Knowles-en eredu andragogikoaren lehenengo printzipioa hau da: heldua ikasteko gai da. Artikulu honetan gaitasun honen bilakaera eta ikaskuntzaren aurrean helduak duen ahalmena aztertzen dira. Badira puntu honetan elkarren aurkako aburuak, artikuluan zehar lotu nahi ditugunak.

Artikulu honetan helduaren ikaskuntza aztertzen dugu, ikaskuntza honen berezitasunak eta inplikazioak, hain zuzen ere.

Adoleszentaroaren ondoren dator helduaroa eta bizitzaren azkeneraino iristen da, heldutasuna delarik aro honen ezaugarria, alegia, umotasun fisikoa, psikologikoa eta soziala (UNESCO, 1979). Helduaroak, beraz, giza bizitzaren zati handi bat hartzen du, eta pertsonak garai horretan bere egitura biologikoan, psikologikoan eta giza harremanetan fase desberdinak igarotzen-ditu. Zenbaitek helduaroa zati artifizialetan banatzen du; baina hobea da, eta juxtuagoa, etenik ez duen prozesu bat bezala hartzea. Gure aurreko esperientziak badu gure gaurko bizitzan eraginik eta gaurkoak izango du gure geroan. Umetan azkar lortu ziren trebetasunak sendotu egiten dira garai honetan eta bete-betean erabiltzen, trebetasun eta ezagutza berriak ere eskuratzen direlarik.

Lerro hauek argitaratzen direnerako, jo eta ke arituko da lanean Illinoiseko Unibertsitatean Linguistikako sailean irakasle den eta gure artean egon berria den Mario Saltarelli jauna. Jakina denez, bada zenbait unibertsitatetan «urte sabatiko » deritzanaren aukera. Epe horretan, ohizko zereginetatik at, nork bere ikerketa eta ikasketa lanak aurrera eramateko abagunea izaten du eta horixe izan da, hain zuzen ere. Mario Euskal Herrira etortzearen arrazoia.

Burutzen ari garen ikasturtearen hasieran HABEk argitara zuen «Helduen Euskalduntzea Programatzen - 84» liburuaren bigarren eranskinean (1) eman zen HABEk berak sortutako material didaktikoaren berri, hiru arlotan berezia (HABE aldizkarikoa, HABEko MIKekoa eta audiobisualetakoa) eta lau mailatan banatua (euskalduntzearen 1. eta 2. urratsekoa, 3. eta 4. urratsekoa, 5. eta 6. urratsekoa, eta goi-mailetakoa).

1983-84.ikasturtean gai honi buruzko nire esperientzia azaltzeko eskatu didatenez gero, amore emango dut, niretzat berria izan den esperientzia honek alde askotatik dauzkan mugak begien bistan izanik ere. Euskararen irakaskuntzan sartuta gaudenontzat baliagarri izango delakoan eskaintzen dut.

«Follow me» (jarrai iezadazu) ingelesezko multimedia ikastaldia da, erdal hizkuntzak ikasteko aukerarik izan ez duten helduei zuzendurik dagoena. Ikastaldiak honako bi metodo hauek hartu ditu oinarritzat: Alemaniako Errepublika Federaleko Herri Unibertsitateko Institutu Pedagogikoak sortu zuen «Grundbaustein Englisch» (1) deitua eta Europako Kontseiluaren «Threshold-Level for English » (2) izenekoa. «Follow me» ikastaldiaren helburua, era askotariko heziketa jaso duen pertsona multzo bati ingelesari dagozkion komunikazio-teknikak eskuraraztea da, horretarako media desberdinen konbinazio malguaz baliatuz.

Ikastaldia multimedia integratuz egina da eta honako elementu hauek osatzen dute: irrati eta telebistako programak, material inprimatua eta grabatua, gelako ikaskuntza helduen heziketan ari diren ikastetxeetan eta zenbait material lana beren kontura egin nahi duten entzule eta ikasleentzat.

Hizkuntzen irakaskuntza gauza zaila eta konplexua dela edonork daki. Baita mailaka daitekeen bilakaera edo prozesu baten barnean ulertu behar den zerbait dela ere. Nolanahi ere, txosten honen helburua ez da hizkuntz irakaskuntzari buruzko teorizapena eta irakaskuntza honetan aurkitzen diren akatsak nola zuzen daitezkeen aztertzea, prozesu horretan ordenagailuak bete ditzakeen hutsunez mintzatzea baizik. Beraz, hemen azalduko ditugun iritziak batez ere gure praktikan oinarritzen dira, eta azken hilabeteotan ordenagailuan lan eginez ikusi ditugun abantailez eta hutsuneez mintzatuko gara.

Hala ere, gure esperientzia arlo honetan oso motza dela aldez aurretik argi eta garbi adierazi nahi dugu. Honenbestez, hemen azalduko ditugun iritziak erabat subjektiboak, erdi-inprobisatuak, behin-behinekoak eta eztabaidagarriak gerta daitezkeela esan behar dugu. Eta, besterik gabe, ondoren irakaskuntzarekin zerikusi handia duten hiru puntu nagusi azalduko ditugu.

Lehen begirada batetan badirudi ausartegia dela, baita arroxkokeria ere, oraindik benetan merkatuan salgai ez dagoen material pedagogiko baten zenbait karakteristika adierazi nahi izatea. Gertuxeagotik begiratuz gero, ordea, horretan inolako ausardiarik ez dago. Izan ere, hizkuntz irakaskuntzak erakusten duenez, material didaktikoa azpian dautzan joera teoriko handi batzuen atzetik etortzen da beti: metodoek ez diete aurrea hartzen, baizik eta jarraitu egiten diete pentsamendu teorikoaren korronteei, eta nolabaiteko atzerapena nabarmenduz gainera.