziren irakasleak (ustez, eskarmentudunak) eta irakasle izateko prestakuntza jasotzen ari zirenak (ustez, esperientziarik gabeak). Horiexek dira, beraz, artikuluaren izenburuan agertzen diren lau ikuspegiak: bi irakasle-taldeenak, ikasleena eta ikertzailearena.

Ikerketaren emaitzei erreparatuta, heterogeneotasuna da ikasle heldu nagusiei irakasteko faktorerik garrantzitsuena; bizitzan zehar bildutako ezagutzak eta esperientziak oso anitzak dira. Alderdi positibotzat hartu beharko litzateke, eta, horregatik, bizipen eta esperientzia horiek ikasprozesuan baliatu.

Zahartzearekin lotutako aldaketa fisiko, mental eta emozionalek badute eraginik heldu nagusien ikasprozesuan. Esate baterako:

• Zeregin batzuk burutzeko denbora luzeagoa behar dute, baina arduraz egin ohi dituzte.
• Burmuinaren alde desberdinak erabiltzen dituzte atzerriko hizkuntzak ikasteko; beraz, abstrakzio-gaitasuna eta pentsamendu logikoa hobetu daitezke.
• Informazioa geldoago prozesatzen dute eta kontzentrazioa gal daiteke estimulu gehiegi baldin badago.
• Epe luzerako memoria egonkor samarra da, baina horra heltzeko sarbidea motelagoa da; epe laburreko memorian izaten da eraginik.
• Ez dago alde esanguratsurik pertsona gazteek eta nagusiek ikasteko duten gaitasunean, azken horien erreakzio-denbora luzeagoa bada ere.

 Heldu nagusiek atzerriko hizkuntzak ikastean badute alde onik.

• Lexiko-mailak egonkorrak izaten dira.
• Testuinguru berrietara egokitu daitezkeen ikasestrategiak garatuak dituzte ikasle nagusi askok.
• Aldez aurretik lehen hizkuntzan eskuratutako kontzeptuetan oinarritu dezakete atzerriko hizkuntzen ikaskuntza.
• Badute komunikazioan esperientziarik; horrek elkarrizketetan parte hartzea eta konpentsazio-estrategiak baliatzea errazten die.
• Ikasle eraginkorragoak dira, helburu argiak izaten baitituzte eta horiek lortzeko gogor lan egiten baitute.

Ikerketaren arabera, irakaskuntza-jarduera arrakastatsuak eta ongi baloratuak honako alderdi hauek ditu.

• Giro atsegina eta konfiantzazkoa sortzea.
• Materialak eta jarduerak taldearen erritmora eta beharretara egokitzea.
• Autonomia eta autoebaluazio positiboa sustatzea.
• Ikasleen bizipenak ikasteko baliabide gisa aintzat hartzea.
• Ikasle bakoitzaren muga, zailtasun eta beharrekiko sentikorra izatea;
• Ikasleen parte hartze aktiboari eskaintzen zaion denbora handitzea.
• Taldeari egokitutako ikasestrategiak garatzen laguntzen duten jarduerak egitea.
• Ikasleen nahiak eta beharrak errespetatzea.

Ikerketaren emaitzen arabera, lanean ziharduten irakasleengan (esperientzia dutenengan, alegia) hobeto islatzen zen egokitzeko gaitasuna eta handiagoa zen haien kasuan ikasleen asebetetze-maila; gai ziren ikasleen motibazio espezifikoagoak eta oztopo partikularragoak identifikatzeko. Ikasten ari ziren irakasleak intuizioan oinarritu ziren, neurri handian, egokitzapenak egiteko. Baina bi irakasle-motak saiatu ziren giro positiboa sortzen eta ikasleek esperientziaz goza zezaten.

Erreferentzia bibliografikoa

Koutska, I. (2024). Teaching English as a foreign language to older adult learners: a qualitative exploration of four perspectives. Educational Gerontology, 50(6), 492–508. https://doi.org/10.1080/03601277.2024.2312043