Zergatik da zaila bigarren hizkuntzan testu natural eta kohesiboak idazten irakastea? Horixe da artikulu honen gaia. Horretarako, erabili ohi den hainbat jardun-moduren akatsak nabarmentzen dira hizkuntzalaritzaren eta pedagogiaren aldetik. Akats horiek gainditu nahi dituen teknika single eta berritzaile bat deskribatzen da. Azkenik, teknika hau ikasgelan erabiltzen denean aintzakotzat hartu beharreko puntu praktiko batzuk aipatzen dira.

Lehen (Zutabe 29) beste artikulu batean zirriborratutako ideia batzuk argitzea da artikulu honen xedea, horretarako narrazio motz batez baliatuz (.O)(Pitzadura bat elur izoztuan*). Artikuluaren egitura ikasaio-eskemarena izango da eta irakasleari argibide zehatzak emango zaizkio saioko une bakoitzean eginbeharrekoei buruz.

New Yorkeko Columbia Unibertsitatean hizkuntz programa amerikar batean ingelesa bigarren hizkuntzatzat ikasten ari ziren 34 ikasle nagusiri egindako elkarrizketa erdi-egituratuen azterketak erakutsi zuenez, uste garbiak zeuzkaten bigarren hizkuntza ikasteko moduari buruz.

Are gehiago, ematen zuen uste horiek bazutela eraginik beren ikaskuntzari laguntzeko egiten zuten guztian. Labur azalduko dira uste horiek. Gero, modulu-multzo bat deskribatuko da; modulu horiek, bigarren hizkuntza baten ikasleei, "ikaskuntzaz gogoeta egin dezaten" laguntzeko erabil daitezke, honela beren usteak aurkitu eta ikuspegi alternatiboak hausnar ditzaten. Azkenik, iharduera horien hezkuntz balioaz hitz egingo da.

"Autoikaskuntza" eta "ikaslearen independentzia" terminoek laguntza eta gidaririk gabe ari den ikaslearen irudia dakarte askotan burura. Baina hori ez da horrela; eta ez da desiragarria ere. Era asko dauzkate eskuetan materialen sortzaile eta autoikaskuntza-gelaren antolatzaileek ikasleari, honen aukeratzeko askatasuna errespetatuz, baliabideak taxuz erabiltzen laguntzeko.

Modu bat materialak ikasleak probetxugarrienak aukeratzeko eran antolatzea da (esate baterako, gaika sailka daitezke). Beste alderdi bat, garrantzi handikoa hau ere, ikasleak prestatzea (horretarako material bereziak sortuz, estrategia eraginkorren bitartez baliabideak egoki erabiltzen lagunduko dietenak). Azkenik, taldeko lan gidatuak antolatu, baliabidetegiko hainbat lekutara bideratzeko moduan. Azken lan hauek, begien bistakoa denez, ez dira oso-osorik "auto" izango; baina, nolanahi ere, irakasleak ez du ataza obratzea bera gidatzen. Era honetan ikaslea gidatu egiten da eta harengan eragin ere bai, baina askatasuna kendu gabe.

Hizkuntza arrotzen irakaskuntzak aldaketa asko ezagutu ditu, pentsakera linguistikoaren martxarekin batean doazenak. Horrela, automatismoak ikastea ardatz zuten irakasmetodo estrukturalistetatik, generatibismoan oinarrítutakoetan barrena (ikasleak hizkuntz arauak eta "gaitasun linguistikoa" lortzeaz kezkatutakoak dirahauek), metodologia komunikatibo berriagoetara iritsiak gara.

Azken hauen iritziz, garrantzizkoa zera da: bigarren hizkuntza bat ikastea gramatikako arau batzuk ikastea baino gehiago dela. Forma gramatikal bat bera funtzio askotarako balia daiteke. Esaterako, espainolean eta ingelesean agintekera ez da aginduak emateko bakarrik erabiltzen Alderantziz, funtzio bat egitura arras desberdinen bidetik gauza daiteke.

Hizkuntz teorian berrikien gertatu diren eboluzioetako bat "Testuaren Hizkuntzalaritza" edo "Berbaldiaren Analisia" deritzona da.

