Asko dira azkenengo hogei urteotan kontzientzia metalinguistikoa eztertu duten ikerketak. Horren arrazoia hauxe da: kontzientzia metalinguistikoak H1en (lehenengo edo ama-hizkuntzaren) eta H2ren (bigarren hizkuntzaren) erteko harremanak argitzen lagun dezakeela.

Artikulu honek kontzientzia metalinguistikoa zer den argitzea, nola garatzen den eta elebitasunarekin zer-nolako loturak dituen aztertzea du helburu. Horretarako, Byalistok-ek eta Ryan-ek (1985) proposatutako eredu metakognitiboa izango dugu kontuan. Eredu horrek bi osagai ditu: ezegutza linguistikoaren analisia eta prozesu linguistikoaren kontrola. Hizkuntza bat irakasten duenak horien bien arteko oreka lortzen saiatu behar du. Azkenik, beste leku batzuetan kontzientzia metalinguistikoa suspertzeko erabili dituzten ariketak aurkeztuko ditugu, euskara irakasten dutenentzat lagungarri izango direlakoan.

Gure oraingo lan honek ez dio testuen "gramatikari" heltzen (hitz honen esanahi hertsian); aitzitik, subjektuaren gaitasun testualaren planteamendu bat izan nahi du (1). Gogoeta hau, berez, ikerketa linguistiko, pragmatiko, semiotiko, soziolinguistiko eta batez ere psiko-kognitiboen bidegurutzean daga kokatua.

Gaur egun ulerkuntzari eta gauzak gogoan hartzeari egiten ari zaizkien ikerketen argitan esan dezakegu subjektuaren gaitasun diskurtsiboa osatzen dutela: komunikamenak eta gaitasun testualak. Gaitasun testual zabal honen (egoera pragmatiko bakoitzari sintaktikoki perpausak eta semantikoki proposizioak lotzeko bidea ematen baitu) atal bat aukeratu dut aztertzeko: subjektuak berez atzematen duela testu bat "narrazioa" dela, beste bat "argudiozkoa" edo beste hura "deskribatzekoa". Eleberri batean, edozein irakurlek aurkituko ditu bere kasa deskribapenak (askotan gain-gainetik bakarrik irakurriko edota saihestuko dituenak), elkarrizketak edo narrazioak. Era horretan, testua hautazkoa da eta kontaketa bat "erakargarritzat" edo "motel eta aspergarritzat" hartua izango da segun eta nagusiki narraziozkoa den edo deskribapenezkoa; horrek ezinbestean eraman behar gaitu testuen tipologietan pentsatzera. Begien bistakoa da ez direla era berean irakurtzen deskribapen bat edo poema bat edo elkarrizketa bat. Testu-mota edo hurrenkera testual bakoitzak estrategia eta gaitasun desberdinak eskatzen ditu.

Artikulu honen xedea da hersturak hizkuntzaren ikaskuntzan duen eragina,

maila teorikoan zein praktikoan aztertzea. Gipuzkoako lau udal euskaltegirekin batera egin dugu lan hori: Arrasate, Bergara, Leintz eta Eibar.

Eskola ematea ez da bestek idatzitako ikasmetodo edota programazioari itsu-itsuan jarraitzea. Hizkuntz irakasleak ikastaldiz ikastaldi talde eta ikasle ezberdinak izan ohi ditu. Eta, ikasteko erak ere halaxe izaten dira. Horrela, bada, gorabehera horiek oso kontuan hartuz antolatu eta bideratu beharko du hizkuntz irakasleak bere lana. Artikulu honek hainbat modu iradokitzen ditu ikasle bakoitzak egokiena dukeen jardunbideaz irakasleek beren artean gogoetak egin eta irtenbideak elkarrekin bila ditzaten.

Bigarren hizkuntzak ikasteko gelatan burutzen diren hainbat jardun-mota, hauek sortutako elkarreragina eta horien bitartez lortutako hizkuntza-ikaskuntza analizatzen ditugu artikulu honetan

Giza oroimenari egindako ikerketek bistaratu dute ikasteko gaitasunean eragina dutela: suspertasun-mailak, ikasaioan informazioa ezarrita dagoen lekuak, ikasgaia zenbat alditan eta nolako tarteekin lantzen den eta ikasgaiko atalen elkarren antzak. Puntu hauek banan-banan ukituko dira artikuluan, hizkuntzen irakaskuntzan dituzten ondorioak aztertuz.

Elkarlanezko ikaskuntza hizkuntz klasean no/a txertatu eta ikasle-irakasleengan nolako ondorioak izan ditzakeen aztertzen du artikulu honek. Ikasgelako lanerako iradokizun batzuk ere ematen ditu eta elkarlanezko ikaskuntza taldean lan egiteko modu tradizional batzuekin konparatzen du.

Idazlan honen helburu nagusia haur euskaldun elebakarrak aditz-aldiaz nola jabetzen diren deskribatzea da. Zehatzago esanik, aditz-aldiaren barruan orainaldiari kontrajarriz iraganaldiko eta alegiazko formak zelan eta noiz hasten diren erabiltzen deskribatzea eta aztertzea da ikerketatxo honetan aurkeztuko dudana.