Ikasleei gutun-idazketarako sarbidea emateko era humanistikoak aurkezten ditu artikuluak. Hiru zati ditu: Lehenengoaren gaia ikasleek beren gurasoekin edo irakasleekin eskutitzez dituzten harremanak izango dira. Bigarrenak ikasleak batzuek besteei idazten jarrarazteko hiru teknika aurkezten ditu; hizkuntz zailtasunak gainditzen laguntzeko era erraza eta eraginkorra ematen duen aribidea. Azkeneneko atalean ikasleek idazterakoan har ditzaketen nortasun- motak zein diren eta nola eskaini iradokitzen du. Ikasle batzuentzat, zenbait rol hartuta idaztea beren nortasun hutsetik ezin esango lituzketen gauzak esateko aukera izaten da.

Zergatik da zaila bigarren hizkuntzan testu natural eta kohesiboak idazten irakastea? Horixe da artikulu honen gaia. Horretarako, erabili ohi den hainbat jardun-moduren akatsak nabarmentzen dira hizkuntzalaritzaren eta pedagogiaren aldetik. Akats horiek gainditu nahi dituen teknika single eta berritzaile bat deskribatzen da. Azkenik, teknika hau ikasgelan erabiltzen denean aintzakotzat hartu beharreko puntu praktiko batzuk aipatzen dira.

Lan honen helburu teorikoa hauxe da: ahal den neurrian lau trebetasunak, hizkuntz edukiak eta gaiak elkarrekin integratzea. Askotan ez da lortu. Baina hemen duzuen adibidea osatuena, biribilduena da. 1988. ikasturteko programazioan Urtarrilaren 18tik 29ra bitartean emandakoa da, hots, denborarekin zerikusirik duen hamabostaldian.

Idazmena lantzen denean, ikasleen idazlanei erantzutea prozesuaren parte garrantzitsua da. Lan honek, ordea, ez du izan behar azken betebehar neketsua irakaslearentzat, ezta ere eginkizun aspergarria ikasleentzat. Guztiz alderantziz, sail honek materialen bilaketak eta ikasgaien prestakuntzak bezain garrantzitsu izan behar du.

Idazmenak alfabetatzearen barman gainerantzeko hizkuntz trebetasunak baino premia handiagoa du, jenderik gehienak ez baitu erdaraz ere idazteko teknika menderatzen, hizkuntza horretan eskolatua izan bada ere. Idaztea oso ekintza konkretua da eta bere arauak dituena. Idazki bakoitzari bere idaztankera dagokio.

Ez dira molde berean idazten deskribapena, kontaketa, eskutitza, laburpena, txostena, curriculum vitae, etabar. Hau da, idazteko modu asko daude eta ondo mugatuak gainera.

Klasean egiten den mintzapratikaren helburu zuzenak zeintzuk diren gogoratuko dugu lehenik eta behin: entzumena trebatzea eta hizketa informalaren jariotasuna lortzea.

Zehaztu beharra ere badago, zeintzuk ez diren mota horretako klaseen helburu: idazmena, jakina ezetz; gramatika ikasketa eta akatsen zuzenketa ere ez; nire ustez, hiztegia aberastea ere ez. Berez helburu ez izan arren, komunikazio-iturri diren neurrian onar ditzakegu rnintzapraktikan aipatu aspektu gramatikalak; inoiz ere ez dira, ordea, izango helburu zuzenak.

David Wilkins-ek «funtzional» hitzaren garrantzia azpimarratu digu hizkuntz erabilpen komunikatiboan. Keith Johnson-ek azaldu digu programa funtzionala osatzea ikasle talde konkretu baten elkar komunikatzeko premiak batzea dela. Premia hauek ez dira beti hizkuntza mintzatura mugatzen; hurbilpen funtzionalaren aplikapena, gehienetan, mintzamenari lotua dagoen arren, ezin dugu horretara soilik mugatu hurbilpen horren baliagarritasuna. Hizkuntzaren beste trebetasunetara ere zuzen dezakegu bide funtzionala.

Artikulu honen helburua, hain zuzen, hauxe. dugu: entzumena, irakurmena eta idazmena lantzeko hurbilpen funtzionalaz ikustea nola balia gaitezkeen. Horretarako azter dezagun lehenik ekintza horiek zer diren.

Hiru arotan sailkatzen du McLuhan-ek gizakion historia, komunikazioari dagokionean. Aro hauetako bakoitzaren ezaugarri nagusia media desberdin batzuren gailentzea izan da, eta media horiexek ematen diote sasoi bakoitzari berezko duen jite berezia.

Lehenengo aroan, antzinateko zibilizazio idazmenik gabekoak kokatzen dira. Garai honetan, mezua aho-belarrizko kanalean hedatzen da eta konkretuaren mailari egokitzen zaio gehienbat. Bigarren aroak errotiko aldaketa batean du oinarri, idatziaren agerpenean, alegia. Aro honetan, ikusizko kanalak berebiziko garrantzia bereganatzen du; mezua leku eta denboran zehar garraiatu bait daiteke izkribuaren bidez. Idazmenak intelektuaren gaitasun guztiak bersailkatu beharra ekarri zuen berekin: pentsamenduak beste era batera kodatu behar honek igorri beharreko ideian bertan ere eragiten zuen eta.

Hirugarren aroa teknologia berrien eskutik datorkigu. Aro honetan, bigarrenean bezala, espazioaz eta denboraz garraiatu daiteke mezua. Oraingoan, ordea, entzutezko kanalaz gain ikusizkoaz ere balia gaitezke. Jakina, aro baten etorrerak ez ditu aurreko mediak deuseztatzen, bereganatu egiten ditu baizik. Gizonak, mezuak idazteko eta irakurtzeko gai bilakatu zenean, ez zion hitzegiteari utzi; eta media elektronikoak azaldu zirenean ere idazten jarraitu zuen.