Didakteka

Latinismoak

Argitaratua: osteguna, 2016(e)ko maiatzaren 26(e)an, 12:27(e)tan
Alex Mungia

Euskarak mendeetan aurrera  egiteko, hitz asko mailegatu behar izan ditu, eta horien artean ditugu, besteak beste, latinismoak; alegia, hizkera kultuan eta lan-arlo espezializatu batzuetan sarritan erabiltzen direnak: ipso facto, a priori, grosso modo…

Testuinguru  arruntean latinismoak erabiltzeari dagokionez, oro har, ez da komeni horrelakorik erabiltzea, zeren eta irakurle gehienek ez baitakite zehatz-mehatz zer esan nahi duten. Hala ere, zenbait  erregistrotan normala da latinezko esamoldeez  baliatzea  —esate baterako,  hizkera  juridikoan—.  Hori dela eta, esamolde horiek erabiltzekotan, kontu egin beti egokitasunari  —nori idazten  diogun— eta aintzat hartu gomendio hauek:


  •  Letra etzanez idatzi, ondo igartzeko moduan  beste hizkuntza batekoa dela.

o   “Adierazpen instituzional baten bidez, batzarra sine die atzeratzeko erabakia hartu zuen atzo   batzorde  iraunkorrak”.

  • Akatsik gabe idatzi. Esaterako:

Statu quo

*Status quo

Motu proprio

*Motu propio

In medias res

*In media res

Vini, vidi, vici

*Vini, vidi, vinci

 

·         Ez birdeklinatu. Latinez hitzak deklinatu egiten dira. Lokuzioak hartzen ditugunean ez dugu bakarrik esanahia hartzen, deklinazioa ere hartzen dugu, eta ez diegu euskaraz beste kasu bat jarri behar. Adibidez:

 o   “Zerrenda ad infinitum luza dezakegu”. [* Zerrenda ad infinitum-eraino luza dezakegu.]

o   “Horrek stricto sensu hau esan nahi du”. [* Horrek stricto sensu-an hau esan nahi du.]

 

Gehiago sakontzeko:


Erakutsi iruzkinak