«Eraberritu ala hil». Horixe da dilema, hortik eta hemendik iragartzen zaigun leloa. Ezaugarri bere-berea du gaurko kulturak aldakortasuna. Maila guztietan gainera: ezagupideenean, produkzio-modu zein kontsumoarenean, eta baita gizarteko harremanetan ere. Hizkuntzen didaktika ez da, ez, salbuespen. Alor horretako aldaketen zurrunbiloak bete-betean harrapatu du. Eta jazoera hauek, sakonak izateaz gain, oso azkar gertatzen

Gainbegiraketa da irakasle zein irakaslegaien prestaketan garrantzi uka ezina duen atala. Modu askotara plantea liteke. Hala ere, hizkuntz irakasle-prestatzaile asko, betiere, arrazoi berberetan oinarriturik eta gainbegiraketa-modu berberetan jardunez etengabe ari dira eskura dauzkaten aukeren bilduma mugatzen. Artikulu honen xedea da gainbegiratzeko zenbait bideren mugak azaltzea eta erabil litezkeen beste batzuen abantailak ezagutaraztea, ondoren, irakasle- prestatzaileek gainbegiraketa-modu horiek ibilian jar ditzaten. Gainbegiratzeko bost modu azalduko ditugu hemen: 1) zuzentzailea, 2) alternatiboa, 3) lankidetzazkoa, 4) ez-zuzentzailea eta 5) sortzailea.

Artikulu honek esperimentu baten berri ematen du. Zenbait irakaslek, bakarka idatzi zituzten isilpeko egunkarien laguntzaz, jakinaren gainean trukatu zituzten rolak: hizkuntza arrotzaren ikasle bihurtu ziren. Artikuluak esperimentuaren nondik norakoa deskribatu eta zenbait aurkikunderen bilduma gainbegiratua aurkezten du, mintegi ireki batean aurkeztu ziren bezalaxe. Esperimentuaren zergatia irakasle jakin batzuei, norberaren gaitasuna, ikas-jarduerarekiko begiak zoli egotekoa, areagotzeko abagunea eskaintzea izan bazen ere, gai garrantzizko bi nabarmendu ziren. Lehenengoz, azalduriko puntu askok hizkuntz irakasle guztientzat ziruditen jakingarriak. Bigarrenez, esperimentuaren esparrua bera eredu izan liteke, edozein lekutako irakasleak ere antzeko esperimentuei ekin diezaieten ikerketa moduan.

Euskalduntzearen langai berriak

Euskara-irakaslearen eskuliburua liburuaren aipamena.

Behin batean, eta orain dela gutxi, jaun bat bizi zen, lzkun Tzirakaskuntza izena zuena. Bazeukan honek alabatxo eder bat: Mari Gramarrauskin. lzkun Tzirakaskuntza jauna harro eta guztiz txoraturik zegoen bere alabarekin eta leku guztietan mintzatzen zen neskari buruz. Ez ziren aberatsak, alabaina. Mari Gramarrauskinek eta Hitzulpene neskameak gogoz eta gogor lan egiten zuten. Baina pozik bizi ziren.

- Zer moduz euskaltegian?

- Prímeran. Jendea oso jatorra da eta langiroa ... ezin hobea.

- Honez gero, ondo moldatuko zara euskaraz, ezta?

- Beno ... Ulertu ia dena ulertzen dut, baina hitz egitekoan ...

SARRERA

Ez dago hizkuntzen didaktikan ikasaioa zenbat unetan banatu eta berauei eman behar zaien segida zehazki arautzen duen eredurik. Hala eta guztiz ere, horretatik ezin da ondorioztatu klaseko lanaren ordenak eta nolakoak inolako garrantzirik ez dutenik.

Monografia honetan, eta arazoa argitu nahian, orientabide-sorta bat eskaini nahi dugu, oso zabaldurik dagoen eredu bat proposatuz. Ereduaren gibelean hizkuntzen didaktikan askok onartzen duen ikaskuntz teoria aurkitzen dugu, honela dioena: