Iazko azaroan eta abenduan, Metakurrikulua gaia aurkeztu genizuen, zortzi taldetan eta beste horrenbeste mintegi-saiotan, euskaltegietako ehun eta hogei irakasleri. Agindu nizuen, bide batez, HIZPIDEn ere azalduko genuela gaia. Hona hemen, agindua bete. Balioko ahal du, batetik,mintegietan taldez talde landutakoa gogoratu eta landuagotzeko eta, bestetik, izan ez zirenei ere kurrikulu berriaren bidea egiten laguntzeko!

Idazten ikastea da alfabetatzearen lanik zailena eta nekezena. Euskaraz idazten ere ikasten du euskalduntzen ari denak. Euskaraz idazten badakiela erakutsi behar du alfabetatzen nahiz euskalduntzen aritu denak, EGA agiria lortuko badu.

EGA agiriak eskatutako gaitasun-maila lortzeko beharrezko dena, ordea, are beharrezkoago gertatzen da ondoren, oinarrizko gaitasun-maila areagotu nahi denean.

ldazten ikastea da alfabetatzearen lanik zailena eta nekezena. Euskaraz idazten ere ikasten du euskalduntzen ari denak. Euskaraz idazten badakiela erakutsi behar du alfabetatzen nahiz euskalduntzen aritu denak, EGA agiria lortuko badu.

Idazten ez da egun batean ikasten: ortografía ikasi, hitzak zuzen idazten ikasi, puntuazio-markak behar bezala erabiltzen ikasi, behar diren izenak eta adjetiboak eta aditzak aukeratzen trebatu, esaldiak egoki osatzen eta taxuz josten gaitu, parrafoak txukun moldatzen eta idazlanak bere osotasunean antolatzen gaitu...

Baina gehiago ere bada idazten ikastea: azken batean, nork bere idazkera ere lantzea bai baita. Eta zenbat eta aurrerago egin euskalduntzean eta alfabetatzean, orduan eta idazkera lantzeko premia handiagoa. Eta EGA agiriak eskatutako trebetasun-maila lortzeko beharrezko dena, hain zuzen, are beharrezkoagoa gertatzen da ondoren, oinarrizko trebetasun-maila areagotu nahi denean.

Berez zaila dena, ordea, zailago gertatzen da euskaraz. Eta agirikoa da arrazoia: euskal prosa oraindik gordin samarra egotea. Zailtasun honi ere aurre eman beharko dio, hortaz, bere idazkera landu eta hobetu nahi duenak. Euskal prosa gordin samar horrek sortutako zenbait zailtasun dugu abiapuntu honako lan honetan: prosagintzan behin eta berriro aurkitutako bi gorapilo, hain zuzen. Hurrengo bi aleetan saiatuko gara, bi maisu handi lagun, hemen begiz jotako korapiloak askatzen.

Idazlana: eskutitza

Argitara berria du HABEk, euskalduntzearen 9. eta 10. urratsetarako, ANTZOKI ILUNA izeneko langai-bilduma. Guztira hogeitahiru audiokasete dira eta beste hainbeste liburuxka, hogeitahiru orduko entzungaiez eta bostehun orrialdeko irakurgaiez hornituak.

Bernardo Atxagak idatzitako zazpi istorioek ematen dute aukerarik nola lehenengo zortzi urratsetan ikasitakoa berrikusi eta lantzeko, hala euskalduntzearen 9. eta 10. urratsetako bidea urratu eta ibiltzeko. Baita zenbait gogoeta egiteko ere. Gureak honako bederatzi hauetan bilduko ditugu.

Errazegi izaten dugu gizakiok mundua gurekin hasia den ustea. Glotodidaktikaren arloan ere gerta dakiguke horrelakorik. Eskerrak noizean behin honako edo halako gertaerak edo lagunak usteak arrastoan sartzen laguntzen digun. Ez dira argitara zaharrak bederatzi liburutan Koldo Mitxelenaren Euskal idazlan guztiak*. Horietako bigarrenean eta hirugarrenean Mitxelenak Egan aldizkarian 1954tik 1967ra bitartean egindako liburuen aipuak, aurkezpenak eta kritikak biltzen dira (baita 1972an Zeruko Argian Txepetxen El estado actual del vascuence en la provincia de Navarra liburuari egindakoak ere).

Asmo bat baino gehiago izan dezake euskara-irakasleak euskal liburu bat irakurtzean. Bere eguneroko lanak ere eragotz diezaioke behin baino gehiagotan euskal liburu bat patxadaz irakurtzea, euskara bera aztertzen ohituak dituen irakasle-begiak hitzetan trabatuko zaizkiolako behin eta berriro. Nekez gertatuko zaio horrelakorik Bernardo Atxagarekin, hain dira itsugarri horren lumari darizkion lilura eta xarma, gaizki erabilitako ergatibo pluralen eta abarren gainetik. Eta euskara bera aztertu nahi balu, bigarren aldiz hasi beharko du irakurtzen, hizkuntza bera aztertzearekin batera liburua ederragoa gertatuko zaiolarik.

Errakuntzak helduen euskalduntzearen azken urratsetan: ondorengo ikerketa baten oinarriak izenburuz aurkeztu genuen 1986an tesina Euskal Herriko Unibertsitateak Donostian, Zorroagan, duen Filosofi eta Hezkuntz Zientzien Fakultatean. Izenburuan bertan esaten denez, tesinak ondorengo ikerketa baten oinarriak jarri nahi ditu, eta hamar hurbilketaren bildumatzat jo daiteke. Hamar hurbilketa hauetako bederatzi bi sailetan banatzen dira, hamargarrena bibliografia delarik: lehenengo sailak «Erroreak bigarren hizkuntzaren irakaskuntzan » du .izenburu eta gaia bere osoan hartu eta urratzen du; bigarrenak, berriz, «Ikasleen erroreak euskalduntzearen azken urratsetan» izenekoak, gaiari zehatzago heltzen dio eta hurbilagotik ekiten ondorengo ikerketaren oinarriak jartzean.