En esta charla ofreceremos una reflexión sobre sobre la importancia de adoptar un paradigma educativo que dé respuesta a los nuevos estilos de aprendizaje, centrados en la diversidad y la autonomía de los aprendientes y en su capacidad de comunicación, y que han cobrado especial relevancia a raíz de la eclosión de la web 2.0.

Resumen

Las administraciones educativas en la formación del profesorado insisten de forma muy especial en la importancia de las Tecnologías de la Información y la Comunicación (TIC) como un elemento imprescindible en el proceso de enseñanza y aprendizaje, ya que aporta al estudiante de lenguas el grado de autonomía que aconseja el MCER, ayudando en la toma de conciencia de su propio grado de conocimiento, con lo que se fomenta su perfil de aprendiente autónomo y colaborativo.

Gracias a las posibilidades del eLearning (en cualquiera de sus modalides), y especialmente del uso de la web social (o web 2.0) como espacio posibilitador del aprendizaje, la diversidad de modelos y estrategias de aprendizaje que usualmente concurren en el aula puede ser más fácilmente integrada en el currículo, respetando y potenciando las diferencias individuales de cada estudiante, y superando la dificultad de llevar a la práctica en una clase tradicional la adaptación de la docencia a los estilos de aprendizaje de los alumnos.

Desde hace apenas unos años, los espacios en línea desarrollados y mantenidos por los propios estudiantes están convirtiéndose en el eje del desarrollo de un enfoque educativo centrado en la autonomía del aprendiente y en la reflexión consciente sobre su avance y los recursos utilizados.

En este sentido cobran una especial importancia el PLE, un tipo de entorno virtual compuesto por la integración de todas aquellas aplicaciones, herramientas, comunidades y servicios que constituyen las plataformas educativas individuales que utilizan los aprendientes para dirigir su propio aprendizaje. Y, por su parte, el portafolio europeo de lenguas (PEL), un documento personal promovido por el Consejo de Europa, en el que los aprendientes registran, informan y reflexionan sobre sus experiencias de lenguas y culturas. Su desarrollo en formatu electrónico en la red facilita que el estudiante lo pueda poner a disposición de la comunidad educativa y ser retroalimentado por otros aprendientes o por el profesor mediante comentarios, fomentando así la interacción y la colaboración y posibilitando la incorporación de producciones lingüísticas mediante podcast, vídeos, texto e imágenes.

Glòria Sanzek hitzaldi bat eman zuen gaztelaniaz 2011n HABEk EHUrekin batera antolatutako Ikastaroen barruan, "Las instrucciones en la actividad docente" izenburupean.

El profesor de segundas lenguas/IV. La competencia discursiva oral del docente ikastaroa eratu zuten EHUk eta HABEk, Donostiako XXX. Udako Ikastaroen barruan.

Bideo honetan, hitzaldi osoa duzue entzungai.

42/2011 FORU DEKRETUA, maiatzaren 16koa, Nafarroako Foru Komunitatean helduei euskara irakasteko curriculuma ezartzen duena. (BON 2011-06-24)

Gauza jakina da testuek zuzenak ez ezik egokiak ere izan behar dutela baldin eta helburu komunikatiboa erabat lortuko bada. Testu bat sortu daiteke, gramatikari dagokionez, zuzena. Baina kontuan hartzen ez bada norentzat den, zein egoeratan jasoko den, non, noiz… ez da egokia izango. Eta komunikazioa akastuna izateko arriskuan egongo da. Zenbaitetan, zuzentasun soilari begiratu izan zaio. Baina, gramatikaren ekarpena estimatu arren, hizkuntzen irakaskuntzaren alorrean diharduten askoren kezka da nola bilbatu oihal bakarrean komunikazioaren hari guztiak eta gramatika bera, ikasleek hizkuntza ahalik eta erarik emankorrenean ikas dezaten. Gramatika komunikatiboa eta gramatika didaktikoa ditugu mintzagai. Ildo horretatik, artikulugilea proposamen didaktiko bat egitera dator iraganeko kontaketa lantzeko baliabidea eskainiz. Proposamen argia, zehatza eta baliagarria

Gero eta ezagunagoak, eta, erabiliagoak dira teknologia berriak hizkuntzen irakaskuntzaren alorrean. Bestalde, estu loturik ageri zaigu gaur egun autoikaskuntzaren kontzeptua teknologia horiei. Eta gero eta gehiago dira, halaber, sistema horren bidez ikasten ari diren ikasleak.

