Ezer baino lehen, koka dezagun geurea gai orokorraren barnean eta zehatz dezagun bere edukia; bi gaiak, orokorra («Euskara irakasteko metodoak») eta gurea, («Euskalduntzearen programazioa, langaiak eta ebaluazioa hezkuntza ez-forrnalean») ez baitatoz bat beren edukietan. Izan ere, batetik, euskararen irakaskuntza ez baita ez euskalduntzearekin, ez hezkuntza ez-formalean agortzen; bestetik, berriz, programazioa, langaiak eta ebaluazioa ez baitira metodoen eremura mugatzen.

Lehenengoz eta behin esan beharra daga ez dagoela irakaskuntzaren alorrean bakarra izango den metodorik. Izan ere, errentagarritasunik handiena lortzeko, irakasleak aldaera asko eduki behar du kontuan etenik gabe -bere nortasun propioa lehenengo horien artean-, eta aldaera horiek mugatuko dute irakaskuntzako une bakoitzean eduki beharko duen jarrera. Lan honetan, beraz, ohar orokorrak egingo ditugu, batzuetan, argibide gisa, egoera jakin batzuetarako aplikazioak azalduko badira ere.

Trim jauna Fonetika irakasle izan zen 15 urtez Londres eta Cambridge-n. Cambridgeko Unibertsitatean Linguistika Saila garatu zuen eta bertako lehenengo zuzendaria izan zen. Azkar arduratu zen Linguistika Aplikatuaz eta hizkuntzen irakaskuntzaz. 1969an Cambridge-n Linguistika Aplikatuaren JI. Nazioarteko Biltzarra antolatu zuen Europako Kontseiluaren laguntzarekin. Orduz geroztik Europako Kontseiluaren hainbat hizkuntz proiektutan aholkulari izana da. 1978az geroz CJLT-eko (Hizkuntzen Irakaskuntzarako Informazio eta Ikerketen Zentroa) zuzendari izan da Londresen.

Rol-jokoak hezkuntzako zenbait helburu lortzeko erabiltzen diren talde jarduerak dira. Guri dagokigunean, talde-dinamikarako eskaintzen dituen aukerak ez baina euskararen irakaskuntzarako eskaintzen dituenak aipatuko ditugu.

'Komunikatiboa', 'funtzionala', 'nozionala', hona azken hiruzpalau urteetan irakasleen hiztegian sartu eta geroztik hizkuntzalariek erabiltzen dituzten hiru hitz. Alabaina, azkenaldi honetan argitara edo eskaini den testuliburu askok adierazten duenez, zaletasun bereziz onartu dituzte hizkuntz irakasleek ideia horiek. Agian ez da oraindik garbi egongo aurkikuntza hauek moda iragankor baten agerpen diren (horrelakoak sortu ohi baitira aldian-aldian hizkuntz irakaskuntzaren munduan) ala geure aurrean dugun hau joeraren aldakuntza oso oinarrizkoa eta iraunkorra den.

Dena dela, hizkuntz irakasleak gai izan behar du ideia berrien aurrean bere ondorioak ateratzeko eta, are garrantzitsuago dena, jator eta ongi aztertuta gero, sasikoa eta axalekoa bereizteko. Horretarako, irakasleak garbi ulertu behar du zein printzipiotan oinarritzen diren joera berriak. Lan horretan laguntzea da idazki honen helburua.

«Mikrohizkuntz ariketak» lana da ZUTABE ale bikoitz honetako monografiaren muina eta abiapuntua. Lehendik ere aldizkari honetan ezaguna dugun Patxi Ezkiagak taxutu ditu hemen ematen ditugun «Mikrohizkuntz ariketak» eta baita hurrengo baterako utzi ditugun «Makrohizkuntz ariketak» ere. Ariketa guzti hauek hizkuntz laborategietan egiten diren ariketetan dute oinarria, eta hizkuntz laborategietan nahiz edozein ikasgelatan erabiltzeko moduan prestatu dira, euskalduntzearen programazio ofizialari jarraiki prestatu ere.

Hiztegiari dagokionean, «Helduen euskalduntzea programatzen-84» liburuko «lkaslearen oinarrizko hiztegia» erabili da, eta hizkuntz formei dagokienean, berriz, «Euskalduntzearen A mailarako langaiak. l. urratsa. Irakaslearen liburua» -ren sarreran ematen den «Euskalduntzearen A mailako urratsak unitatez unitate» -ari lotzen.

Pauso nabaria eman da Euskal Herrian euskararen irakaskuntzari dagokionean, azken bospasei urteotan; oinarri-oinarrizkoa den irakaslego erabat profesionala moldatzen hasteaz aparte, metodogintzako ahaleginak ere ez dira makalak izan.

Eskutatik pasea nuen ale honetako monografi lanaren erdia, Euskaltegi Publiko eta Homologatuetako irakasleen prestaketa-frogetan epaimahaikide izaki, irakasleen azterketen ahozko zatian parte hartzea egokitu zitzaidanean. Hogeita hamar irakasle aztertu genituen aurrez jarritako egunean, euskalduntze eta alfabetatze lanetan dexente arituak batzu eta esperientzia handikoak beste zenbait. Egia aitortu behar badut, kezkati samar bukatu nuen eguna.