Bretoieraren bilakabide historikoa begiz zuzen jotzeak euskaldunontzat garrantzia berezia duela aitortuko nuke. Eta apartekotasun hori zertan oinarritzen den azaldu behar balitz, zera esan liteke. Alegia, Bretainia Frantzian dagoela eta Estatu honetantxe burutu izan dela, nonbait izatekotan, iraultza burgesaren «eredu» garbia. Haiek eta guk, izan ere, Estatuaren garapen historikoaren baitan, iraungipen zorian, Estatu kapitalistari dagokion estadioan aurkitzen baikara, eta, horrenbestez, Estatu mota honen hizkuntz politika zer-nolakoa izan den ikertzea nahitaezko zeregina dugu.

Zutabe 15 alearen aurkezpena

Azkeneko 11 urteotan Londoneko Unibertsitateko Hezkuntz lnstitutuan ari da irakaskuntzan beste hizkuntzatako ikasleei ingelesa irakasteko Departamenduan, eta baditu 25 urte ingelesaren metodologiaren ikerketa eta irakaskuntzan. Lehen Madrilen aritu zen, Tailandian gero hiru urtean Hezkuntza Ertainetako eskolan, sei urte Etiopiako Unibertsitatean beren lanean ingelesa beharko zuten ikasleei hizkuntza hori irakasten, eta ondoren lau urte egin zituen Ghanako Unibertsitatean. Bere ustez, bere egintza nagusienetako bat, ikasle etiopiarrei ingelesa irakasten ari zeta, testuliburu bat aurkeztekoan paratu zituen 64 irratiko emanaldiak dira. Artikulu askoren egilea da. Liburu bat argitaratu zuen 1983an, Language learners and their errors, ikasleen erroreak aztertzen dituena. Hauxe da, hain zuzen, elkarrizketa honetan ukitzen den gaia.

Bosgarren urratseko ikasleekin ari da irakaslea. Eta baila ere eta ezta ere hizkuntz formen txanda da. Irakasleak badaki forma berri horiek zer-nolako lotura duten ikasleek ezaguna duten ere formarekin. Baita zein zailtasun duten ikasleek ere horrekin ere. Era berean, irakasleak ezagunak ditu 1. urratsean erabili zituzten ariketak eta zenbait euskal gramatika ereri buruz dioena. (Esan gabe doa hemen ez garela ere kontzesiboarekin ari.).

Idazmenak alfabetatzearen barman gainerantzeko hizkuntz trebetasunak baino premia handiagoa du, jenderik gehienak ez baitu erdaraz ere idazteko teknika menderatzen, hizkuntza horretan eskolatua izan bada ere. Idaztea oso ekintza konkretua da eta bere arauak dituena. Idazki bakoitzari bere idaztankera dagokio.

Ez dira molde berean idazten deskribapena, kontaketa, eskutitza, laburpena, txostena, curriculum vitae, etabar. Hau da, idazteko modu asko daude eta ondo mugatuak gainera.

Badira urte batzuk Herri honek bere nortasunari eusteko, hizkuntzaren berreskuratzebideari ekin ziola. Urte haietan han-hernen sortu ziren ikastaldeak eta irakasleak ugarituz eta indartuz joan dira, eta egun Berreuskalduntzearen eta Alfabetatzearen bidea proiektu mardul eta sendoagoa da.

Hastapenetatik honantza hizkuntzaren beraren ingurugiroa ere aldatuz joan da. Euskarak badu presentziarik gure gizartean. Sarri askotan nahiko genukeena baino askoz eskasagoa da, baina hortxe dabilkigu irakaskuntzan, administrazioan, lan-munduan; baita beste giza- jarduera asko eta askotan ere. Aldaketa hauen barman euskararen irakaskuntzak berak ere bide berriak urratu ditu, eta honekin bat baita ikaslegoak eta irakaslegoak ere.

Hasteko, testu jator baten adibide bat eman nahiko nuke. Miroslav Holub, txekiar idazle eta inmunologoaren poema da. Gaia , egia, edo preseskiago, zehaztasuna da. Poema bi arrazoirengatik dakart hona: hizkuntz erabilera jatorraren adibide bat ematearren eta idazlan honen gai nagusiari sarrera emateko. Poemaren izena «Zehaztasunari buruzko gogoeta laburrak» da.

lrakasleek sarritan kantak erabiltzen dituzte hizkuntza irakasteko zeregin serioetan atsedenaldi bat izateko. Alabaina, Lou Spaventak esaten digu kanta bat ariketa sakonetako oinarria izan daitekeela eta ingelesezko bi ikastordu musikaletarako bere plana azaltzen digu.