Beasaingo udal euskaltegian irakasle diharduen artikulugilearen iritzia da ez dela oraindik lortu autoikaskuntzan aurrez aurreko eskola-saioetarako metodologian lortu den garapen-maila. Bere proposamen nagusia da, merezi duela tokian tokiko ingurunea kontuan hartu eta BOGA euskarria alderdi komunikatibotik indartu eta osatu, sistema horretatik ari den ikaslea hizkuntza erabiltzaile osoa bihurtzeko bidean.

Berebiziko garrantzia du, ezbairik gabe, lexikoak hizkuntza batean. “Komunikatzeko, emadazu hiztegia eta ez gramatika-liburua” zioen irakasle batek. Hizkuntzen irakaskuntzan izan diren eta badiren korronte metodologiko guztietan, hein batean nahiz bestean, hartu da aintzat lexikoaren irakaskuntza. Artikulugileak lexikoa sailkatzeko modu bat eskaintzen du hemen eta, sailkapen hori gogoan, irakasteko proposamena ere egiten du lexikoaren formari bereziki erreparatuz. Berak dioenez, “-kor atzizkiak, esaterako, oinarriari ematen dion esanahia ikasi behar da, ez maitakor, haserrekor, suminkor… hitzen gaztelaniazko baliokideak, banan-banan. Hori baita, gure ustez, euskal lexikoa ikasteko bide emankorragoa, eta lexikoia antolatzeko era ziurragoa”. Artikuluan azpimarratzen da ikasleak ez dituela, besterik gabe, hitzak lotu behar ariketak edo jarduerak egiten dituenean, baizik eta ikasi behar dituela hitz horien esanahiak, konbinazioak eta erabilera mailak.

Ez da asmatu oraindik hizkuntz irakasle eta ikasle guztien gogobeteko ikasbidea. Artikulu honetan, begiratu egiten zaie ikasbide bat baztertzeko eta beste bat lehenesteko, hizkuntz irakaskuntzaren alorrean erabili ohi diren arrazoiei. Dirudienez, arrazoi horiek ez daude beti ere proba sendoetan sustraiturik.

Ikasbiderik eraginkorrena zein den zehaztearren egindako ikerketek makina bat aje eta behaztopa dituzte aurrean. Eta ikertzeko ahaleginak egin direnean, ez dira beti gailendu eraginkortasunaren sailkapenean ikasbiderik modernoenak, salduenak, itxuraz erakargarrienak.

Atazetan oinarritutako irakaskuntza zabal-zabal hedatu zen aurreko hamarkadan. Baina 2005etik aurrera gainbehera nabarmena dago gaiaren gaineko nazioarteko argitalpenetan. AOIk bere onena emana duelako ote? Hizkuntza esparru formalean ikasten denean, komunikazioa helburu, hizkuntz formez arduratzeak ere adituen arreta piztu du berriro ere.

Hizkuntzari objektu gisa begiratzeko ahalmena: kontzientzia metalinguistikoa, lorpen-emaitzen aurresalerik garbiena izan zen helduen euskalduntze-alfabetatzean burututako azterlan batean.

Badago zertaz gogoeta egin ikasle bakoitzaren profila kontuan harturik, ikasgela, esparru informalaren ekarpena eta teknologia berriak elkarrekin uztartu eta zeinek bere aldetik ere hiruki horretan zer eskain dezakeen zehaztekoan.