Adimen artifiziala bat-batean eta indarrez sartu da hizkuntzen irakaskuntzan. Hasierako promesetatik harago, beharrezkoa da ikuspegi orekatua eta funtsatua AAk hizkuntzen ikaskuntzan eta irakaskuntzan duen eginkizunaz. Horretarako, AAk ikasleen eta irakasleen arteko harremanean duen eragina aztertuko da, hizkuntza-jarduerei (ulermena, adierazpena, elkarreragina eta bitartekotza) eta gizarte- eta pedagogia-zereginei dagokienez. Era berean, hizkuntzen irakaskuntzan AAren erabilera kokatzeko printzipio pedagogiko batzuk proposatuko dira.

https://doi.org/10.54512/GJDS5646

JATORRIZKO ARGITALPENA

Trujillo Saéz, F. (2025). Inteligencia artificial en el aprendizaje y la enseñanza de lenguas. De las promesas a los avances basados en evidencias. Textos, Didáctica de la Lengua y de la Literatura, 108.

Aldizkariaren eta egilearen baimenaz egokitua, itzulia eta argitaratua.

Azterlan honen helburu nagusia hauxe da: adineko pertsonei atzerriko hizkuntza bat irakasteko ikuspegi edo planteamendu egokienak zein diren ikertzea, erdietsi nahi dituzten emaitzak lortzen laguntzeko, eta zer onura dituzten aztertzeko. Analisiak zorrotz jarraitzen dio berrikuspen sistematikoak eta metaanalisiak egiteko PRISMA metodologiari, eta belaunaldi zaharrenentzat atzerriko hizkuntzak ikasteko dauden ikuspegiak landu dituzten funtsezko ikerketa esperimentalak identifikatzea du xede.

Guztira, aurkitutako bederatzi ikerlan hartu dira aintzat berrikuspen sistematiko honetan. Horien iturriak Web of Science eta Scopus atarietan eskuratu dira. Egindako aurkikuntzek aditzera ematen dute atzerriko hizkuntzak ikasteak adinekoen ongizatea eta kalitatez zahartzea bultza ditzakeela, ikaskuntzaren emaitzak edozein direla ere.

Horrek esan nahi du atzerriko hizkuntzak ikasten dituzten hirugarren adineko pertsonentzat onura nagusia ez dela hizkuntzan lortzen duten gaitasun-maila, subjektiboki gogobeteta sentitzea baizik. Hori, hain zuzen, pizgarri egokia izan daiteke ikaskuntzan emaitza hobeak lortzeko, baldin eta ikasleei ikaskuntza-ingurune atsegina eta segurua eskaintzen bazaie, eta ikasteko ikuspegi egokiak erabiltzen badira; era horretan, dagoeneko badituzten ezagutzetan eta esperientziatik abiatuta aurrera egin dezakete, bai eta interesatzen zaizkien gaiei buruz eztabaidatuta ere.

Beraz, atzerriko hizkuntzako irakasleek zeregin garrantzitsua dute adinekoen hezkuntza-prozesuan; izan ere, metodo eta material didaktikoek, pertsona nagusien hezkuntza-premietara egokitzen badira, eragin positiboa izan dezakete adinduen funtzio kognitiboak mantentzeko –eta, are hobetzeko–, bai eta haien jarduera mentalak hobera egiteko ere; horren ondorioz, osasuntsu zahartzen jarraitzen dute.

JATORRIZKO ARGITALPENA

Klimova, B. eta de Paula Nascimento e Silva, C. (2024). Enhancing Foreign Language Learning Approaches to Promote Healthy Aging: A Systematic Review. Journal of Psycholinguist Research, 53, 48. https://doi.org/10.1007/s10936-024-10088-3

Aldizkariaren eta egileen baimenaz egokitua, itzulia eta argitaratua.

