Charles Robert Darwinek, jakintza unibertsaleko izen handienetakoak, 1859an espezien eboluzioaren teoria entzutetsua azaldu zuen, eta, besteren artean, hau esan zuen: “Ingurura moldatzeko gaitasun handienak dituzten espeziek baino ez dute aurrera egiten”. Egungo zientzialariek ere, ñabardurak ñabardura, Ingalaterrako ikerlariaren teoriak indarrean segitzen duela baieztatzen dute.

XXI. mendera etorrita, ugari dira teknologia berriek gure esku jarri dituzten baliabideak: aparatu elektroniko adimentsuak, zernahirako aplikazioak… Irakaskuntzaren eremuan WhatsApp-ak presentzia nabaria du ikasgeletan; gero eta gehiago dira eskola barruan mezuak bidaltzen dituzten ikasle eta irakasleak. Hala, Ulibarri Euskaltegiak aplikazio arrakastatsu horrekin esperimentatu egin du, eskolako dinamikan txertatu ala erauzi aztertzeko.

Ondorengo lerroetan egiaztatu ahalko duzunez, ez dago zalantzarik, irakaskuntzak ere men egin behar dio espezien eboluzioari buruzko adituari: ingurura moldatu aurrera egiteko. Jarraian duzun artikuluak 2014an euskaltegiko hainbat ikaslerekin WhatsApparen erabileraren inguruan izandako esperientzia aberasgarriak laburbiltzen ditu.

Facebook gizarte-sareetako enpresa erraldoiak 2012an Instagram erosi zuenean, modako gizarte-sareen gailur-gailurrean kokatu zuen. 2010eko urriaren 6an Apple App Store-n merkaturatu zenetik, berebiziko hazkundea izan du: beste plataforma batzuetara jauzita (Android eta Windows Phone) sendotu zen, eta 300 milioi erabiltzaile aktibo lortu ditu 2014aren bukaerarako (Systrom, 2014).100 milioi erabiltzaile aktibo lortu zituen 2013aren hasierarako Baina, bere inpaktu soziala gorabehera, Instagram oso tresna interesgarria da hizkuntzen ikasgelan erabiltzeko, irudia eta testua konbinatzen

baititu eta gizarte-sare baten ahalmen guztia gehitzen baitu ikasgelara, bere komunikazio- eta interakzio-aukera guztiekin. Horixe da artikulu honen xedea: tresna hori hizkuntzen ikasgelara nola eraman dezakegun erakustea, espainiera atzerriko hizkuntza gisa (Español como Lengua Extranjera = ELE) irakasteko bi esperientzia praktikotatik abiatuta.

2004. urtean hasi zen lehen urratsak egiten web 2.0 deitu zitzaion hura. Artean ez baziren ere gero izango zirena, data horretatik aurrera agertu ziren gure bizitzan Wikipedia, Facebook, Twitter, YouTube eta abar, eta matxinada bat etorri zen haiekin batera, web 2.0ren iraultza deituko zitzaiona, zeinak gizartearen beraren zinezko aldaketa ekarriko baitzuen, Interneten kontzeptua bera azpikoz gora jartzeaz gain: informatzeko eta informatuak egoteko modu berriak; harremanak izateko era berriak; erosketak egiteko era berriak; erabakiak hartzeko modu berriak; ikasteko era berriak eta irakasteko era berriak…

Web 2.0 edo web soziala deituak harreman horizontalak ezartzen ditu erabiltzaileen artean, edukien ekoizle eta kontsumitzaile baitira aldi berean; sarea etengabeko elkarrizketa bilakatzen da, eta, hala, gizarte-sareek eta berorien gero eta indar handiagoak berdinen arteko trukeak erraztuko dituzte.

Mugikor bidezko ikaskuntzak bilakaera bizkorra bizi du. Mugikor bidezko ikaskuntzaren hastapeneko belaunaldien joera nagusia izan zen hezitzaileek eta teknologoek kontu handiz landutako jarduerak proposatzea; aldiz, gaur egun, ikaskuntza-behar pertsonalek gero eta gehiago motibatzen dituzte ikasleak, baita mugikortasun handiagoak eta bidaia sarriagoek eragindako beharrek ere. Aldi berean, sarritan argudiatu da gailu mugikorrak bereziki egokiak direla harreman sozialak eta elkarlaneko ikaskuntza bultzatzeko, hizkuntzen ikaskuntzari dagokionez egokiak diren aldarrikapenak. Mugikor bidez lagundutako hizkuntza-ikaskuntzaren (MALL) berri ematen duten argitalpenen azterketa egin da, gailu mugikorrek harreman sozialak eta elkarlaneko ikaskuntza bultzatzeko zein puntutaraino erabiltzen diren jakiteko. Bereziki, aztertu nahi genituen mintzamen- eta entzumen-arloetako praktikaren eta online eta urruneko ikaskuntzaren testuinguruan elkarrekintza sinkronoa eta asinkronoa egiteko dauden aukerak. Mugikor bidezko ikaskuntza gaur arte nola garatu den aztertuko dugu, eta etorkizuneko norabideak iradokiko ditugu.

