Zenbat ingeles-irakaslek ebaluatzen dute era sistematikoan ikasleen aurrerapena ingeles mintzatuan? Egia esateko, gehienek uste izaten dugu badagoela aurrerapenik, besterik gabe; edo, geure intuizioarekin fidatzen gara. Oso erraza da irakaskuntzan ebaluazioa oztopo bat dela esatea, edo ebaluatzen denbora asko galtzen dela, edo gure ikasleek ez dutela ebaluaziorik behar. Askotan entzuten dira beste aitzakia hauek ere: ez dagoela test egokirik, edo nahikoa dela etsamina bat kurtsoan behin.

Hizkuntz irakasleak daudenetik, aburu eta iritzi desberdinak egon dira hizkuntza irakasteko metodo hoberenari buruz1. Mende honen erdialdean, eta hizkuntzalaritza estrukturala edo deskribatzailearen eraginez, eritzirik hedatuena zen hizkuntza arlo hierarkikotan, edo mailatan, eratua zegoela.

Arlo horiek hizkuntzaren estruktura fonologiko, morfologiko eta sintaktikoak zeuzkaten. Planteamendu horri dagokion syllabusa, hizkuntz irakaskuntzan, syllabus estrukturala da. Ikastaroetan eta testu-liburuetan, ikasgai edo unitate bakoitzean estruktura bat edo beste azaltzen zen. Ikastaro eta liburu horietan, estrukturak ordenatzeko kriterioa konplexutasuna zen. Estrukturarik errazenekin hasten zen zailenekin bukatzeko.

Ikaslearen nortasuna, pentsaera kognoszitiboak eta blokaia psikologikoak guztiz aintzakotzat hartu beharrekoak dira, irakaskuntza ikaslearengan ardaztu nahi badugu.

Errakuntzak helduen euskalduntzearen azken urratsetan: ondorengo ikerketa baten oinarriak izenburuz aurkeztu genuen 1986an tesina Euskal Herriko Unibertsitateak Donostian, Zorroagan, duen Filosofi eta Hezkuntz Zientzien Fakultatean. Izenburuan bertan esaten denez, tesinak ondorengo ikerketa baten oinarriak jarri nahi ditu, eta hamar hurbilketaren bildumatzat jo daiteke. Hamar hurbilketa hauetako bederatzi bi sailetan banatzen dira, hamargarrena bibliografia delarik: lehenengo sailak «Erroreak bigarren hizkuntzaren irakaskuntzan » du .izenburu eta gaia bere osoan hartu eta urratzen du; bigarrenak, berriz, «Ikasleen erroreak euskalduntzearen azken urratsetan» izenekoak, gaiari zehatzago heltzen dio eta hurbilagotik ekiten ondorengo ikerketaren oinarriak jartzean.

ZER DA «TALDEKAKO HIZKUNTZ IKASKUNTZA» (CLL)? Galdera horri erantzuteko modurik onena hasiberrien ikasgela tipiko batean gertatzen dena deskribatzea da, dudarik gabe. Ikasleak biran eserita daude. Erdian magnetofoi bat ipintzen da, ahal izanez gero mikrofonoarentzat kordoi luzea duena, eta botoi bat, urrutitik gelditu eta martxan jartzeko. Irakaslea biraz kanpoko aldean egongo da ikasleen atzean

Azkeneko 11 urteotan Londoneko Unibertsitateko Hezkuntz lnstitutuan ari da irakaskuntzan beste hizkuntzatako ikasleei ingelesa irakasteko Departamenduan, eta baditu 25 urte ingelesaren metodologiaren ikerketa eta irakaskuntzan. Lehen Madrilen aritu zen, Tailandian gero hiru urtean Hezkuntza Ertainetako eskolan, sei urte Etiopiako Unibertsitatean beren lanean ingelesa beharko zuten ikasleei hizkuntza hori irakasten, eta ondoren lau urte egin zituen Ghanako Unibertsitatean. Bere ustez, bere egintza nagusienetako bat, ikasle etiopiarrei ingelesa irakasten ari zeta, testuliburu bat aurkeztekoan paratu zituen 64 irratiko emanaldiak dira. Artikulu askoren egilea da. Liburu bat argitaratu zuen 1983an, Language learners and their errors, ikasleen erroreak aztertzen dituena. Hauxe da, hain zuzen, elkarrizketa honetan ukitzen den gaia.

Gaur egungo hizkuntz irakaskuntzako testuliburu askok ikuspegi funtzionala hartzen dute ardatz gisa, eta gehienek dituzte osagai funtzionalak. Honek esan nahi du bizitza errealean hizkuntzaz baliatuz egiten duguna kontuan harturik moldatu direla gaiak. Ez da hainbeste ahalegin egin, berriz, Swan eta Walterek (1984) ondo diotenez, osagai nozionalak ikasgaietan integratzen , hala nola mugimendua, abiadura, distantzia , sumindura eta beste hainbat arlo. Osagai nozionalaren izenpean kontzeptu orokor zein konkretuekin zerikusirik duten hitzak eta esamoldeak adierazi nahi ditugu. Beraz. eta halabeharrez, hiztegiaz ari gara hein handi batean.

Jarrera desberdinak sortu izan dira hiztegiari begira hizkuntza bizien irakaskuntzan. Hitz egin, entzundakoa ulertu, irakurri eta idatzi ahal izateko hiztegiak duen balioa inork ez du inoiz ere zalantzan jarri. Komunikazioaren gutxieneko mailan elementu linguistiko garrantzizkoena da; hutsaren hurrengoa balio baitute gramatikak eta fonetikak hitzik gabe. Zenbaitetan, gaizki ahoskaturiko hitzez baita egitura okerrez jokaturiko hitzez ere lortzen dugu komunikatzea. Aitzitik, ordea, hitz desegokiez paratutako esaldia ez du inork ulertuko, nahiz eta joskera zuzena erabili eta ongi ahoskatua izan.