Zergatik diogu beldurra jendaurrean hitz egiteari? eta Zergatik eta zertarako hobetu beharko genuke jendaurreko hizketarako gaitasuna? Manu Marañon komunikazio trebatzaileak erantzunak eman zizkion Kike Amunarritzi.

Sarreratxo honetan, PLE (Personal Learning Environment), edo bere euskarazko itzulpena den NIA (norberaren ikas-alorra) kontzeptuaz ari da Jordi Adell aditua. Aditu honen arabera, teknologiak eskainitako aukerak baliatzeko eta ulertzeko modu bat dago PLE kontzeptuaren azpian, prozesu informaletarako osagarri edota garapen profesionalerako tresna izan daitekeena.

EPG – The European Profiling Grid» tresna bat da, hizkuntza-irakasleen gaitasunak biltzen dituena taula batean, non sei garapen-maila zehazten diren (irakasle hasiberriarengandik hasi eta irakasle adituarenganainokoa). Erreminta honen helburua da garapen profesionalean laguntzea hizkuntza-irakasleei. Baina, era berean, tresna ere bada, bai hizkuntza-zerbitzuen kalitatea bermatzeko ardura duten koordinatzaile eta kudeatzaileentzat, bai zentroetako irakasleei laguntza eta garatzeko aukerak eskaintzen dizkieten aholkulari eta prestatzaileentzat.

Daniel Cassanyren hitzaldia Berritzegune nagusian. Digitalizazioaren eraginez irakurketa berria nola ari den aldatzen eta zer joera indartuko diren aztertzen du. Youtubeko bideoan hitzaldia bere osotasunean dago. Gainera erantsitako dokumentuan Luis Mari Txabarrik hitzaldiaren gainean sortutako mapa-mentala duzu, bideoaren atal jakinetara jotzeko aukera ematen duena eta, aldi berean, sintesi modua dena.

Charles Robert Darwinek, jakintza unibertsaleko izen handienetakoak, 1859an espezien eboluzioaren teoria entzutetsua azaldu zuen, eta, besteren artean, hau esan zuen: “Ingurura moldatzeko gaitasun handienak dituzten espeziek baino ez dute aurrera egiten”. Egungo zientzialariek ere, ñabardurak ñabardura, Ingalaterrako ikerlariaren teoriak indarrean segitzen duela baieztatzen dute.

XXI. mendera etorrita, ugari dira teknologia berriek gure esku jarri dituzten baliabideak: aparatu elektroniko adimentsuak, zernahirako aplikazioak… Irakaskuntzaren eremuan WhatsApp-ak presentzia nabaria du ikasgeletan; gero eta gehiago dira eskola barruan mezuak bidaltzen dituzten ikasle eta irakasleak. Hala, Ulibarri Euskaltegiak aplikazio arrakastatsu horrekin esperimentatu egin du, eskolako dinamikan txertatu ala erauzi aztertzeko.

Ondorengo lerroetan egiaztatu ahalko duzunez, ez dago zalantzarik, irakaskuntzak ere men egin behar dio espezien eboluzioari buruzko adituari: ingurura moldatu aurrera egiteko. Jarraian duzun artikuluak 2014an euskaltegiko hainbat ikaslerekin WhatsApparen erabileraren inguruan izandako esperientzia aberasgarriak laburbiltzen ditu.

Hizkuntz gaitasun komunikatiboak: eskalak

Hainbat hiztunek era eraginkorrean komunika dezakete hizkuntz baliabide gutxiren jabe izanik. Nola moldatzen dira, ordea, ehun, berrehun hitzi horrenbesteko etekina ateratzen? Eskuak mugituz, imintzioak eta keinuak eginez, besteak beste. Orobat, isiluneak, errepikak, itzulinguruak ere baliatzen dituzte. “Erraldoi” hitza ezagutzen ez badute “oso handia” esango dute horren ordez. “Baratze emankorra” esaten ez badakite “lur ona” esango dute. Hiztun horiek badira hizkuntza erabiltzeko gaitasun estrategikoaren jabe. Gaitasun estrategikoa gaitasun komunikatiboaren baitan bereizten den osagaietako bat da. Eta komunikazioan duen garrantzia aho batez aitortzen zaio hizkuntz irakaskuntzaren alorrean.

Artikulu honetan, gaiari begiratuko diogu nondik norako nagusiak jorratuz, eta, definizioak eta estrategia-sailkapenak eskainiz. Ebaluazioa ere hartuko dugu aintzat. Era berean, gaitasun hori irakatsi ote daitekeen izango dugu aztergai. Horrekin guztiarekin batera, euskarari dagokionez, ikerketa-ahalegin xume baten zertzeladak ere eskainiko ditugu.

Hitzetik hortzera dabilkigu Gaitasun Komunikatiboa terminoa glotodidaktikaren arloan. Ia inork ez du zalantzan jartzen lortu nahi dugun xede gisa. Zailtasunak, ordea, terminoa praxira ekartzerakoan sortzen zaizkigu. “Gaitasun komunikatiboa eta hizkuntzen arteko elkar eragina EAEko hezkuntza eleanitzean” (Goikoetxea, 2006) izeneko doktore-tesian oinarritutako artikulua da honako hau. Tesi horretan gure hezkuntza sistemako gaztetxoen gaitasun komunikatiboa eta euskara, gaztelaniaren eta ingelesaren arteko elkarreraginaren nondik norakoa aztertzen dira.