Artikulu honetan, labur deskribatuko da zer den "Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu Osagarria", zer eduki dituen, zer paradigma-aldaketa sustatu nahi duen eta nola garatu den. Halaber, ekintzara bideratutako ikuspegia landuko da; ikuspegi orokorra emateaz gain, "gizarte-eragile" kontzeptua azalduko da eta, azkenik, ikuspegiaren hiru alderdi nagusiak eztabaidatuko dira: posibilitateak ("affordances"), eragiletza ("agency") eta ataza kolaboratiboak.

https://doi.org/10.54512/REIX3225

Adimen artifizialak (AA) eta AA bidezko itzulpen automatikoek aukera eta erronka berriak dakartzate bigarren hizkuntzako (H2ko) irakasle eta ikasleentzat. Azkenaldian, AAn oinarritutako txatbotak agertu dira, ChatGPT esaterako, eta ondorioz, beharrezkoa bihurtu da irakaskuntza-metodo tradizionalak berrikustea, arrazoiketa hausnartua eta pentsamendu kritikoa lehenesteko. Artikulu honetan, itzulpengintza aplikatuak (IA) dituen potentzialtasunak aztertuko ditugu. Izan ere, baliabide hori lagungarria izan daiteke H2ko eskoletan AAn oinarritutako lanabesekin modu eraginkorrean lan egiteko behar den funtsezko pentsamendu kritikoa sustatzeko. IMI+ Markoa (Integrazioa, Multimodalitatea eta Interakzioa) aurkeztuko dugu, IA hizkuntzen irakaskuntzan txertatzeko; izan ere, tresna hori lagungarria da H2ko eskoletan literazitate digitala eta pentsamendu kritikoa garatzeko. Gainera, teknologia berri hauek pribatutasunarekin eta etikarekin lotutako erronkak dakartzate. Egoera hori kontuan hartuta, IAn Hurbilketa Ekologiko Kritikoa (HEK) aplikatzea proposatzen dugu, ikasleei erronka horiei aurre egiteko, botere-desorekak eta gizarte-desberdintasunak identifikatuz

https://doi.org/10.54512/ZXMJ1252

Hiru dira artikuluaren xede nagusiak: irakasleen sormena piztea, haurtzaroan ohikoa den marrazteko zaletasuna berreskuratzea eta, azkenik, hizkuntzen ikas-irakaskuntzan marrazketa eta zirriborroak egitea estrategia gisa ulertzea. Azken honetarako, adibideak eta aholkuak azalduko dira, besteak beste, marrazketa hizkuntz-gaitasunen garapenarekin, lexikoarekin edo gramatikarekin batera aztertuta.

https://doi.org/10.54512/KKAQ1658

Jatorrizko argitalpena.

Leal, I. (2022). Dibujar en el aula. In F. Herrera eta N. Sans (Ed.), Innovación y creatividad en el aula de español. Nuevas formas de entender la enseñanza de una lengua (165-180. or.). Difusión.

Egilearen eta argitaletxearen baimenez itzulia, egokitua eta argitaratua.

Ikerlan honetan, jada ezarrita dagoen atzeraelikadura-eredu bat erabili da marko gisa (Hattie eta Timperley, 2007), lehen hezkuntzako goi-zikloan zer atzeraelikadura-maila izaten den aztertzeko. Emaitzek erakutsi dutenez, atzeraelikadura, batez ere, atazetara bideratzen da, eta, bestalde, aurreraelikatzea da –ikaskuntzaren hurrengo urratsei buruzko informazioa ematea, alegia– eskoletan gutxien erabiltzen den atzeraelikadura-mota. Ikerketa eta aurkikuntzak oinarritzat hartuz, autoreek atzeraelikadura-matrize kontzeptual bat proposatu dute, ikerketaren eta praktikaren arteko zubi-lanak egiten dituena, atzeraelikadurak hobekuntza sustatzeko.

https://doi.org/10.54512/PSOK9612

Jatorrizko argitalpena:

