Hizkuntz kontuak

Retronimoak (adibideak bukaeran)

Retronimoak (adibideak bukaeran)

by Jon Imanol Iturrioz Aldanondo -
Number of replies: 5

Kaixo:

Iñaki Muruak bidalitako Animalien ongizatea eta beganismoa: oinarrizko lexikoan izeneko esteka sakatuta, hiru kontzeptuk eman didate arreta besteak beste: izaki sentitzaile, kaleko animalia, konpainia-animalia… Nire artean, kontzeptu horiek “retronimoak” ote dira? Hitz hori 2022ko irailaren 11n, igandean, El País egunkariko artikulu batek zekarren. Ez dut esteka jarriko, zeren orain online osorik irakurtzeko egunkarira harpidetuta egotea eskatzen du. Dena den, hauxe da izenburua: “El alegre avance de los retrónimos” (Alex Grijelmo).

Artikulu horrek esaten duenez, gaia oso gutxi izan da ikertua. Adibidez, María Lozano Zahonero eta Monica Palmerini ikerleak aipatzen ditu, eta ikerketa-lan hau: Aproximación al estudio de la retronimia en español: principios teóricos y analisis computacional de datos masivos.

Gaia gutxi ikertu delako izango da ez dela hainbat hiztegitan agertzen aipatutako hitza. Adibidez, RAEn edo Euskaltzaindiaren Hiztegian. Izan ere, Retro hitza badakar Euskaltzaindiaren Hiztegiak, baina “retrónimo” edo "retronimia" hitzen baliokiderik ez. Euskaltermen ez dago, Elhuyarren hiztegian ere ez… Wikipediak ematen du definizioa, baina hitz horiei lotutako euskarazko testurik ez dago wikipedian.

“Retronimoak” lirateke “esne osoa”,  “garagardo alkoholduna”,  “ordulari analogikoa”¸ “zine mutua”, “telefono finkoa”…  Alegia, garai batean guztiak ziren “telefono”, baina telefono mugikorra edo eskukoa sortzean, aurrekoak, berriengandik bereizteko, “retrónimo” baten bidez izendatzen dira: “telefono finkoa”.  Portzierto, zer “retrónimo” sortuko ote luke “harategi begetarianoa” (Donostiako Gros auzoan behintzat bat badago) kontzeptuak?  


In reply to Jon Imanol Iturrioz Aldanondo

Er: Retronimoak (adibideak bukaeran)

by Borja Ariztimuño Lopez -

Gai interesgarria oso!

Boteprontoan datorkidan euskal retronimo bat "artatxiki" (edo "artatxe", "artoxehe") da. Diotenez, Ameriketatik ekarritako ale berriari "arto (handi?)" izena eman eta bertokoa berrizendatu zuten.

Besterik?

 

In reply to Borja Ariztimuño Lopez

Er: Retronimoak (adibideak bukaeran)

by Ainara Maya Urroz -
Berrelikadura, atzeraelikadura, aurreraelikadura... terminoak "retronimo" ote dira?

Gaia interesgarria da, oso, bai, eta kontzeptu berria "retronimo", baina zergatik ez da ageri hitz hori bera hiztegietan, ez RAEn ez Euskaltzaindian ez beste inon? beharbada eta seguru hitza berriki atera delako eta zuk diozun bezala, Jon Imanol, ezer gutxi ikertu delako.
In reply to Jon Imanol Iturrioz Aldanondo

Er: Retronimoak (adibideak bukaeran)

by Fabian Laespada -

Oso interesgarria retronimo horrena.

Eskerrik asko, Imanol