Betidanik izan da ebaluazioa ikaslea eta irakaslea kezkatu izan dituen prozesua, oraindik orain irtenbide zehatzik ez duena. Arazo-sortzailea da, besteak beste, jokoan dituelako objektibotasuna, etika, justizia... Ez da aurkitu erabat aseko duen irtenbiderik, dantzan jartzen dituelako irakasbideak, baliabideak, irakasten dena eta ebaluatzen dena… Ekoizpenen zuzenketak ere ez du gehiegi ase irakaslea, ez baita argi geratzen zuzenketaren erabilgarritasuna, ez eta eskatzen duen denbora eta denbora horren ondorengo eraginkortasuna. Horrenbestez, zer egin behar da ebaluaziogintzak zentzu handiagoa eta sakonagoa izan dezan? Galdera horri erantzutera dator, aditu honen hitzetan, ebaluazio formatiboa, eta eskatuko du, prozesuak eta emaitzak hobetu daitezen, zuzenketa-denbora ikas-irakasprozesuan inbertitzea.

Oro har, denok hitz egiten dugu ebaluazioaz, baina adiera ezberdinez kontzeptualizatzen eta interpretatzen du bakoitzak kontzeptu hori: helburuak, erabilerak, adierazleak eta irizpideak, metodoak eta tresnak, garaiak... Halaber, bakoitzak defendatu du kalitatedun ebaluazioa lortu nahian diharduela eta ahalbidetzen duena ebaluazio ona dela; protagonistak diren zerbitzura dagoela, alegia.

Etena omen dago ikas-irakasprozesuetan irakasten denaren eta hizkuntzen irakaskuntzari buruzko paradigma berriek proposatzen dutenaren artean: zer eduki irakatsi behar den, ikasleak nola ikasten duen eta zertan ardaztu beharko litzatekeen ikasgela-programazioa. Berrikuntza eman omen da teoria-mailan, aldaketa baino gehiago dena, baina bilakaera hori ez omen da horren garbi ikusten irakasteko eta ebaluatzeko garaian.

Orokorrean ez omen dago kontzientzia nahikoa eta ez omen dago behar bezain argi zer rol betetzen duen ebaluazioak ikas-irakasprozesuetan; ekintza eraldatzailetzat hartu beharko bailitzateke jarduera didaktikoan. Informazio bilketa sistematikoa eskatzen du, ondoren erabakiak hartzeko. Tresna baliodunak eta fidagarriak beharko ditu ebaluatzaileak, eta hizkuntzaren teoria bat, zer ebaluatu behar den jakinaraziko duena.

Teresa Ribasek hitzaldi bat eman zuen 2001ean HABEk antolatutako Ikastaroen barruan, "La autoevaluación: ¿un instrumento al servicio de la escritura?" izenburupean.

Bideo honetan, hitzaldi osoa duzue entzungai.

“Ebaluazioa” kontzeptuaren definizio bat emanez abiatzen du Neus Figueras-ek emanaldia: informazio bilketa sistematikoa erabakiak hartzea helburu duena.

Bizitza errealean une oro ari da pertsona ebaluatzen, eta une oro da pertsona bera ebaluazio-objektu. Baina didaktikara etorrita, sistematizazio hori galdu eta nahi baino gehiagotan bilakatzen omen da ebaluazioa azterketa.

2017ko abenduaren 15ean argitaratu da 2018ko azterketa-deialdiak egiten dituen Ebazpena. Ebazpen horretan, euskara-ikasleek HEOCaren sei gaitasun-mailei dagozkien egiaztagiriak eskuratu ahal izateko erak ezartzen dira.

Eta, besteak beste, Ebazpen honetako III. eranskinean zehazten dira ebaluazio jarraituaren hariko amaierako ebaluazio-jardueren gutxieneko ezaugarriak, eta, horrekin batera, bertan iragartzen da HABEren Hizkuntzaren Didaktika Zerbitzuak Ebazpen hau indarrean jarri eta hamar eguneko epean esekiko dituela www.habe.euskadi.eus atarian A1, A2 eta B1 mailetako amaierako ebaluazio-jarduera egiteko proba eredugarriak.

Hori dela eta, IKASBILen dituzue azterketa-ereduak atalean aipatu amaierako ebaluazio-jarduera eredugarri horiek.

Journal of multilingual and multicultural development aldizkarian Paula Elosuak eta Antton Peñalbak EGA mintzagai duen artikulua argitaratu dute: "Language competence assessment in minoritised language revitalisation contexts. The case of Basque".