Badirudi telebistari ere euskararen irakaskuntzan barrena abiatzeko garaia iritsi zaiola. Aspaldi honetan airean zebilen asmoa dagoeneko mahai gainean daukagu eta aukerak zehazten eta definitzen hasi garen ordu honetan, telebistari ahalik eta probetxurik haundiena ateratzea beharko luke xede izan.

Horrek gaurregun (euskaltegiei euskalduntze prozesuan berez dagokien lehentasuna kendu gabe) multimediara garamatza edota multimediari buruzko eztabaidari aurre egitera behintzat. Ez multimediari euskalduntzearen prozesuan erabateko ahalmenik ikusten diogulako; ez da horrenbesterako. Bide horretatik joko ez bagenu, ordea, kom,unikabideek euskararen irakaskuntzari eskaintzen dizkioten abantailak ez genituzke behar bezala aprobetxatuko eta eginahal guztiak beharrezko zaizkigun garai honetan hori ez litzateke zilegi.

Ezer baino lehen, koka dezagun geurea gai orokorraren barnean eta zehatz dezagun bere edukia; bi gaiak, orokorra («Euskara irakasteko metodoak») eta gurea, («Euskalduntzearen programazioa, langaiak eta ebaluazioa hezkuntza ez-forrnalean») ez baitatoz bat beren edukietan. Izan ere, batetik, euskararen irakaskuntza ez baita ez euskalduntzearekin, ez hezkuntza ez-formalean agortzen; bestetik, berriz, programazioa, langaiak eta ebaluazioa ez baitira metodoen eremura mugatzen.

«Mikrohizkuntz ariketak» lana da ZUTABE ale bikoitz honetako monografiaren muina eta abiapuntua. Lehendik ere aldizkari honetan ezaguna dugun Patxi Ezkiagak taxutu ditu hemen ematen ditugun «Mikrohizkuntz ariketak» eta baita hurrengo baterako utzi ditugun «Makrohizkuntz ariketak» ere. Ariketa guzti hauek hizkuntz laborategietan egiten diren ariketetan dute oinarria, eta hizkuntz laborategietan nahiz edozein ikasgelatan erabiltzeko moduan prestatu dira, euskalduntzearen programazio ofizialari jarraiki prestatu ere.

Hiztegiari dagokionean, «Helduen euskalduntzea programatzen-84» liburuko «lkaslearen oinarrizko hiztegia» erabili da, eta hizkuntz formei dagokienean, berriz, «Euskalduntzearen A mailarako langaiak. l. urratsa. Irakaslearen liburua» -ren sarreran ematen den «Euskalduntzearen A mailako urratsak unitatez unitate» -ari lotzen.

Eskutatik pasea nuen ale honetako monografi lanaren erdia, Euskaltegi Publiko eta Homologatuetako irakasleen prestaketa-frogetan epaimahaikide izaki, irakasleen azterketen ahozko zatian parte hartzea egokitu zitzaidanean. Hogeita hamar irakasle aztertu genituen aurrez jarritako egunean, euskalduntze eta alfabetatze lanetan dexente arituak batzu eta esperientzia handikoak beste zenbait. Egia aitortu behar badut, kezkati samar bukatu nuen eguna.

Aurreko ZUTABEn, 5. zenbakian hain zuzen, «Entzumena lantzeko zenbait ohar» izeneko artikuluan, entzumenari buruzko zenbait puntu teoriko aztertu ziren.

Bi ziren, batez ere, puntuok:

- Lehenik, nolakoa den bizitza errealean entzuteko prozesua.

- Eta, bigarrenik, ikasleek entzumena lantzerakoan izaten dituzten arazoak.

Hirugarren puntu bat ere agertu zen artikuluaren sarreran, entzumena lantzeko klasean erabil daitekeen zenbait ariketa mota, hain zuzen; baina hurrengo ZUTABE batetarako uzten zen puntu hori. Hemen aztertuko dugu, bada, hirugarren puntua: «Entzumena lantzeko ariketa motak». Artikulu honetan azaltzen den ariketen sailkapena Penny Ur-en «Teaching Listening Comprehension » liburuan oinarrituta dago, eta artikuluan azaltzen diren entzumen-ariketa gehienak, berriz, HABEren «Euskalduntzearen A mailarako langaiak » liburutik hartuak dira edo beste zenbait bibliografiatan azaltzen diren entzumen-ariketa liburuetatik euskarara egokitutakoak.

Burutzen ari garen ikasturtearen hasieran HABEk argitara zuen «Helduen Euskalduntzea Programatzen - 84» liburuaren bigarren eranskinean (1) eman zen HABEk berak sortutako material didaktikoaren berri, hiru arlotan berezia (HABE aldizkarikoa, HABEko MIKekoa eta audiobisualetakoa) eta lau mailatan banatua (euskalduntzearen 1. eta 2. urratsekoa, 3. eta 4. urratsekoa, 5. eta 6. urratsekoa, eta goi-mailetakoa).

Euskaldun askok -nahiz euskaldunberri nahiz euskaldunzahar- ez dugu aukerarik izan geure ikasketak euskaraz egiteko. Dakiguna eskuharki erdaraz ikasia dugu. Hau, jakina, euskarak pairatu duen eta oraindik ere pairatzen ari den mendekotasunaren ondorio besterik ez da.

Alfabetatze eta euskalduntze mugimendua hedatzen eta eratzen doan neurrian, premia eta zeregin berriekin topo egiten dugu. Egoera berriak irtenbide eta erantzun berriak eskatzen ditu. Hauek moldatzerakoan, ez dago zertan dena asmatzen ibili beharrik, lehendik arlo berdintsuetan emandako urratsek ezer gutxi balio balute bezala.