Facebook gizarte-sareetako enpresa erraldoiak 2012an Instagram erosi zuenean, modako gizarte-sareen gailur-gailurrean kokatu zuen. 2010eko urriaren 6an Apple App Store-n merkaturatu zenetik, berebiziko hazkundea izan du: beste plataforma batzuetara jauzita (Android eta Windows Phone) sendotu zen, eta 300 milioi erabiltzaile aktibo lortu ditu 2014aren bukaerarako (Systrom, 2014).100 milioi erabiltzaile aktibo lortu zituen 2013aren hasierarako Baina, bere inpaktu soziala gorabehera, Instagram oso tresna interesgarria da hizkuntzen ikasgelan erabiltzeko, irudia eta testua konbinatzen

baititu eta gizarte-sare baten ahalmen guztia gehitzen baitu ikasgelara, bere komunikazio- eta interakzio-aukera guztiekin. Horixe da artikulu honen xedea: tresna hori hizkuntzen ikasgelara nola eraman dezakegun erakustea, espainiera atzerriko hizkuntza gisa (Español como Lengua Extranjera = ELE) irakasteko bi esperientzia praktikotatik abiatuta.

2004. urtean hasi zen lehen urratsak egiten web 2.0 deitu zitzaion hura. Artean ez baziren ere gero izango zirena, data horretatik aurrera agertu ziren gure bizitzan Wikipedia, Facebook, Twitter, YouTube eta abar, eta matxinada bat etorri zen haiekin batera, web 2.0ren iraultza deituko zitzaiona, zeinak gizartearen beraren zinezko aldaketa ekarriko baitzuen, Interneten kontzeptua bera azpikoz gora jartzeaz gain: informatzeko eta informatuak egoteko modu berriak; harremanak izateko era berriak; erosketak egiteko era berriak; erabakiak hartzeko modu berriak; ikasteko era berriak eta irakasteko era berriak…

Web 2.0 edo web soziala deituak harreman horizontalak ezartzen ditu erabiltzaileen artean, edukien ekoizle eta kontsumitzaile baitira aldi berean; sarea etengabeko elkarrizketa bilakatzen da, eta, hala, gizarte-sareek eta berorien gero eta indar handiagoak berdinen arteko trukeak erraztuko dituzte.

Jose Luis Verak hitzaldi bat eman zuen gaztelaniaz 2014an HABEk antolatutako Ikastaroen barruan, "Incorporación de mapas conceptuales para activar las destrezas receptivas, productivas, interactivas y de mediación" izenburupean.

Bideo honetan, hitzaldi osoa duzue entzungai.

Morton Ann Gernsbacher irakaslearen ikerlanetan oinarritu dut artikulua. Ideia bakar batean laburbildu daitezke ikerlan horiek: hizkuntzaren ulermenean hainbat prozesuk eta mekanismok eragiten dute, egiaz prozesu eta mekanismo kognitiboak direnak, eta barne hartzen dutenak idatzizko, ahozko eta ikusizko informazioaren ulermena. Honakoa dio irakasleak:

«Gizakiak, ulertuko badu, mekanismo-sorta bat gauzatu behar du, adimen-irudikapen koherenteak edo egiturak sortu beharra dakartenak» (Gernsbacher, 1997: 266).

Mekanismo eta egitura horiek azaltzen saiatuko naiz. Ezin izan dudanez gaztelaniaz irakurri teoria horri buruzko deus, erabiliko dudan terminologia ez da egokiena suertatutako agian; beraz, proposamen terminologiko gisa har ezazue. Gustura aldatuko dut egokiago bat aurkituz gero. Hala, oin-oharren bidez adieraziko dut zeintzuk diren Gernsbacher-ek erabilitako terminoak. Irakurleren batek formula egokiagoak balitu, idatz diezadala zalantza-izpirik gabe, esker onez jasoko baititut ekarpen horiek.

EIBZ (Euskararen Irakaskuntzarako Baliabide Zentroa) duela 12 urte sortu zuen Nafarroako Hezkuntza Departamentuak, eta, bertan, gure zereginetako bat da Nafarroan lanean ari diren irakasle ez unibertsitarioei ikastaroak ematea. Eskaintzen ditugun formazio-ikastaroetan parte hartzeko, irakasleek Nafarroako ikastetxeren batean egin behar dute lan hezkuntza arautuan, eta EGA agiria izan behar dute.

