Errakuntzak helduen euskalduntzearen azken urratsetan: ondorengo ikerketa baten oinarriak izenburuz aurkeztu genuen 1986an tesina Euskal Herriko Unibertsitateak Donostian, Zorroagan, duen Filosofi eta Hezkuntz Zientzien Fakultatean. Izenburuan bertan esaten denez, tesinak ondorengo ikerketa baten oinarriak jarri nahi ditu, eta hamar hurbilketaren bildumatzat jo daiteke. Hamar hurbilketa hauetako bederatzi bi sailetan banatzen dira, hamargarrena bibliografia delarik: lehenengo sailak «Erroreak bigarren hizkuntzaren irakaskuntzan » du .izenburu eta gaia bere osoan hartu eta urratzen du; bigarrenak, berriz, «Ikasleen erroreak euskalduntzearen azken urratsetan» izenekoak, gaiari zehatzago heltzen dio eta hurbilagotik ekiten ondorengo ikerketaren oinarriak jartzean.

Lerro hauetan, Euskal Mundu-Biltzarrean hizkuntz ikaskuntzaren eremuan aurkertu ziren txostenak laburtu eta komentatu nahi ditut. Bakarrik Biltzarrean banatu ziren lan idatziak aipatuko ditut hemen. Hauek dira hizlari inbitatuen txostenak. Egile denak lehen mailako ikertzaileak dira hizkuntz ikaskuntzaren arloan.

Nahiz eta artikulu guztien gai orokorra hizkuntz ikaskuntza izan, ikertutako azpi-arloak eta ikuspegiak desberdinak dira oso. Clahsen-ek era Karmiloff-Smith-ek lehen hizkuntzaren garapena aztertzen dute beren artikuluetan. Meisel eta Mahlau-k, beren txostenean, bi hizkuntzen baterako eskurapenaren problematika miatzen dute. Cummins ere elebitasunaz arduratzen da, baina batez ere gizarte-mailan, eta eskola-sistemaren funtzioa kontsideratzen du. Azkenik, Felix-ek helduen hizkuntz ikaskuntza du aztergai.

Ale berezia duzu ZUTABE 16.a, aurtengo lehenengoa. Berezia edukiz eta egituraz. Ohiko atal-banaketarik gabe, gai bakarrari emana dago oso-osorik: 1986- 1987ko ikasturtean Euskal Herriko Autonomi Elkarteko helduen euskara-irakaskuntzaren inguruan bildutako datuen azterketari, hain zuzen.

Lehen ere behin baino gehiagotan aztertu eta argitara eman ditu HABEk ikastaroz ikastaro jasotako datuak. Hor daude, besteak beste, 1982an argitaratutako Euskal Herria berreuskalduntzen liburua (1981-1982 ikasturteko ikasleen datuez) eta urtero-urtero ateratako memoriak; baita ZUTABEn bertan argitara emanak ere, direla datuak oro har, direla gogoetak.

Oraingo honetan, berriz, ZUTABEk parez pare zabaldu dizkio bere ateak HABEk bere eremuaz eta jardunaz egin duen azterlanik osoenari. Azterlan honek 1986-1987 ikasturteko datuak ditu oinarri eta, lehengoak ere kontuan izanik, geroaren nondik-norakoa urratzea helburu.

Zutabe 16

Zutabe 16 alearen aurkezpena

Zutabe 15

Joshua Fishman iparramerikarra soziolinguistikaren munduan jakitun ospetsuenetarikoa da eta Yeshiva Unibertsitateko irakaslea New York-en. Bere zuzendaritzapean «Contributions to the Sociology of Language» izeneko liburu-saila argitaratzen da. Hirurehun artikulutik gora publikatu ditu eta hizkuntza minorizatuak dauden leku askotan lan egin du, erakunde eta gobernuek hara bidalirik.

Elkarrizketa honetan bere bizitza profesionalaz arituko zaigu Fishman jauna, zenbait gai korapilatsu bezain interesgarri ukituz; hala nola, zergatik pizten dituen hainbeste grina hizkuntzak, hizkuntz planifikazioa zer den eta zertarako balio duen, zein den hizkuntza eta gizartearen arteko dinamika, hizkuntza normaltzeko behar diren neurriak, hizkuntz borrokaren zergatia, problemak gainditzeko bideak, kultur eta nortasun-plangintza...

Lan labur honetan, Harald Weinrichen (1971)-en teoria batez baliaturik, inongo berrizaletasun-gurarik gabe, beraz, euskal aditzek nola funtzionatzen duten azaltzen saiatuko naiz, eta, halaber, beraien funtzionamendu hori nola irakats daitekeen..