Bideo labur honetan Pedro Lakuntza irakasleak Ikasbil atariari buruzko iritzia emateaz gain, ataria zertan hobetu litekeen azaltzen du, batez ere, atazak izeneko atalari erreparatzen dio.

F. Javier Villatorok eta Francisco Herrerak hitzaldi bat eman zuten gaztelaniaz 2013an HABEk EHUrekin batera antolatutako Ikastaroen barruan, "El entorno Google: de la identidad digital al cloud computing" izenburupean. El profesor de segundas lenguas/ VI. Competencias dirigidas para la enseñanza y el aprendizaje - (I) Profesores digitales ikastaroa eratu zuten EHUk eta HABEk, Donostiako XXXII. Udako Ikastaroen baitan, 2013ko uztailaren 10etik 12ra.

Posta elektronikoa izan da gure lehen identitate-giltza digitala; orain dela gutxira arte horretara mugatzen zen, posta-elektroniko kontua, norberak sarean egin zezakeena, blog bat edo iruzkin batzuk. Nortasun digitalaren lehen urrats horietatik abiatuta, Googlek, Interneteko erraldoiak, bere lan-ekosistema zabaldu du, edizio-lanabesak, komunikazio tresnak edota informazio kudeaketa integratuz bere eskaintzan.

Saio honetan Googleren sistemaz jardungo dugu, beste adibide batzuekin batera, zeinak ikasgelaren kudeaketarako espazio gisa aurkeztuko ditugun.

Bideo honetan, hitzaldi osoa duzue entzungai.

En esta charla ofreceremos una reflexión sobre sobre la importancia de adoptar un paradigma educativo que dé respuesta a los nuevos estilos de aprendizaje, centrados en la diversidad y la autonomía de los aprendientes y en su capacidad de comunicación, y que han cobrado especial relevancia a raíz de la eclosión de la web 2.0.

Resumen

Las administraciones educativas en la formación del profesorado insisten de forma muy especial en la importancia de las Tecnologías de la Información y la Comunicación (TIC) como un elemento imprescindible en el proceso de enseñanza y aprendizaje, ya que aporta al estudiante de lenguas el grado de autonomía que aconseja el MCER, ayudando en la toma de conciencia de su propio grado de conocimiento, con lo que se fomenta su perfil de aprendiente autónomo y colaborativo.

Gracias a las posibilidades del eLearning (en cualquiera de sus modalides), y especialmente del uso de la web social (o web 2.0) como espacio posibilitador del aprendizaje, la diversidad de modelos y estrategias de aprendizaje que usualmente concurren en el aula puede ser más fácilmente integrada en el currículo, respetando y potenciando las diferencias individuales de cada estudiante, y superando la dificultad de llevar a la práctica en una clase tradicional la adaptación de la docencia a los estilos de aprendizaje de los alumnos.

Desde hace apenas unos años, los espacios en línea desarrollados y mantenidos por los propios estudiantes están convirtiéndose en el eje del desarrollo de un enfoque educativo centrado en la autonomía del aprendiente y en la reflexión consciente sobre su avance y los recursos utilizados.

En este sentido cobran una especial importancia el PLE, un tipo de entorno virtual compuesto por la integración de todas aquellas aplicaciones, herramientas, comunidades y servicios que constituyen las plataformas educativas individuales que utilizan los aprendientes para dirigir su propio aprendizaje. Y, por su parte, el portafolio europeo de lenguas (PEL), un documento personal promovido por el Consejo de Europa, en el que los aprendientes registran, informan y reflexionan sobre sus experiencias de lenguas y culturas. Su desarrollo en formatu electrónico en la red facilita que el estudiante lo pueda poner a disposición de la comunidad educativa y ser retroalimentado por otros aprendientes o por el profesor mediante comentarios, fomentando así la interacción y la colaboración y posibilitando la incorporación de producciones lingüísticas mediante podcast, vídeos, texto e imágenes.