Bederatzi saiakerek osatzen dute liburua. Denak dira bigarren hizkuntzen lorpenean jardun orokorrek eta gaitasunek duten eraginari buruz hainbat diziplina­tan itzal handia duten egileek idatziak. Hizkuntzalaritza, soziolinguistika, bigarren hizkun­tzen ikerketa, hizkuntzetako emaitzen ebaluazioa eta epistemologia dituzu idazle horien arloak. 

Liburuaren ardatz nagusia gaur egun puri-purian dagoen eztabaida baten gaia da: hizkuntzaren erabi­leran (language behaviour) behatzen denaren eta adimen-prozesuei buruz dugun ezagutzaren arteko erlazioa, eta nola garatzen diren hizkuntzak beren baitan.
Gillian Brown-ek idatzi ditu sarrera orokorra eta liburuko azken saiakera. Aski interesgarri eta baliozkoa da sarrera gai nagusien edukiak labur bai­na argi samar ikusi nahi dituen irakurlearentzat. Alde honetatik, sarrerak testuinguru bat ematen dio liburuari. Chomsky-ren lanen ondoriozko hizkuntz erabilera eta gaitasunari buruzko kontzeptu nagu­siak berrikusi aurretik, oinarrizko galdera bat egiten da hasiera honetan: zer da hizkuntza? 

Gero, beste kontzeptu batzuk aztertuko ditu: hizkuntz gaitasun aldakorra, bigarren hizkuntzen lorpenaren teoría orokorra eta antzekoak. Horixe izango du irakurleak liburuan zehar banatutako arlo nagusietara sarbidea.

Bederatzi saiakeretan lehenengoa John Lyons-ek idatzia da eta, beste guztietan gertatzen den antzera, horri ere hitzaurre bat ezarri diote editoreek, sarbide gisa gaiaren laburpen ondo egituratutako bat ematen duena. Ondoren, Lyons-en saiakerak, egilea Chomsky-ren lanetan espezializatua baita, liburuaren lehenengo atalean hasiera izan zuten hizkuntz jardu­na eta gaitasuna landuko ditu. Chomsky eta Saussure-ren hainbat lanen kritika egin ondoren, hizkuntz gaitasunaren alderdi espezifiko batzuk jorratuko ditu xehekiago.

Hurrengo bi saiakerek, Paul Meara-rena bata eta Vivían Cook-ena bestea, hiztegi-gaitasunaren eta "multi-gaitasunaren" alderdi batzuk dituzte azter­gai. Jacquelyn Schachter-ek idatzia da laugarren saiakera; helduek bigarren hizkuntzak ikasi eta bereganatzeko izaten dituzten motibazioak ikertu ditu. Hurrengoa, Larry Selinker-ena, ama-hizkun­tzako gaitasunaren eta bigarren hizkuntzen lorpena­ren loturei begira dago idatzia. Seigarrena, gaitasu­naren eta erabileraren alderdi soziolinguistikoei buruzkoa, Philip Riley-ren eskutik dator. Ikasitako hizkuntzetako emaitzen ebaluazioa ikuspegi duela, Elana Shohamy-k idatzi du zazpigarrena. Zortzigarrena, denetan teknikoena bera, Noel Sharkey-rena da. Eredu "konexionista" aurkezten du hizkuntzetako adimen-prozesuak deskribatzeko tresnatarako. Ikuspegi horretatik begiratuta, bur­muina elkarrekin trinko lotutako neurona-sarea da. lkertzaileek egitura horien eredu oso idealizatuak eraikitzen dituzte ordenagailuz, nomino konputatu eta gauza daitezkeen aztertzeko. Sharkey-ren ustea eta nahia da horrelako ereduek lagun dezaketela hizkuntzaren berezko prozesamenduaren korapi­loak íkertzeko.

Gilliam Brown-en saiakerak ematen dio akabua liburuari. Hizkuntza ikastea oro har zer den, jarduna eta gaitasuna dira eskuartean darabiltzan gaiak. Arreta berezia eskaini dio ama-hizkuntzako eta bigarren hizkuntzetako gaitasunen arteko aldeari. Bestalde, saiakera horrek liburuan aurkeztutako ikus­puntuak laburbildu eta elkarlotu ere egiten ditu.

Tony Duffy
(Itzultzailea: Boni Urkizu)

HABE Liburutegiko katalogoan