Brooks, C., Carroll, A., Gillies, R. M., & Hattie, J. (2019). A Matrix of Feedback for Learning. Australian Journal of Teacher Education, 44(4) https://doi.org/10.14221/ajte.2018v44n4.2

Australian Journal of Teacher Education-en baimenaz itzulia eta argitaratua

Teknologiak hizkuntzen irakaskuntzan eta ikaskuntzan duen eraginari buruzko itxaropenek askotan gainditu egin dituzte benetako emaitzak; izan ere, maiz uste dugu teknologia sortu berriak eraginkorragoak direla lehendik zeudenak baino, besterik gabe berriagoak direlako, lotutako pedagogietan dauden aldeak ia kontuan hartu gabe (ikus Bax, 2003; Levy eta Stockwell, 2006). Askotan uste dugu teknologia berez dela motibatzailea ikasleentzat, eta autonomiaren garapenari lotuta dagoela. Teknologiaren errealitateak eta hark motibazioan duen eragina lehen begiratuan hautematen dena baino konplexuagoak direla ari da agertzen, bai irakasleentzat, bai ikasleentzat (Stockwell, 2013). Teknologiak aukerak eskain diezazkieke motibatuta dauden ikasleei, baina, ikasle askoren kasuan ez dirudi motibazioa pizteko edo jokabide autonomoa bultzatzeko gai denik, baldin eta ez badira teknologien funtzioei edo aukerei etekina aterako dieten pedagogia egokiak erabiltzen eta ez bada teknologiak hizkuntzak ikasteko nola erabili jakiteko prestakuntza nahikoa ematen (ikus Reinders, 2018a). Era berean, irakasleek ikasgelan duten rolak, beren ingurunearekiko duten jarrerak eta jasan behar dituzten presioek (Mercer eta Kostoulas, 2018) ere eragina izan dezakete teknologiaren inplementazioan. Artikulu honek elkarri lotutako hiru arlo biltzen ditu, eta teknologiarekin nola lotzen diren aztertzen du: ikaslearen motibazioa eta autonomia, irakaslearen psikologia eta kontuan hartu beharreko alderdi pedagogikoak.

https://doi.org/10.54512/VLRC6668

Azpititulatutako telesailak ikustean edo kanta ezagunen hitzak atzerriko hizkuntza batean ikastean gertatzen den bezala, hedabideek errealitate eleaniztun globalak adierazten dituzte. Dena den, ez dago beti argi irakasleek nola probestu ditzaketen ikasleen hizkuntza-aniztasunaren esperientzia horiek atzerriko hizkuntzako ikasgelan. Itzulpengintza irakasteko orduan ikuspegi eleaniztun bat txertatzea baliagarria izan daiteke ikasleei erakusteko itzulpengintzako arazo bat nola ebatz daitekeen hainbat hizkuntzatan. Horrek hizkuntza-aniztasunaz kontzientzia hartzen laguntzen du, eta gaitasun eleaniztunak sustatzen ditu, ikasleek hizkuntzen arteko antzekotasunak eta desberdintasunak identifikatu behar baitituzte, eta hizkuntzen eta kulturen arteko loturak egin. Artikulu honetan, ikas-unitate bat aurkeztuko dut, auto-hausnarketa eta Ikus-Entzunezko Itzulpen Eleaniztuna (IEIE) lantzeko jarduerez osatua, eta hizkuntza-aniztasuna atzerriko hizkuntzako curriculumean txertatzeko eta irakasleak trebatzeko erabil daitekeena. Horrelako programa batek hizkuntza-aniztasunarekiko eta eleaniztasunarekiko kontzientzia garatzeko zenbait modu eskaintzen dizkie irakasleei, eta irakasleak eta ikasleak beren erosotasun-gunetik harago joatera bultzatzen ditu, testuen itzulpen eleaniztunak jorratzen dituztenean.

https://doi.org/10.54512/TSSW3262