"A communicative grammar of the basque verb (select aspects)". Hauxe dugu Alan King-ek paratu duen tesi doktoralaren titulua. Londresko unibertsitatean aurkeztu zuen eta berarekin hitz egin dugu lan mardul honen berri eman diezagun.

Artikulu honetan aurkezten dugun ikerketa enpirikoan, gure artean, euskaldunberrien artean, dauden elebitasun-motak aztertzen dira, eta, aldi berean, horietako bakoitzaren ezaugarriak bilatzen saiatuko gara (elebitasun pasiboa, aktiboa eta neutroa). Ikerketa hau 1991-1992 ikasturtean egin zen Euskal Herriko Elkarte Autonomoko 11 euskaltegitako 269 ikaslerekin.

Hemen duzu, irakurle, aurreko alean azaldutakoaren segidan euskaraz idazteko darabilzkigun arauak eta moldeak aztertu eta modu arin, ulergarri eta aberats batean idazteko proposamenen jarraipena.

1. elementu laburrak + 2. aditza + 3. esaldiko elementu luzeenak

Testuliburu hauek, Hezkuntz Erreformaren arabera, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzarako euskara arloko testuliburuak dira, 14-16 urte bitarteko gaztetxoentzat, alegia. "Esaizu"ren berezko hartzaileak ama-hizkuntza euskara izan ez duten neska-mutilak dira. Halere, egileen ustetan, material honek ia bere osotasunean ongi erantzungo lieke euskara ama-hizkuntza duten gazteen beharrei ere.

Hainbatetan eta hainbatetan ekin izan diogu hizkeraren jatortasunaren kontuari, euskaldunberrien kasuen bereziki. Euskaldunberrien jarduna plastiko hutsa dela, artifiziala, erdal moldeak hitzez hitz euskaratuak, eta antzerakoak sarri askotan erabili izan ditugu. Baina ez dugu sekula azterketa sakonik egin honetaz, eta ez litzateke erraza nondik nora jo, konponbideak jartzea eta abarrekoak zehaztea. Eta, ez da hori artikulu honen helburua, nire ustez jatortasunarekin zerikusi handia duen atal baten gaineko hausnarketa baino, harridurazko esaldien erabilerarena hain zuzen ere.

Ariketa-aukera egokia ez daga hiztegiaren edo testuaren baitan, landu nahi diren gaitasunen menpean baizik. Imitatu, behin eta berriz birmoldatu eta sormena erabili, horixe da eginbeharrekoa, guztia ondo orekatuta, jakina. Ariketa deskondizionatzaileak izango dira artikulu honen gaia, ikasleak birmoldaketara eramaten dituztenak alegia.

Guk, hizkuntz irakasleok, geure irakaskuntzan zerbait aldatzeko aukera bagenu, askok esango genuke ikasleek hobeto hitz egitea nahi dugula. Ideiak adierazteko gauza izan daitezela, ari daitezela lasai solasean, besteek aisa ulertzeko moduan eta berek ere uler dezatela guztia solasaldian parte hartzeko gisan; hots, komunikatzen jakin dezatela. Horixe da helburu nagusia bideo-kamerarekin ari garenean. Etekin handia atera diezaiokezu kamerari helduen irakaskuntzan bezala umeenean ere, bai bigarren hizkuntza bai hizkuntza arrotza irakasterakoan.

Pausoz pausoko metodoari jarraituz gutun informalak no/a idatzi deskribatzen du artikulu honek.