Irakasleek ikasturtero justifikatu behar dute 35 formazio-ordu (gutxienez) bete dutela, ikastaroa edozein dela ere, eta ikastaro horiekin irakasleek, beren burua janzteaz gain, puntuak lortzen dituzte lehiaketetan parte hartzeko (leku-aldatzeak, karguak...). Hezkuntza Departamentuak eskaintzen dituen ikastaroak dohainik izaten dira, eta, normalean, ikastaroa hasi gabe edo bukatu gabe utziz gero, ez da zigorrik izaten, berriz ikastaro bera egiteko lehentasuna galtzea-edo ez bada.

Sarri askotan, frustrazio-sentsazioarekin lotzen dute erroreak zuzentzea hizkuntza lantzean, bai zuzenketa egiten dutenek, bai jasotzen edo pairatzen dutenek. Hizkuntza-irakasleak luze aritzen dira zuzentzen, eta ahalegin handia egiten dute ikasleen erroreak zuzentzeko; eta, hala ere, gauza handirako balio ez duela iruditzen zaie. Askok uste dute zuzentzea irakasle txarra ez izateko egin beharreko zerbait dela.

Gu, ordea, ziur gaude onuragarria dela zuzentzea, nahiz eta gaizki, ohikeriaz eta koherentzia eskasez egiten den askotan. Ondorioz, alde batetik, irakasleak zapuztuta egoten dira beti, errore berberak behin eta berriro errepikatzen direla uste baitute, nahiz eta haiek beti zuzentzen aritzen diren. Eta, bestetik, ikasle asko lotsatu eta erroreak egiteko beldur izaten dira, edota porrot-sentsazioa izaten dute, goitik behera gorriz markatutako testu bat itzultzen bazaie.

Irakasleek zuzentzea alferrikakoa dela uste dute sarri —hau da, ez dela eraginkorra—, baina uste oker batean oinarritua dago iritzi hori: errore bat antzeman eta zuzendu ondoren, ikasi egin dela uste ohi dute. Sinpleegia da ikaskuntza-prozesua ikusteko modu hori; zerbait ikasteko zer horretaz jabetzea nahikoa izango balitz bezala. Nolanahi ere, H2 ikasteko prozesuak askoz ere konplexuagoak dira. Zuzenketa ikaskuntza-prozesua indartzeko tresnatzat hartu behar da, ikasleari tarteko hizkuntzaren arauak baieztatzea edo zalantzan jartzea ahalbidetzen dion feedbacka edo atzeraelikadura emateko modu gisa; baina ez du automatikoki funtzionatzen. Zuzenketaren bidez, ikasleak erroreen inguruan berriz hausnartu, eta ekoizpena hobetzen du, irakaslearen laguntzaz. Prozesu horrek faktore konplexu ugari ditu: ikaskuntzaren sekuentziak, zuzenketaren unean ikasleak duen arreta edota afektibitatearekin lotutako alderdiak (adibidez, motibazioa edo jarduera gauzatzen denean duen estres-maila).

Susana Martínek hitzaldi bat eman zuen gaztelaniaz 2014an HABEk antolatutako Ikastaroen barruan, "El léxico en la comprensión y la expresión oral en L2" izenburupean.

Hitzaldiak erakutsi nahi du nola eskuratzen den lexikoa H2n, entzuteko eta hitz egiteko jarduerak egiten direnean, xede izanik ulertzea prozesu hauetako aldeak bi trebetasunetan, oroimenak duen egitekoa horretan, bertakoak ez diren ikasleek izaten dituzten zailtasunak eta arazo horiei irtenbideak bilatzen laguntzeko estrategiak.

Bideo honetan, hitzaldi osoa duzue entzungai.

F. Javier Villatorok eta Lola Torresek hitzaldi bat eman zuten gaztelaniaz 2014an HABEk EHUrekin batera antolatutako Ikastaroen barruan, "Comunicación real y aprendizaje significativo" izenburupean.

Ikaskuntza esanguratsua David Ausubel aditu iparramerikarrak sortutako ikaskuntza-teoria bat da, psikologia konstruktibistaren baitan. Ikaskuntza-mota honetan, ikasleak informazio berria lotzen du jadanik ezaguna duenarekin, doituz eta berreraikiz informazio biak prozesu honetan.

Ikaskuntza esanguratsuak, kontzeptu berriak etenik gabe bereganatzearen aldetik, ezagutza esperientzia bidez lantzea du euskarririk hoberena, teoria buruz ikastea baino. Hizkuntzen ikaskuntzan, beraz, oso garrantzizkoa da egiazko komunikazio-egoeretan lantzea jarduera esanguratsuak, praktika gogoetatsua sustatuz horrela.

Hitzaldi honetan, ikaskuntza esanguratsua lotuko dugu jarduera eta ataza esanguratsuak sortzeko beharrarekin bigarren hizkuntzen ikasgela digitalean.

Bideo honetan, hitzaldi osoa duzue entzungai.