"Begirada kritikoa planteamendu komunikatiboari" izenburupean Michael Swan-ek idatzi eta oraingoaren aurreko bi zenbakietan (39/1 eta 39/2) argitaratu ziren bi artikuluei erantzuten die oraingo honek. Argudiatzen denez, Swanek desitxuratu egiten ditu gaur egun «planteamendu komunikatibotzat ezagutzen den hori eraiki duten ideiak, eta Swanen argumentuak ere berez kontraesankorrak dira. Autorearen ustez, Swanek huts egiten du lHI-ELTaren teoría edo praktikaz berak duen jarreraren frogak edo euskarriak eskaintzerakoan eta, horrela, erasotzen dienei merezigabe egozten dien hoben berberaren errudun bihurtzen da bera ere.

Artikulu honek (bitatik bigarrenak) Planteamendu Kamunikatiboaren aspektu pedagogiko batzuk aztertzen ditu; besteak beste, «syllahus semantiko»aren ideia eta «benetakotasunaren arazoa materialetan eta metodologian. Planteamendu Komunikatiboak. gehienetan. alderdi hauek oso modu sinplifikatu eta ilun samar lantzen dituela iradokitzen du Swan-ek; gainera, hizkuntz irakaskuntzarako plonteamendu zuhurrak syllabus semantikoak eta formalak integratzea eskatzen du eta bereziki idatzitako ikas-materialak eta benetakoak konbinatzea. Halaber, Planteamendu Komunikatiboak ez du aintzat hartzen ama-hizkuntzak bigarren hizkuntzaren irakaskuntzan duen garrantzi handia.

Artikulu honetan zehar, euskara ordenadore bidez ikasteko diseinatutako programa bat aurkeztea da helburu nagusia. Hala ere, programaren beraren deskribapen eta azalpenetan sartu baino lehen Ordenadorez Baliatutako Hizkuntz Irakaskuntzari (OBHI) buruzko oinarrizko sarrera bat egingo dugu. Beraz, artikuluak zati bi izango ditu. Lehenik, ordenadorez baliatutako irakaskuntzaren gaurdainoko historiaren gainetiko azterketa bat egingo dugu eta, bigarrenik, euskara ordenadore bidez ikasteko diseinatu eta garatutako «Ikas-Txip» sistema deskribatzeari eta aztertzeari ekingo diogu.

Lan honen abiapuntua 1988ko urtarrilaren erdialdera jarri behar da. Garai hartan ebaluazio-bileren jarraipenari eskualdeka ekin zitzaion. Bilera horietako batean mahaigaineratu zen kanpo-ekintzen inguruko azterketa bat egitearen premia. Adierazpen horrekin ordura arteko ekintzetan somatzen zen nolabaiteko norabide-eza azpimarratzen zen. Zuzendarien eritzitan

beharrezkoa zen egoeraren azterketa egitea.

"Quelle est votre tendence méthodologique?", Le Francais dans le Monde (211.zenb. 1987-26,Rue des Fossés Saint Jacques 75005 Paris) aldizkarian argitaratua.

Errazegi izaten dugu gizakiok mundua gurekin hasia den ustea. Glotodidaktikaren arloan ere gerta dakiguke horrelakorik. Eskerrak noizean behin honako edo halako gertaerak edo lagunak usteak arrastoan sartzen laguntzen digun. Ez dira argitara zaharrak bederatzi liburutan Koldo Mitxelenaren Euskal idazlan guztiak*. Horietako bigarrenean eta hirugarrenean Mitxelenak Egan aldizkarian 1954tik 1967ra bitartean egindako liburuen aipuak, aurkezpenak eta kritikak biltzen dira (baita 1972an Zeruko Argian Txepetxen El estado actual del vascuence en la provincia de Navarra liburuari egindakoak ere).

Gauza jakina da elebitasuna era bat baino gehiagotan interpreta daitekeela, eta makinatxo bat definiziorekin egin dezakegula topo baten hila hasiz gero. Aipa dezagun eman izan diren definizio artean M. Siguan-ek eta W. Mackeyk eskainitakoa:

«jaiotizkuntzaren jabe izateaz gain, beste hizkuntza batean ere antzeko gaitasun linguistikoa izan eta batean zein bestean, edozein egoeratan, eginkortasun berdintsuaz baliatzeko kapaz den pertsona har daiteke elebiduntzat» (Siguán eta Mackey, 1986,17.or. ).

Lantxo honen bidez dramatizazioaz baliatzea gomendatzen dizuet. Baina dramatizazio-mota hau, John McRae-k bere «Using drama in the classroom»* liburuan dioen bezala, rol-jokoaren, simulazioaren edo inprobisazioaren erabilera arrunta baino gehiago da. Berak dioenez, aipatu teknika horiek, batetik, irakaslearen asmamenaren menpe daude neurri handi batean eta ikaslearen partaidetza aktiboari eusten jakin behar da eta, bestetik, ariketa horiek sarritan mugatuak izaten dira. Aitortzen die, hala ere, hizkuntza landu edo sendotzeko duten balioa, baina ariketa horien prestaketa eta azalpenean ematen den denbora gehiegi dela iruditzen zaio ateratzen zaion probetxurako.