Didakteka

Hilak eta hilabeteak

Argitaratua: astelehena, 2016(e)ko maiatzaren 9(e)an, 08:27(e)tan
Alex Mungia

Zehaztu dezagun hil eta hilabete hitzen esanahia.

Hil:

Urtea banatzen den hamabi zatietako bakoitza adierazten du (hilen izenak, Abenduko hilaren 24a…).

Hilabete:

  1. Hila, bereziki denbora-hedaduratzat hartua; hilaren hasieratik amaiera arteko denbora: Urteak hamabi hilabete ditu, urte bat eta lau hilabete…
  2. Hogeita hamar egun inguruko denbora-hedadura: Hilabete barru, Apirilaren 14tik maiatzaren 14ra hilabeteko tartea dago, hilabete egin du gaixo, hiru hilabete igaro ditu ospitalean, lanean hasi eta hilabete geroago kaleratu dute, uztailaren 9tik abuztuaren 9ra…

Euskararen altxorrari erreparatuta, euskara batua sortu baino lehen, izen bana zuten urteko hilen erdiek, eta beste erdiek bina edo hiruna. Agorrilak, esate baterako, bi hilabete desberdin izendatzeko erabili ohi zen (abuztua eta iraila), horrek zekarren nahasketa-arriskuarekin.

Hona hemen hilen izen zahar horietako batzuk:

urtarril

ilbeltz, izotzil

otsail

barantail

martxo

epail

apiril

jorrail

maiatz

hostaro, lorail

ekain

garagarril, bagil, ereiaro

uztail

garagarril, garil

abuztu

agorril, dagonil

irail

buruil

urri

urrieta

azaro

hazil, zemendi, gorotzil

abendu

lotazil


Informazio osagarria:


Erakutsi iruzkinak