Ariketa-aukera egokia ez daga hiztegiaren edo testuaren baitan, landu nahi diren gaitasunen menpean baizik. Imitatu, behin eta berriz birmoldatu eta sormena erabili, horixe da eginbeharrekoa, guztia ondo orekatuta, jakina. Ariketa deskondizionatzaileak izango dira artikulu honen gaia, ikasleak birmoldaketara eramaten dituztenak alegia.

Istorio motzak dira irakasleak ikasgelan erabil ditzakeen input-iturririk ero­soenetakoak; horretarako ez bait da asti handirik behar.

Zer egin daiteke, beraz, ikasleek istorioa irakurri edo entzun ondoren? Era asko daude material hori aspertu gabe eta motibazioa galdu gabe baliatzeko. Interesgarri eta probetxuzko, eta aldi berean atsegin, iruditzen zaizkidan batzuk azalduko ditut. Gehienen xede nagusia hiztegiaren transferentzia da eta esaldiak pasibotik aktibora itzultzea, nahiz eta bigarren mailako helburu batzuk ere lor daitezkeen, hala nola, irudimena garatu eta hitz berriak ikastea.

Tandem-en, SUGESTOPEDIAZ baliatuz alemana irakasteko ikastaro pilo­to bat egin zen. Lozanov-ek asmatutako Sugestopediaren bitartez, giro lasai eta urduritasunik gabekoan ikastea lortzen da, adimenaren gaitasu­nak hobeto aprobetxatuz eta sugestio-prozesuen bidez ikasketarako joera baikorrak sortuz.

Metodo horrekin egindako ikastaroarekin batera ikerketa txiki bat ere egin genuen. lkasitakoaren ontasunari kalterik egin gabe, bes­tela halako biko abiadaz ikasi eta hiztegia handi ote zitekeen jakin nahian. Bestalde, lehenengo aldiz erabili genuen metodoa itzulpenik gabe. lkerke­tak oso emaitza interesgarriak eman ditu eta metodo hori euskararen ira­kaskuntzan erabiltzeko iradokiko genuke.

Artikulu hau hiztegi aktibo eta pasiboaren kontzeptuak aztertzera dakar eta ikasgelan irakasleak jarraitu ahal izango duen jardunbidea eskaintzera. Jardunbide horren bidez hiztegi aktibo eta pasiboaren arteko proportzioa eta hiztegi-mota hauetako bakoitzaren tamaina jakin ahal izango ditugu. Behin neurketa hauek egindakoan, kapaz izango da irakaslea ikasle bakoitzari hiztegia aberasteko egokiena zaion planketa taxutzeko.

Gaur egungo hizkuntz irakaskuntzako testuliburu askok ikuspegi funtzionala hartzen dute ardatz gisa, eta gehienek dituzte osagai funtzionalak. Honek esan nahi du bizitza errealean hizkuntzaz baliatuz egiten duguna kontuan harturik moldatu direla gaiak. Ez da hainbeste ahalegin egin, berriz, Swan eta Walterek (1984) ondo diotenez, osagai nozionalak ikasgaietan integratzen , hala nola mugimendua, abiadura, distantzia , sumindura eta beste hainbat arlo. Osagai nozionalaren izenpean kontzeptu orokor zein konkretuekin zerikusirik duten hitzak eta esamoldeak adierazi nahi ditugu. Beraz. eta halabeharrez, hiztegiaz ari gara hein handi batean.

Jarrera desberdinak sortu izan dira hiztegiari begira hizkuntza bizien irakaskuntzan. Hitz egin, entzundakoa ulertu, irakurri eta idatzi ahal izateko hiztegiak duen balioa inork ez du inoiz ere zalantzan jarri. Komunikazioaren gutxieneko mailan elementu linguistiko garrantzizkoena da; hutsaren hurrengoa balio baitute gramatikak eta fonetikak hitzik gabe. Zenbaitetan, gaizki ahoskaturiko hitzez baita egitura okerrez jokaturiko hitzez ere lortzen dugu komunikatzea. Aitzitik, ordea, hitz desegokiez paratutako esaldia ez du inork ulertuko, nahiz eta joskera zuzena erabili eta ongi ahoskatua izan.

Klasean egiten den mintzapratikaren helburu zuzenak zeintzuk diren gogoratuko dugu lehenik eta behin: entzumena trebatzea eta hizketa informalaren jariotasuna lortzea.

Zehaztu beharra ere badago, zeintzuk ez diren mota horretako klaseen helburu: idazmena, jakina ezetz; gramatika ikasketa eta akatsen zuzenketa ere ez; nire ustez, hiztegia aberastea ere ez. Berez helburu ez izan arren, komunikazio-iturri diren neurrian onar ditzakegu rnintzapraktikan aipatu aspektu gramatikalak; inoiz ere ez dira, ordea, izango helburu zuzenak.

«Bai horixe»ri buruzko idazlana irakurri duenak badaki lau direla ikastaro honen ehuna bilbatzeko erabili ditugun hariak: mintzagaiak, edukiak, esamoldeak eta azkenik, hiztegia; eta bilbe horren gainean moldatu ditugula saioaren diseinu eta gidoiak.