Ba al dakizu zer den chatGPT izeneko adimen artifizialeko aplikazioa? Erabili al duzu? Sarrera honetan, une honetan gaia zertan den azaldu digu Abel Camachok; hizkuntzen ikas-irakaskuntzaren esparruan gerora zer gerta litekeen ere zirriborratu du.

Gaur egun, ikaskuntza kudeatzeko sistema (LMS) edo plataforma telematikoen artean Moodle da ezagunena, ezbairik gabe. Hezkuntza-etapa guztietako zentroetan ari da erabiltzen, gurean nahiz nazioartean. Hala ere, ikaragarrizko zabalkunde hori gorabehera, galdera asko datozkigu Moodleren erabileraren egokitasunaz. Moodleren erabiltzaile guztiek behar al dute Moodle? Beren beharrak asetzen al ditu? Zein dira Moodlek ekar ditzakeen abantailak? Eta desabantailak? Artikulu honetan, galdera horiei erantzuten saiatuko gara; betiere, hezkuntza-zentro txiki edo ertain batean ari den irakasle edo ikastaro-sortzaile baten ikuspuntutik.

Artikulu honetan, online ikastaroetan komunikazio didaktikoak hartzen duen tokia aztertzeko bide bat erakutsi nahi dugu. Bi oinarri hartzen ditugu gure lanerako. Batetik, soziokonstruktibismoa, ikas-irakas eredu gisa. Ikaskuntza giza ekintzatzat hartzen dugu, eta, horretan oinarrituta, komunikazioa da ikasprozesuaren osagarri eta oinarri nagusienetako bat. Bestetik, online eremuetako komunikazioaren azterketarako, Garrison eta Anderson-en (2006) eredua hartu dugu oinarri. Autoreok proposatzen dituzten osagai sozial, kognitibo eta didaktikoak komunikazio-prozesuak aztertzeko tresna egokia izateaz gain, irakas-jardueraren gida ere izan daitezke.

Bukatzeko, eguneroko jardunari begirako prozedura batzuk zehaztuko ditugu, lagungarri gertatuko zaizkiolakoan eredu hau aurrera atera nahian dabilen irakasleari.

Europako Kontseiluaren ekimenez dugu aurreneko aldiz Europako hizkuntzak ikasi, irakatsi eta bi prozesuok ebaluatzeko tresna: Europako Erreferentzia Markoa. Enbor nagusi horretatik sortu da Hizkuntzen Portfolio Europarra (HPE) izeneko adarra. Bi tresnek ikaragarrizko aukerak eskaintzen dizkiete euskararen irakaskuntzan ari diren profesionalei. Baina, badira, aukera guztien artean, hainbat arrisku eta zailtasun. Aukerak baliatu eta zailtasunei aurre egiteko, derrigorrezkoa da Erreferentzi Markoa eta Portfolioa ezagutu eta lantzea. Artikulu honetan horiek zertan diren, euskararen ikaskuntza irakaskuntzari zer dakarkioten eta, aurrerantzean, nondik nora jo beharko den aztertzen da, lehen hurbilketa bat egin nahian.

Autonomia esaten dugunean, neurri handi batean, ikas-estrategiak esaten ari garela ikustaraztea eta bata zein bestea klasera nola eraman daitezkeen erakustea da artikuluaren helburua. Hasteko, bi kontzeptuen zenbait topiko eta sinplifikazio aztertuko ditugu. Ondoren, autonomia eta ikas-estrategien definizioak erkatzeko saioa egingo dugu, autonomiaren definizioaren atal bakoitzean zein ikas-estrategia sar daitekeen azaltze aldera. Bukatzeko, autonomia lantzeko bide ezberdinak eta horiek jorratzeko adibide errazak emango ditugu.

Artikulu honetan estrategiek irakurketa-prozesuetan duten zeregina aztertuko dugu. Gaitasun testualaren garapenerako marko metodologiko bat eskaini nahi dugu, bertan gaitasun estrategikoak izan beharko lukeen lekua aztertuz. Dena dela, estrategiez gain, ulerkuntzan eragina duten aldagaiak azaltzen saiatuko gara, gainetik baino ez bada ere.