Irratia gugandik gertu daga, denon eskura. Lerrootan euskararen irakaskuntzan irratia erabiltzeko iradokizun batzu emango ditut.

Aurreko ZUTABEn, 5. zenbakian hain zuzen, «Entzumena lantzeko zenbait ohar» izeneko artikuluan, entzumenari buruzko zenbait puntu teoriko aztertu ziren.

Bi ziren, batez ere, puntuok:

- Lehenik, nolakoa den bizitza errealean entzuteko prozesua.

- Eta, bigarrenik, ikasleek entzumena lantzerakoan izaten dituzten arazoak.

Hirugarren puntu bat ere agertu zen artikuluaren sarreran, entzumena lantzeko klasean erabil daitekeen zenbait ariketa mota, hain zuzen; baina hurrengo ZUTABE batetarako uzten zen puntu hori. Hemen aztertuko dugu, bada, hirugarren puntua: «Entzumena lantzeko ariketa motak». Artikulu honetan azaltzen den ariketen sailkapena Penny Ur-en «Teaching Listening Comprehension » liburuan oinarrituta dago, eta artikuluan azaltzen diren entzumen-ariketa gehienak, berriz, HABEren «Euskalduntzearen A mailarako langaiak » liburutik hartuak dira edo beste zenbait bibliografiatan azaltzen diren entzumen-ariketa liburuetatik euskarara egokitutakoak.

Iazko negu beltz hartako egun argitsu batean, geure bideo berriaren edertasuna kontenplatzen ari nintzelarik, klak!, buruko interruptorea, kontzentrazio-energiak berak eraginik, posizioz aldatu zen. Aldaketa honek ohizko moldeetatik atera ninduen eta eskema nornorizatuak nahiz konpletibatuak edo erlatibizatuak hausten hasi zitzaizkidan.

Une hartan nere ahurrak masailetan jarririk eseri nintzen eta begirada urrutira joan zitzaidan, ikaslez beteriko gela batera, alegia; bertan jendeak, bururik altxa gabe, jotake ziharduen lanean eta ni irakurtzen eta telebistaren aurrean argitasunak ematen ari nintzaien.

Ikasten ari den hizkuntza berriaren forma mintzatua ulertzea da ikasleak daukan zeregin zailenetariko bat. Hala ere, geure klaseetan trebetasunik ahaztuena edo gutxien landu izan duguna horixe izan da. Zergatik? Batez ere, entzumen prozesua ondo ezagutzen ez dugulako eta, jakina, honek eragin handia du entzumena lantzeko ariketetan ikasleei zer eta nola irakatsi behar diegun erabakitzeko orduan.

Irakasleak, bere argazki-bildumari ale berria eranstean, zera galdetu behar dio bere buruari: «lkasleei argazki hau erakusten diedanean erantzun bizkorra jasoko al dut haiengandik?»

Orain dozena bat urte oso jende gutxik zekien bideoak eskaintzen zuen aukera zabal eta eraberritua zertan zetzan. Telesaioak egiteko erabiltzen zen oinarrizko zerbait zela jakitetik kanpo, ezer gutxi esaten zigun pantailaren honuntzaldera aritzen ginen eta garen guztioi. Azken urte hauetan, alabaina, alde guztietan ikus daiteke bideoaren eragin indartsua eta .edozein lanbide edo zereginetan kontuan hartzekoa ez ezik, utziezinezkoa ere gertatzen zaigu.

Nahiz komunikabideetan, artean, industrian, nahiz kulturaren edozein ataletan, nahi eta nahitaezko tresna bihurtu zaigu, eta dagoeneko ugariak dira eskaini dizkigun abantailak. Hala eta guztiz, oraindik ere hein handi batean esplotatzeke aurkitzen delarik, ekar ditzakeen ondorio eta emaitza asko ikuskizun daude, ahalegin luzeago eta trebatuago baten zain.

Irakurle guztiek dakitenez, ikus-entzunezkoaren munduak inguraturik gaude. Gero eta zailago egiten zaigu liburu eta aldizkariak irakurtzea, mezuak beste tresna batzuen bidez jasotzeko ohitura sortzen ari baita gure artean. Gure burua zentzu askoren bidez aritzen dela kontuan hartzeak eta mezu-igorketaren alorrean gertatzen ari den aldaketa sakonak ikus-entzunezkoen aldaketa ekarri dute.

Giza ezagueraren garapena eta hezkuntza prozesuak estu-estu uztartuta egon dira historian zehar. Izan ere, prozesu horien funtsezko ezaugarria jakintza gizonari hurbiltzearena da, lortu eta garatu ondoren, besterengandiko eta besterenganako harremanak eta ezaupideak hobetu eta indartzeko.

Gizakiak, jakintza eraikitzeko egiten duen bide luzean, hitza, ahozkoa edo idatzia, objektiboki eta formalki mamitutako hitza izan du garraiobide; hitzak adierazten baitzuen testuinguru zehatz batean esan nahi zena, betiere adiera egokia bilatuz.