Bada joko bat, denborapasa erabilia, askoren artean jo ka daitekeena eta euskal aditza lantzeko ere balio dezakeena. Neska-mutilekin baliagarri gertatu zitzaigulako dakargu hona, helduekin ere hala gerta dakigukeelakoan. Jokoa bera azaltzen hasiko gara, eta ondoren euskal aditzarekin nola erabili erakutsiko dugu.

Geure euskararen programazioan mintzaira lantzeko ariketen arloan kokatzen dugu abestia, lamina mutuekin, pasadizoekin, poematxoekin, irakurgaiarekin, marrazki ezkutuarekin eta nahas-mahasekin batera. Beraz, edonor kontura daiteke bai idatzizko, bai ahozko beste mikrohizkuntzarako edo makrohizkuntzarako ariketa analitikoen eta hedagarrien ondoren nolabait gozamenaren eta plazer estetikoaren munduan sartzen garela ikastunitatearen azken arlo honetan.

Jakitun batzuk diotenez, hizkuntz ikaste prozesurik garrantzitsuenak hizkuntza era naturalean, hots, egoera komunikatiboetan erabiltzen denean ematen dira. Argi ikusi dugu guk ere azken urteotan euskararen irakaste prozesuan mintzamenari eman behar zaion garrantzia. Orain, euskara-ikastaro gehienetan, lehen ez bezala, ahozko komunikazioari ematen zaio lehentasuna. Bidea ibiliz egiten da eta, oraindik ere asko falta den arren, bide zuzenetik abiatu garela esan liteke inolako zalantzarik gabe.

Trebetasun honen garrantzia kontuan izanik, berau aztertzeko bi artikulu antolatzea pentsatu genuen hasieran: bat mintzamenak bere garapenean dituen zenbait alderdi teoriko jorratzeko eta beste bat, berriz, HABEren Euskalduntzerako Langaietan agertzen diren mintzamen-ariketen sorta sistematizatzeko. Hala ere, monografia izena duen sail honen mugak kontuan harturik eta aipaturiko bi artikuluen luzapena ikusi ondoren, Zutabeko bi aletan argitara emateko erabakia hartu dugu. Izan ere, bata bestearekin lotuta egon arren, bakoitzak bere aldetik bere entitatea baitu.

Klasean egiten den mintzapratikaren helburu zuzenak zeintzuk diren gogoratuko dugu lehenik eta behin: entzumena trebatzea eta hizketa informalaren jariotasuna lortzea.

Zehaztu beharra ere badago, zeintzuk ez diren mota horretako klaseen helburu: idazmena, jakina ezetz; gramatika ikasketa eta akatsen zuzenketa ere ez; nire ustez, hiztegia aberastea ere ez. Berez helburu ez izan arren, komunikazio-iturri diren neurrian onar ditzakegu rnintzapraktikan aipatu aspektu gramatikalak; inoiz ere ez dira, ordea, izango helburu zuzenak.

Mintzamena era askotan lan daiteke. Era guztiok beharrezko bezain probetxugarriak izanik, lerrootan euskararen irakaskuntzan erregletez baliatzeko iradokizun batzu proposatzen ditut. Mintzamena eratzeko sistema ernagarria daitekeela bait deritzot. Eta mintzamena ez ezik, idazmena ere antzeko bidetik abia liteke.

«Entzumena lantzeko ariketak» artikuluari eman genion hasiera seigarren ZUTABE aldizkarian. Artikulu hartan Penny Ur-rek «Teaching Listening Comprehension» liburuan egindako entzumen-ariketen sailkapena aurkezten genuen.

Lan-proposamena

Rol-jokoak hezkuntzako zenbait helburu lortzeko erabiltzen diren talde jarduerak dira. Guri dagokigunean, talde-dinamikarako eskaintzen dituen aukerak ez baina euskararen irakaskuntzarako eskaintzen dituenak aipatuko ditugu.