Heterogeneotasuna izan ohi da desgaitasunen bat duten pertsonen ezaugarri nagusietako bat, eta, hala, euskaltegietako irakasleentzat ere erronka da Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala aplikatzea. Nolanahi ere, adituen iritziz, inklusio-bidean sakontzeko, gakoa da ikuspegi zabala bezain gertukoa izatea eta, besteak beste, nork bere alea jartzen asmatzea —esaterako, irakasle batek ikasgelan edota irakasle-taldeak euskaltegian—, kontuan hartuta zer-nolako balio, printzipio edota jarraibideak ikusi nahiko liratekeen gauzatuta norberaren lantokitik kanpora. Ezaguna den moduan, “ezer egiten ez duena da gehien erratzen dena, berak egin dezakeena hutsaren hurrengoa izango dela uste baitu”. 

Diseinu Unibertsalaren ikuspegitik, honako alderdi hauei erreparatu behar zaie curriculumak diseinatzean:

• Curriculumaren diseinuak egokitu behar du ikasleen premia edo ezaugarrietara, eta ez alderantziz. Beraz, irekiak, eskuragarriak eta malguak izan behar dute. 
• Malguak izan behar dute helburuetan, metodologian, baliabideetan, materialean eta ebaluazio-moduetan. 
• Hasieratik diseinatu behar dira, ikasle guztiek etorkizunean izan ditzaketen premiei erantzun ahal izateko.
• Diseinu horri esker, gero ez lirateke hainbestetan egin behar curriculumaren egokitzapen espezifikoak dibertsitate funtzionala duten ikasleentzat.

Desgaitasun bakoitzari buruzko ezaugarrietan sakondu aurretik, komenigarria da argi izatea zenbait jarraibide orokor, irakasleek hezkuntza-premia bereziak dituzten ikasleei hezkuntza-erantzun inklusiboa eta egokitua eman ahal izateko abiapuntu gisa. Ildo horretan;

Irakasleen jarrera

• Komeni da irakasleek ikasleen desgaitasunei buruzko ahalik eta informaziorik osatuena edukitzea (adb., ezaugarriak, nola jokatu...).
• Komeni da beti galdetzea haien premiei buruz eta curriculuma eskuragarriagoa izateko ezarri beharreko egokitzapenei buruz.
• Naturaltasunez jokatu, eta ikaslea ez epaitu aldez aurretik ezaugarri fisiko edo psikiko jakin batzuengatik.  
• Irakasleek ez dute ikasgelan identifikatuko desgaitasuna duen ikaslea, baldin eta horretarako baimena ematen ez badu ikasleak berak. 

Ikasgelako giroa

• Ikasleen premiak gogoan, ingurune egokia ahalbidetuko dute irakasleek, jarraibideak eta erantzukizun partekatuak ezarriz eta jarrera kooperatiboak nahiz laguntza pertsonalak zein materialak sustatuz ikaskideen artean. Ildo horretan, erabakigarria da ikasleek irakaslearen erreferentzia positiboa izatea.
• Komeni da ikasgelan aniztasunarekiko errespetuzko giroa eta komunikazio zuzena lortzea, ikasleen konfiantza, autonomia pertsonala eta parte-hartzea sustatuta.

Irakas-teknikak egokitzeko gomendioak

Praktika didaktikoa hobetzeko aukera bat  da aniztasuna, eta ez “arazo”. Ikasle bakoitza da garrantzizkoa, eta denek dute garrantzi bera. Beraz, erronka da teoriaren eta praktikaren arteko tartea txikitzea, eta gure balioak eta printzipioak gauzatzen joatea. Azken batean, Administrazioaren politiken eta irakasleen praktika didaktikoen arteko sinergiak bilatuz, gero eta helburu inklusiboagoak lor ditzagun helduen euskalduntzean.  

Gehiago jakiteko

• EHU. (d.g.). Inklusioa UPV/EHUn: irakasleentzako gida. https://labur.eus/kjycdcsv
• Universidad Carlos III de Madrid (d.g.). Guías y recursos para profesorado. https://www.uc3m.es/orientacion/recursos/profesores
  
• Simon, C., Barrios, A., Gutiérrez, H. eta Muñoz, Y.  (2019). Equidad, Educación Inclusiva y Educación para la Justicia Social. ¿Llevan Todos los Caminos a la misma Meta?  Revista Internacional de Educación para la Justicia Social,  8 (2), 17-32. https://doi.org/10.15366/riejs2019.8.2.001

Irudia:ImagineThatStudio,Pixabay