Hizkuntzalaritza-modu honen hasierako kezka perpausa baino goragoko unitateak aztertzea zen, hala nola parrafoa edo elkarrizketa, agian aurreko hizkuntzalaritza perpausaz bakarrik arduratu zelako. Baina hizkuntzalaritza honetan ere ikuspegia aldatzen joan da eta berbaldia produktu jotzetik ( adib., testua) testuak ekoizten dituen prozesutzat hartzera jo du5 Ikuspegi honetatik, edozein hizkuntz espresio, duen konplexutasuna dena dela, testu da.

Berbaldia era honetan ikusteak ez du hizkuntza arrotzen irakaskuntzan aurreko ikuspegiek eman izan dutenen pareko Jan metodologikorik sortu6, seguraski gai honi eman izan zaizkion tratamenduen multzoa eredu bakar batean sartuko duen sistema bat lantzeko ahaleginik egin ez delako.

Gure helburua, artikulu honetan, aipatutako arazoaren haritik, eredu diskurtsibo integratzaile berri bat eskaintzea izango da, ikertzaileari arazo metodologikoei buruzko eztabaida serio bati hasiera emateko aukera eman diezaiokeena.

Santurtziko Euskaltegian maiatzeko 3. asteburuan barnetegitxo bat egingo

dugu nahi dugun irakasleok (8-1O), lanean planteatzen zaizkigun arazo

pedagogikoak aztertzeko eta berauei konponketa emateko. Baina oraingoz

asmo hutsa denez, bego honetan momentuz eta utz dezagun beste baterako

kontaketa zehatzagoa.

Oraingoan beste esperientzia baten berri eman nahi dizuegu: Itaun taldea: ari

gara. Zer da hau?

Didaktika, hala orokorra nota eskolako edozein gairena, betidanik izan da «irakaskuntz egoerari» buruz egiten den diskurtso kritikoa eta, aldi berean, proposizioak eta berrikuntzak egiteko aribidea. Gaur egun eskolako gaien didaktikak ekintzarako disziplina legez garatzen dira (teknologia legez), hezkuntzako zientzietan txertatuta.

Objetu berezi bat (sistema didaktikoa, transposizioa, progresioa, etab.) eraikitzen eta tresneria kontzeptual autonomoa lantzen dutelarik, erreferentziazko bi zientziarekin elkarloturak (kontzeptuen mailegua eta datu esanahidunen itzulera) badituzte: irakaskuntzaren edukiari dagozkionekin eta irakas-ikasprozesuei dagozkienekin, alegia. Ama-hizkuntzaren irakaskuntzako helburuen eta erreferentziazko zientzia horien izaera nabarmenaren heterogeneotasuna ekarritako ondorioak direla medio, ama-hizkuntza irakasteak oso arazo larriak dauzka aurrez aurre, eta horiexek dira aztergai gure tan honetan.

Hizkuntza bat ikasteko era ezberdin asko erabil dezakegu. Ohikoa klaseetara joatea bada ere, honek ez du esan nahi bakarra denik.

Hona hemen autoikasketa-esperientzia bat, 1989-90 ikasturtean IRALEk Bidebieta-la Paz euskaltegian egina. Hiru lagun izan dira partaideak, hirurak ingelesezko irakasleak, eta esperientziaren iraupena bost hilabetekoa izan da. Txandan zehar lana antolatu-komentatu-bideratzeko bilerak izan dituzte tutore batekin (hilabete eta erdiko maiztasunaz). Bukaeran, 8. mailako azterketa egin dute, eta hirurek nota onez gainditu dute.

Hona hemen ikasle hauek egindako lana atalka. Bukaeran ikasleek irakurritakoaren zerrendatxo bat erantsi diogu. Ikasle hauek eskolatan aritu dira, gelan eguneroko lana bertako ikasleekin eginez, gela horretako irakasleren tutoretzapean. Bi ikasle euskarazko klaseetara ere joan dira, beste ikaslea erabat sartu da eskolako bizitzan, bertako ordutegia osorik betez.