Long irakasleari egindako elkarrizketa, HABEk EHUren XX. Udako Ikastaroetan antolatutako “Investigación en el aula de L2 en contextos formales de aprendizaje: resultados y aplicaciones para la práctica docente” zeritzona zela-eta.

Gaur egun, inoiz ez bezala, etengabe ari zaie eskatzen heziketa-sistemei euren zerbitzuak gizartearen beharretara egokitzeko ahalmena. Baita helduei euskara irakasten dieten euskaltegiei ere, noski. Eta testuinguru harretan kokatu behar da, hain zuzen, helduen euskalduntze-alfabetatzean HABEk abian jarri duen berrikuntza kurrikularra, "aurreko esperientziaren gainean eraiki beharreko egitasmo gisa", betiere berau osatu eta aberasteko; eta ez, inondik inora, iraganean eginikoa arbuiatzeka. Tentuz eta patxadaz urratu beharreko bidea da ezbairik gabe. Iritziak eta eskarmentuak oro lagungarri direlakoan mahai inguru bat antolatu zuen HABEk Udako Ikastaroen baitan gaiaren inguruka hainbat galderaren haritik eztabaida egiteka. Hona hemen parte hartzaileak: Jakin Azkue (HABE); Joanba Bergara (HABE) moderatzailea; Juxto Egaña (HABE); Joxin Etxezarreta (Deustuko Unibertsitatea Euskal Irakaslegoa); Joseba Ezeiza (BERTAN); Asis lriando (/KA); Jokin Nazabal (Gipuzkoako Udal-euskaltegiak); Alex Vadillo (AEK).

Artikulu hau HABEk eta UEUk kurrikulu berriaren gainean “Helduen euskalduntzearen berrikuntza kurrikularra” izenez Bilbon, 1998ko martxoaren 27an, antolatutako ikastaroan egin nuen hitzaldia bera da, aldizkari honetan argitaratzeko apur bat moldatua.

Ez zen hitzaldi horren helburua izan, eta ez da artikulu honena ere izango, Atazetan Oinarritutako Irakaskuntza (AOI) deituriko metodologiaren nondik-norako teorikoak azaltzea –horretarako gu baino adituagoak badira–, baizik eta Hernaniko Udal Euskaltegian metodologia hori aplikatu nahian egin ditugun pausoen eta esperientziaren berri ematea, norbaitentzat baliagarria izan litekeelakoan.

Badirudi aspaldi honetan euskararen irakaskuntzan dihardugunongan hausnarketarako jarrera zabalduago dabilela, eta apurka-apurka erro­tuz doala. Halaber, entzumena lantzeko ariketei orain artean ardura handirik ez diegula eman iruditzen zaigu.

Hori dela eta, horren inguruko ikastarotxo bat antolatu genuen Zornotzako Barnetegian 1996ko ekai­nean, hortik abiatuz eguneroko jardunean erabiltzen ditugun materialak aztertu eta hobetzeko, baita geure irakasle-gaitasuna sendotzeko ere. Halatan, ikastaro hura gogoan, hainbat entzungai prestatu, ikasleekin erabili, eta ikasgeletan gertatuaren argitan aztertzeari ekin genion. Horixe da, hain zuzen ere, artikulu honetan deskribatzen dugun espe­rientzia.

Bigarren hizkuntzaren irakaskuntzan literatura irakasten denean, bazter utzi ohi da erabat eleberria. Irakaskuntza komunikatiboan literatura, era batean edo bestean, txertatu denean, begien bistako arrazoien indarrez, narrazio motza, antzerkia eta horien antzeko jeneroak hobetsi izan dira.

Nire eskarmentuak, ordea, erakutsi dit eleberriak sakontasun handiko aukera zirraragarriak eskaintzen dituela ikaslearengan ardaztutako irakaskuntza elkarreraginezkoan. Ernest Hemingwayren eleberriei buruz goi-mailako ikasle batzuei emandako literatur ikastaro batean oinarrituta, hainbat teknika berritzaile azalduko ditut, irakasleari beste ezein baino eskurago daukan baliabide bat erabiltzeko modua ematen diotenak: ikaslea bera, alegia.

Bigarren urratseko talde batean ikasturtea hamalau ikaslerekin hasi bazen ere, bi baja eta talde-aldaketa bat zela medio, hamaikak bakarrik amaitu zuten ikastaroa. Horietatik kurtsoaren ebaluazio-frogara hamar aurkeztu ziren, honako emaitzak lortuz: seik dena gainditu, batek "hizkuntz formak" atala suspenditu eta hiruk dena gaizki egin zuten. lkastaroan eginikoa eta frogak erakutsitakoa aztertu ondoren, seik gainditu zuten urratsa, batek "hizkuntz formak" atala suspenditu, eta beste laurak ikastaroa errepikatu beharrean geratu ziren.

Urratsa errepikatzeko moduan zeudenetariko batek utzi egin zuen, eta beste hiruei bigarren arretseko 001 edota 002 taldeetara pasatzeko aukera eman zitzaien. Horietako bik proposamena ontzat eman zuten, erreleboan tan egiten zutenez onda baitzetorkien. Hirugarrenak, aldiz, klasean piper ugari egiten zuen horietakoa, ez zuen onartu, hirugarren urratsean ahaleginduko zela adieraziz.

Nota ulertu azken ikasle honen jarrera?

Zein dira, zure ustez, jokabide horren arrazoiak?

Zer egingo zenuke zeuk ikasle horrekin? Eta zergatik?

"Laneko Euskara" Arloko liburuen nondik-norakoak azaltzea eskatu digute HABEko lagunek. Elhuyar taldean landu ditugun material hauek hasiera batean "Alfabetatze Zientifikoa" eta ondoren, orokorrean, "Laneko Euskara Ikastaroak" izenaz eman ditugun ikastaroetan dute jatorri eta funtsa. Ikastaro horien historia pixka bat egin beharko dugu, beraz, liburu horien ezaugarrien zergatia tajuz azaldu ahal izateko.

Lan honek, "ikaslearengan ardaztutako curriculum"ean, erreferentzi puntu nagusia ikasleen behar eta interesetan jarriz ikaskuntzarako materiala taldean prestatzeko eginbide single bat proposatzen du. Ikasleen beharrak, ikasleen nolakoak eskatzen dituen ariketak eta irakaslearen ikuspegia, honek ezagutzen baitu ongien egoera, ikastaro malgu eta etengabe hobe daitekeen batean integratzea da kuestioa.