Azken bi urteotan, gure artean, zalaparta izugarria sortu du ChatGPT txatbotak. Asko eta asko gara haren atzaparretan erori garenak, bata bestearen atzean eskaintzen dizkigun hitzen sekuentziekin liluratuta. Beste egun baterako utziko dugu horrelako teknologiek duten alde iluna, baina, gaurkoan, bere aurpegi argiak eskaini dezakeen aukeretariko bat azalduko dugu: edozein irudi “ulertzeko” duen gaitasuna. Eta, horretarako, HABEk helduen euskalduntzea ebaluatzeko oinarrizko 10 adierazleren datuekin ChatGPTk zer egin duen azalduko dugu.

2023/2024 ikasturtea akademikoaren hasiera-ekitaldiko "Ahoskeraren lanketa didaktikoa" izeneko hitzaldian, zenbait hitz eta letra baliatuz atzekoz aurrerako hurrenkera alfabetikoan paisaia bera leiho desberdinetatik ikusteko saioa eskaini zigun Lourdes Oñederra fonologia-ikerlariak. Hemen ikus dezakezu hitzaldiaren zati esanguratsu bat.

"Hitz politak/ Palabras bonitas" liburu elebidunean euskarazko 116 hitz biltzen dira, eta, hitz bakoitza marrazki banarekin osatzen da. Alde batetik, sentiberatasunez, poesiaz edo iradokizunez betetako terminoak aukeratu dira. Bestalde, onomatopeiak eta hitzen edo hitz bitxien jokoak. Bidaia-koadernoa ere bada, eta denoi eragiten diguten bizitzako uneei irudiak eta hitzak jarri dizkie egileak (oinaze, dolu, galera, indarberritze edo etorkizunari begirada).

Bigarren hizkuntzen (H2) ikasgelako atazaren kontzeptua eta azken hamarkadetan ikuspegi horrek izandako bilakaera izan dute hizpide Francisco Herrerak eta Hawaii Manoako unibertsitateko Marta González-Lloret irakasleak. Era berean, H2ko ikasgelan teknologiaren ikuspegiaz ere hitz egin dute eta horren alde didaktikoaz. Bestalde, Marta González-Lloretek azpimarratu du azken urteotan pragmatikak duen garrantzia teknologia bitarteko duten ikaskuntza-ingurune horietan.

Bigarren hizkuntzak irakasten dituen irakaslea al zara? Zure ikasleak gehiago motibatu eta ikasgelan gehiago hitz eginarazi nahi diezu bizitza errealeko egoerak landuz?

Proiektuetan Oinarritutako Hizkuntzen Ikaskuntzak (ALBP gaztelaniaz edo PBLL ingelesez) ikasleen motibazioa areagotzen du, eta, aldi berean, ikasleek klaseetan hizkuntzaren gaitasun komunikatibo errealak eskuratzen dituzte xede-hizkuntzan. Ohikoa da ikasleei kosta egitea euskara-eskolen eta euskararen benetako gizarte-erabileraren arteko lotura erreala ikustea era esanguratsu batean. POHI ikuspegiak lotura horiek egiten lagundu diezaieke, eta benetako egoeretan xede-hizkuntzan hitz egiten duten pertsonekin komunikatzeko motibatuago sentiarazi.

***

¿Eres profesor de segundas lenguas? ¿Quieres motivar más a tus alumnos y hacerlos hablar más en clase en situaciones de la vida real?

El Aprendizaje de Lenguas Basado en Proyectos (ALBP o PBLL en inglés) aumenta los niveles de motivación en los estudiantes mientras adquieren habilidades comunicativas reales en el idioma meta en sus clases. Es habitual que a los estudiantes les cueste ver la conexión real entre las clases de segundas lenguas y el uso auténtico del idioma de una manera que sea significativa para ellos. ALBP es un enfoque de enseñanza que puede ayudarlos a hacer esas conexiones y sentirse más motivados para salir y comunicarse en situaciones auténticas y con personas reales del idioma de destino.

Ikastaro hau euskara-irakasleei zuzenduta dago, eta Euskaltzaindiaren arau gramatikalak betetzetik harago, edozein ekintza komunikatibotan hizkuntza kalitatez erabiltzeko gaitasun estrategikoa landuko da: hitz-ordena, testu-antolatzaileak, lexikoa, puntuazioa…

‘Glottodrama’ —antzerki-tekniken bitartez hizkuntza ikastea— izan dute hizpide Francisco Herrerak eta CLIC International House-ko irakasle diren Antonio Ortak eta Piedad Cuarterok "LdeLengua" podcastaren 141. emanaldian ("Técnicas teatrales en la clase de ELE"). Bi irakasleok esperientzia zabala dute gaztelaniaren irakaskuntzan eta hezkuntza-baliabide gisa antzerkia erabiltzean. ELE eskoletan antzezpen-teknikak txertatzeari buruz hitz egin dute.

Sakabanaketa digitalaren garaian, ikasleen idazkien zuzenketak beharrezkoa bezain astuna izaten jarraitzen du, bai eta konplexuagoa, teknikoagoa eta askotarikoagoa ere. Online programa espezifikoak erabiltzen ditugu, hiztegiak eta itzultzaile automatikoak kontsultatzen ditugu; eta, horrez gain, beste egile batzuekin ere lankidetzan aritzen gara edo Wikipediatik “kopiatu eta itsatsi” egiten dugu. Betiko aholkuak (zuzendu ikasteko, hitz egin ikaslearekin) baliozkoak dira oraindik ere, baina berrikuntza teknologikoak bata bestearen atzetik datozkigu eta ez dugu argi zer egin.