Euskalduntze eta Alfabetatzerako Diploma 1992ko urrian zabaldu zen lehenengo aldiz. Ikasketa hauek Euskal Kulturaren Batzarraren (EKBren) inguruan biltzen ziren hainbat helduen euskalduntze eta alfabetatzerako erakunderen, eta batez ere AEKren iniziatibaz sortu zen. Garai hartan ez zegoen komunikaziobide onik administrazioaren eta AEKren artean. Euskaltegi hauek euskalgintzan garatzen zituzten lan-ildoak kontuan hartuko lituzkeen formazio-egitaraua bultzatu nahi zuten, beren irakasleen formaziorako baliagarria izan zedin, batetik, eta homologaziobide, bestetik.

Helduen Euskalduntzearen Oinarrizko Kurrikulua (HEOK) euskara-irakaskuntzaren helburu eta edukiak azaltzen dituen dokumentua da, hizkuntzaren irakas- eta ikas-printzipioetan oinarrituta. Lan-proposamena da, euskaltegien lan-gida izan nahi duena. Dokumentu ireki eta malgua da; euskaltegiek eta irakasleek gauzatu beharko baitute, ikastegiaren, inguruaren eta ikasleen ezaugarriak kontuan hartuz.

Ebaluazioa tramite ezezkorra izan da beti. Batzuentzat (irakasleontzat) lan izugarria (zuzenketak egin beharra, askotan presaka…) beste batzuentzat (ikasleentzat) estuasuna eta urduritasuna (mintzamena aztertzean batez ere). Orain arte era murritzean eta ikasleak ikasprozesuaren zati batean lortutako ezagupenen maila neurtzeko baino ez dugu erabili izan. Funtzio hautakorra eta baztertzailea eman izan zaio.

Ebaluazioaren gainean denok irakurriak ditugu hainbat txosten, artikulu, memoria, iritzi-artikulu… baina lerro hauetan hainbat puntu aipatu, azpimarratu eta, zenbait kasutan, gogorarazi nahi nuke. Beti ere HEOK inguruan aritu garen saio-euskaltegien izenean eta, bereziki, Ulibarri Euskaltegian egindako zehaztapenetik atera dugun esperientziatik abiatuta.

Ondorengo artikuluak gure euskaltegietarako –gure baliabideak, egituraketa eta egoera, oro har, kontuan hartuta– ebaluazio bideragarri bat proposatu nahi dugu. Esan behar da artikulu honen zutabe nagusia egileak Leioako Udal Euskaltegian ebaluazioa berriztatzeko aurkeztutako aurreproiektua dela, oraindik ere eztabaidatzeko eta aplikatu barik dagoena. Gaurko ebaluazioaren kontzeptua, hau da, ebaluazio formatiboa garatu nahi dugu euskaltegian eta artikuluan. Horretarako, HABEren OKDn dauden norabideak, gaurko ikerketa garrantzitsuenek diotena eta gure euskaltegiaren eskarmentua erabiliko ditugu.

Aurreko artikuluan programazioa izan genuen hizketagai. Oraingoan, metodologia. Kurrikulu berriko metodologia aztertzeko, hiru atal bereizi­ko ditugu: lehena, kurrikulua Pragmatika izeneko paradigma berrian kokatzea; bigarrena, hizkuntzen irakaskuntzan erabili diren estrategia metodologiko nagusiak gure irakas/kasprozesuaren continuumean integratzea; eta, hirugarrena, ariketak diseinatzeko hainbat orientabide eskaintzea.

Euskal Herriko administrazioetan euskararen erabilera normaltzeko pro­zesuak ahalegin handiak eskatzen ditu zalantzarik gabe. Ugari eta askotarikoak dira gainditu beharreko oztopoak. Begien bistakoa da, bes­talde, administrazioko langileak euskalduntzean euskaltegien eta euska­ra-irakasleen egitekoa.

Horiek horrela, lan bat burutu dugu administra­zioko langileen euskara-irakasleekin, beren ikasleen ikasprozesuari eta euskalduntzeko planari ere zer irizten dieten jakiteko asmoz.

Lehenengo artikulu hau Leioako Udal Euskaltegian abian dagoen Euskaltegiaren Kurrikulu Proiektuaren berri ematera datorkigu.

Proiektuaren nondik-norako nagusiez eta programazioaz jardungo du egileak oraingoan, kurrikulu proiektuaren zertarakoa, ezaugarriak, pro­gramatzeko jokamoldea, etab. jorratuz. Hurrengo aleko artikuluan, aldiz, metodologiaren eta ebaluazioaren berri emango digu

Artikuluan, pentsamenduok guretzat izan dezaketen aplikagarritasuna azaltzeko ahalegina egingo dugu: gaia testuinguratzen saiatuko gara, kalitateak izan duen bilakaera historikoaren laburpena eginez. Ondoren, kalitatea zerbitzuen munduan kokatu eta kontzeptuak irakaskuntzaren eta euskaltegien esparrura ekarriko ditugu.